Abdiraxman Ja'miy

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
Bug'an o'tiw: navigatsiya, izlew

Abdiraxman Ja'miy - ta'jik xalqının' shayırı.

1414-jılı Xorasannın' Jam qalasında tuwıladı. Ja'miydin' balalıq da'wirinde shan'arag'ı Xiratqa ko'ship keledi. Ol Xirattag'ı Dilkash ha'm Samarqandtag'ı Ulug'bek medresesinde oqıp ta'lim aladı. Ja'miy putin ku'sh-quwatın ilimge, ko'rkem do'retiwshilikke bag'ıshlaydı, til ha'm a'debiyat, filosofiya, matematika, astronomiya ha'm basqa pa'nler menen shug'ıllanadı. Kitap Ja'miydin' en' jaqın dostı boladı.

Ja'miy bir qatar ko'rkem ilimiy ha'm turmıslıq shıg'armalar do'retti. Ol ko'pshilik ilim ha'm a'debiyat tarawlarındag'ı adamlarg'a ustaz boldı. Onın' jeti da'stannan ibarat "Havt avrang" atlı lirik divanları "Ba'ha'rstan" atlı prozalıq-ta'rbiyalıq (didaktikalıq) do'retpeleri ken' abıray-ataqqa iye boldı. A.Ja'miy 1492-jılı Xiratta qaytıs boladı.

A.Ja'miydin' ko'rkem do'retiwshiligi ta'jik xalqının' ma'deniy tariyxında g'ana emes, al pu'tkil orta shıg'ıs ma'deniy o'mirinde u'lken waqıya boldı. Onın' do'retpeleri Orta Aziyadag'ı ko'pshilik xalıqlarg'a ken'nen ma'lim. A.Ja'miy A'liysher Nawayının' zamanlası, ustazı, dostı boldı. Nawayı Ja'miydi ustaz, ullı so'z zergeri (ustası) dep bahalag'an. Ja'miy de Nawayını ullı so'z ustası sıpatında ko'rsetti. Og'an arnap ayırım shıg'armalar jazdı. Ol Nizamiy Ganjaviy, Xısraw Dehlaviyden keyin shıg'ıs a'debiyatında "Xamsa" jazg'an u'lken talant iyesi edi.