Árep Rayxan dástanı

«Árep Rayxan» dástanı — 1960-jılı folklorlıq ekspediciya waqtında Qońırat rayonında belgili baqsı Narbay Qoshekenovtan J. Ábdikarimov tárepinen jazıp alınǵan (P-114,№36805). «Árep Rayxan» «Góruǵlı» dástanınıń belgili shaqaplarınıń biri. Ol qaraqalpaq folklorı kóp tomlıǵınıń XV-tomında M.Nizamatdinovtıń tayarlawı menen 1986-jılı birinshi ret járiyalanǵan. Dástanda lirikalıq hám qaharmanlıq motivler aralas paydalanǵanı menen, qaharmanlıq mazmun basım dárejede sáwlelengen. Dástan, ulıwma «Góruǵlı» dúrkimindegi dástanlar til ózgesheligi jaǵınan XІX-XX ásirdiń basındaǵı kitabıy dástanlardıń tiline jaqın keledi. Bul tábiyiy qubılıs. Sebebi «Góruǵlı» dástanı shaqaplarınıń barlıǵı derlik baqsılar, qıssaxanlar tárepinen atqarılıp, til ózgeshelikleriniń saqlanıwına úlken tásir jasaǵan. Dástan túrkiy tilles xalıqlar ortalıǵındaǵı mádeniy-ádebiy baylanıslardıń nátiyjeliligin tastıyıqlawshı áhmiyetke iye.