Kontentke ótiw

Ólim toparı (futbol)

Wikipedia — erkin enciklopediya

Kóp basqıshlı turnirde ólim toparı – bul ádettegiden tıs básekili topar bolıp, ondaǵı kúshli qatnasıwshılardıń sanı turnirdiń keyingi basqıshına ótiw ushın bar bolǵan orınlar sanınan kóp boladı. Solay etip, «ólim toparı»ndaǵı bir yamasa bir neshe kúshli básekishi, turnirde ádewir alǵa ilgerlewi kútilgen bolsa da, topar basqıshında biykarlaw túrde shıǵarılıp taslanadı. Bul rásmiy emes termin dáslep FIFA Jáhán Kubogı finallarındaǵı toparlar ushın qollanılǵan. Házirgi waqıtta ol basqa futbol turnirlerinde hám basqa sport túrlerinde de qollanıladı.

Turnir shek taslawı tartılǵannan keyin, dáslepki toparlardıń qaysısı «ólim toparı» ekenligi haqqında talas-tartıslar jiyi payda boladı. Bunıń bir neshe sebepleri bar: birinshiden, túrli básekishilerdiń salıstırmalı kúshleri haqqındaǵı keńirek talqılawlardan; ekinshiden, «ólim toparı» termininiń anıq anıqlaması joq bolǵanlıqtan. Geyde bul termin tek eń kúshli qatnasıwshıları bar topardı bildiredi, olardıń hámmesi turnirdiń potencial jeńimpazları bolıp, bárqulla tek bir usınday topar bar degendi ańlatadı; basqa anıqlamalar bir neshe ólim toparınıń bolıwına yamasa hesh qanday ólim toparınıń bolmawına jol qoymaydı.

Bul termin geyde tek jurnalistlerdiń oylap tapqanı, klishe[1][2][3], yamasa sportshılarǵa ılayıqsız túrde usınday sport turnirleriniń nátiyjeleri kóbinese aldın-ala boljawǵa bolatuǵınlıǵına hám bárqulla autsayderler, qara atlar hám favoritler bar degen pikirge tiykarlanǵan ápiwayılastırıw sıpatında kemsitiledi[4].

Kelip shıǵıwı

«Ólim toparı» termini (ispan tilinde: grupo de la muerte) Meksikalı jurnalistler tárepinen 1970-jılǵı FIFA Jáhán Kubogınıń 3-toparı ushın oylap tabılǵan.[5][6][7][8] Bul toparǵa házirgi chempion Angliya, favoritler hám aqırında chempion bolǵan Braziliya, 1962-jılǵı ekinshi orın iyeleri Chexoslovakiya hám Rumıniya kiretuǵın edi.

Bul termin jáne 1982-jılǵı Ispaniyadaǵı Jáhán Kubogınıń ekinshi basqıshındaǵı C toparı ushın qollanıldı[9]. Bul toparǵa qorǵawshı chempionlar Argentina, keyin chempion bolǵan Italiya hám Braziliya kirdi.[10] 2007-jılı «The Guardian» gazetası bunı házirgi waqıtqa shekemgi eń qáwipli Ólim toparı dep atadı[11].

Bul termin 1986-jılǵı Jáhán Kubogınıń shek taslawdan keyin keń tarqaldı, sol waqıtta Urugvay komandasınıń menedjeri Omar Borras E toparın usılay sıpatlaǵan edi. Bul toparǵa Urugvay, Batıs Germaniya, Daniya hám Shotlandiya kirdi[12][13]. 1970-jılǵı topar sıyaqlı, bul da Evropa hám Qubla Amerikanıń barlıq tórt komandasın óz ishine alǵan jalǵız topar edi. Bul atama inglis tilindegi ǵalaba xabar quralları tárepinen keń qollanıldı[14][15][16][17][18][19][20]. 1986-jılǵı turnir qaǵıydaları boyınsha, hár topardaǵı tórt komandanıń ekewi yamasa úshewi pley-off basqıshına ótiwi kerek edi; nátiyjede, Shotlandiya «ólim toparı» dep atalǵan topardan óte almaǵan jalǵız komanda boldı. Urugvay Shotlandiya menen sheshiwshi oyında turaqlı qopal oyın kórsetkeni ushın sınǵa ushıradı; Borras «Ólim toparı ma? Awa, búgin maydanda óltiriwshi bar edi. Ol tóreshi» dep juwap bergeni ushın jazalandı[21].

Reytingler

Turnirler kóbinese barlıq dáslepki toparlarǵa kúshli hám hálsiz qatnasıwshılardı teń bólisiw ushın reyting sisteması qollanıladı.[22] Biraq, futbol associaciyasında, saylap alıw ushın qollanılatuǵın reyting usılları qopal bolıwı múmkin. Jáhán Kubogında, 2018-jılǵa shekem ádettegi strategiya hár toparda bir saylap alınǵan komanda hám úsh saylap alınbaǵan komanda bolıwı, bunda saylap alınbaǵan komandalar bólek regionallıq konfederaciyalardan saylanatuǵın edi.[23] Ayırım Arqa Amerika, Afrika hám Aziya komandaları basqalarǵa qaraǵanda ádewir kúshlirek bolıp tabıladı. Nátiyjede ayırım toparlarda basqalarǵa qaraǵanda kúshlirek komandalar bolıwı múmkin edi. 2018-jılǵı basılımnan baslap bul sistema ózgertildi, komandalar FIFA Jáhán Reytingine tiykarlanǵan bóliniw engizildi, biraq kontinentlik sheklewler saqlanıp qalıwı kerek edi.

Házirgi chempion hám qabıl etiwshi mámleket yamasa mámleketler dástúr boyınsha saylap alınǵanlar qatarında[24]. UEFA Evro-2008 jaǵdayında, bul tórt saylap alınǵan komandanıń úshewi turnirdegi eń hálsiz komandalar qatarına kirdi: qabıl etiwshi Avstriya hám Shveycariya, hám kútilmegen 2004-jılǵı chempion Greciya. 2006-jılǵı Jáhán Kubogı finalistleri Franciya hám Italiya saylap alınbaǵan edi hám Niderlandiya hám Rumıniya menen C toparda boldı. Bul Rumıniya Evropanıń eń kúshli úsh komandasına qarsı autsayder bolǵanlıqtan «ólim toparı» dep esaplandı.

Qabıl etiwshilerge yamasa qorǵawshı chempionlarǵa hesh qanday saylap alıw artıqmashılıǵın bermeytuǵın jarıslarda da «ólim toparı» scenariyleri qáliplesiwi múmkin. Mısalı, Regbi Jáhán Kubogı (birlespe) toparları ushın shek taslaw tiykarınan komandalardıń Dúnya Regbi Reytingindegi orınların «qutılar»ǵa jaylastırıwdı anıqlaw ushın qollanadı. Biraq, shek taslaw dástúr boyınsha jarıstan derlik úsh jıl burın ótkerilgen. Mısalı, 2015-jılǵı Regbi Jáhán Kubogı ushın topar shek taslawı 2012-jıldıń dekabr ayında ótkerildi. Bul qabıl etiwshi komanda, Angliyanıń, dástúrli kúshli Avstraliya hám Uels kiretuǵın toparǵa tusip qalıwına sebep boldı, bunda tek eki komanda pley-off basqıshına óte alatuǵın edi. Uels 2012-jıldıń noyabr ayındaǵı test oyınlarında jeńissiz bolǵanlıqtan, olar shek taslaw waqıtında reytingte toǵızınshı orınǵa túsip ketken. Avstraliya úshinshi, Angliya besinshi orında edi, bul úsh komandanı bólek potlarǵa jaylastırdı. 2015-jıldıń avgust ayında, Dúnya júzlik regbi bas direktorı Brett Gosper Press Association-ǵa aytqanday, shólkem keleshektegi Jáhán Kubokları ushın shek taslawdı jarısqa ádewir jaqın waqıtqa kóshiriwdi qatań qarastırıp atır[25]. Biraq, bul ózgeris 2019-jılǵı Regbi Jáhán Kubogı ushın tiykarınan 2020-jılǵı Jazǵı Olimpiada oyınları menen bilet satıw boyınsha máselelerdiń potencialı sebepli ámelge asırılmadı, sebebi Yaponiya eki ilajdı da ótkeriwi kerek edi[26].

Talqılawlar hám anıqlamalar

FIFA Jáhán Kubogı turnirinde, UEFA Evropa Chempionatında hám UEFA Chempionlar Ligasında hár dáslepki topar tórt komandadan turadı, olardıń ekewi pley-off basqıshına ótedi. Ayırım derekler tórt komandanıń da «ólim toparı»nda básekilesiwi kerek dep aytadı[27][28]; basqalar úsh komandanıń eki orın ushın gúresiwine, bir autsayderdiń sanlardı tolıqtırıwına ruqsat beredi[29]. Sońǵı jaǵdayda, termin hálsiz komandanıń kútilgen «ólimi»nen qosımsha aspektke iye boladı: Glazgo Herald Euro 1992 B toparın «Anıq ólim toparı» dep sıpatlaǵan, sebebi Shotlandiya Niderlandiya, Germaniya hám ǴMDA menen bir toparǵa túsken edi[30]. Onnan da qızǵınıraq, Yan Pol 1992–93-jılǵı UEFA Chempionlar Ligasınıń yarım final B toparın AC Milan komandasınan basqa barlıq komandalar ushın «ólim toparı» dep esapladı, sebebi AC Milan toparı topar basında bolıp, finalǵa shıǵıwı anıq edi. Milan aqırında IFK Góteborg, Porto hám PSV menen barlıq altı oyında jeńiske eristi.

UEFA kvalifikaciya turnirleri jaǵdayında, toparlar tereńirek reytingke iye hám hámme waqıt bir neshe hálsiz komandalardı óz ishine aladı. Mısalı, Euro 2008 ushın Kvalifikaciya B topan Shotlandiyada «ólim toparı» dep ataldı, sebebi Shotlandiya 2006-jılǵı Jáhán Kubogınıń chempionı, finalisti hám sherek finalisti bolǵan Italiya, Franciya hám Ukrainaǵa qarsı túsken edi. Toparda Litva, Gruziya hám Farer atawlarınıń bar bolıwı bul atamaǵa tásir etpedi[31].

Ádette, turnirde anıq bir Ólim Toparı bar dep esaplanadı[32][33][34][35]. 1994-jılǵı Jáhán Kubogında, E toparı (Italiya, Irlandiya Respublikası, Meksika hám Norvegiya) jiyi bul atamanı alǵan edi;[36][37][38][39][40][41][42][43][44] Braziliya bas treneri Karlos Alberto Parreyra bul B toparı (Braziliya, Rossiya, Kamerun hám Shveciya) edi dedi[45]; ayırım jurnalistler ekewin de «ólim toparları» ekenin ayttı[46].[47]

Ekinshi tárepten, 2010-jılǵı Jáhán Kubogı finallarınıń shek taslanǵanınan keyin, ayırım kommentatorlar hesh qanday ólim toparı joq ekenin ayttı. Sports Illustrated G toparın ólim toparı dep atadı, sebebi onda FIFA Jáhán Reytinginde kúshli beslikke kirgen Braziliya hám Portugaliya, sonday-aq ekinshi orında turǵan Afrika komandası Kot-d'Ivuar bar edi; tórtinshi komanda Arqa Koreyanı «kútilmegen autsayder» dep sıpatladı[48]. Ekinshi tárepten, Christian Science Monitor basılımınıń jurnalisti Endryu Dauni bılay dedi: «Ózine húrmet etetuǵın hesh bir Ólim Toparı Arqa Koreya menen birge bolmawı kerek... Menińshe, bul Jáhán Kubogında Ólim Toparı joq». Ispaniya menedjeri Visente del Boske 2014-jılǵı Jáhán Kubogı B toparı haqqında: «Biz onı quramalı dep anıqlawımız kerek, biraq men bunıń Ólim Toparı ekenine isenbeymen. Basqa da qıyın toparlar bar. Biraq biziń topar qıyın», - dedi[49].

«Ólim toparı» tek ǵana ulıwma esapta eń joqarı ortasha komanda reytingine iye bolıwı múmkin. Komandalar kúshiniń ólshemi retinde FIFA Jáhán Reytingin qollanıp, «The Guardian» 2007-jılı eń kúshli «Ólim Toparı» Euro 1996 C topanı ekenin esapladı. Komandalar (hám dúnya reytingleri) Germaniya (2), Rossiya (3), Italiya (7) hám Chexiya Respublikası (10) boldı[50]. Bul rekord Evro 2012 B topanınıń 2012-jıl may ayındaǵı reytingleri menen asıp ketildi: Germaniya (2), Niderlandiya (4), Portugaliya (5) hám Daniya (10)[51], biraq turnir aldınan iyun ayındaǵı reytingler menen emes (sáykesinshe 3, 4, 10 hám 9)[52][53]. Hayal-qızlar futbolında, 2007-jılǵı Jáhán Kubogı B topanında turnirge kirgen FIFA Hayal-qızlar Jáhán Reytinginde kúshli beslikke kirgen úsh komanda bar edi – AQSH (1), Shveciya (3) hám Arqa Koreya (5) – bunda Nigeriya (24) «kishkene» komanda boldı[54][55].

«Ólim toparı»nıń sońǵı bólimi qatań bolıwına, tórt komandanıń da básekige shıǵıwına ayrıqsha itibar beriliwi múmkin. Bul 1990-jılǵı Jáhán Kubogı F topanında boldı, onda altı oyınnıń besewi teń nátiyje menen juwmaqlandı[56], hám 1994-jılǵı Jáhán Kubogı E topanında da sonday boldı, bunda tórt komandanıń da upayları hám gol ayırmashılıqları birdey boldı.

Biraq, bul atama ádette turnirdi kútiw waqtında qollanıladı, keyinirek emes. Saymon Byorton bılay dep pikir bildiredi: «Anıq, qatnasqan úlken komandalardan biri Ólim Toparında bolıwdan sonshelli qorqadı, olar jaman oynap, tek ǵana kewilsizlik hám abroyın joǵaltıp úyine qaytadı, al topar aqırında onsha qıyın bolmaydı eken»[57]. Devid Leysi bılay dedi: «Shek taslaw ólim toparın belgilewi múmkin, biraq nátiyjeler onıń hańıyqıy ólim reytingin anıqlaydı. Franciya hám Argentina bunı Yaponiyada bildi.» Leysi sonday-aq bılay degen: «Ólim toparları hám ólim tilegi toparları bar. Evro 2000 D toparı qáwipli kóringen menen, Niderlandiya, birlesken qabıl etiwshiler, hám Franciya, aqırǵı chempionlar, onı jeńip, Chexlar (1996-jılǵı ekinshi orın) hám Daniyalılar (1992-jılǵı jeńimpazlar) ádewir qarsılıq kórsetpedi. A toparı haqıyqıy óltiriwshi topar bolıp shıqtı.»

Qaysı topar ólim toparı ekenligi haqqında kelisimniń joqlıǵı ıqlasbentler hám jurnalistler arasında talas-tartıslardı payda etedi. 2002-jılǵı Jáhán Kubogında, «The Guardian» F toparın (Shveciya, Angliya, Argentina hám Nigeriya) «ólim toparı» dep, al E toparın (Germaniya, Irlandiya Respublikası, Kamerun hám Saudiya Arabstanı) «ekinshi ólim toparı» dep atadı. Qubla Koreyalılar D toparın (Qubla Koreya, AQSH, Portugaliya hám Polsha) «Haqıyqıy ólim toparı» dep atadı. 2006-jılǵı Jáhán Kubogında, C toparı (Argentina, Niderlandiya, Kot-d'Ivuar hám Serbiya hám Chernogoriya) hám E toparı (Italiya, Gana, Chexiya Respublikası hám AQSH) ekewi de «ólim toparı» dep ataldı. 2014-jılǵı Jáhán Kubogında, ǵalaba xabar qurallarında úsh topar «ólim toparı» dep tán alındı: B toparı (Ispaniya, Niderlandiya, Chili, Avstraliya), D toparı (Urugvay, Kosta-Rika, Angliya hám Italiya) hám G toparı (Germaniya, Portugaliya, Gana hám AQSH); G toparı ásirese AQSHta qıyın dep esaplandı, sebebi olar sońǵı eki turnirde de «eń hálsiz» komandası Gana tárepinen shıǵarılıp taslanǵan edi. 2018-jılǵı Jáhán Kubogında, úsh topar ólim toparları dep esaplandı: E toparı (Braziliya, Kosta-Rika, Serbiya hám Shveycariya), F toparı (házirgi chempion Germaniya, Meksika, Qubla Koreya hám Shveciya) hám D toparı (Argentina, Xorvatiya, Nigeriya hám Islandiya). UEFA Evro 2020-da, F toparı – shek taslaw sánesindegi FIFA Jáhán Reytinginde kúshli on beslikke kirgen úsh komandaǵa iye jalǵız topar[58]: №2 Franciya, №7 Portugaliya hám №15 Germaniya, №52 Vengriya menen birge – ólim toparı dep esaplandı[59]. Franciya, Germaniya hám Portugaliya barlıǵı da alǵa ilgerlegenine qaramastan, F toparı sherek finalda hesh qanday komandanı quramadı, bunda Portugaliya Belgiyadan 1–0 esabında utıldı, Franciya 3–3 esabında teń oynaǵannan keyin penalti seriyasında Shveycariyadan utıldı, hám Germaniya Angliyadan 2–0 esabında utıldı. UEFA Evro 2024-te, onıń B topanına shek taslaw sánesindegi FIFA Reytinginiń kúshli onlıǵınıń eń tómengi orınları— №8 Ispaniya, №9 Xorvatiya hám №10 Italiya, sonday-aq turnirdiń házirgi chempionları kirdi. Olarǵa №66 Albaniya da qosıldı.

UEFA Chempionlar Ligasında ólim toparları kóp boldı: olarǵa 2017–18-jılǵı máwsimdegi H toparı (Real Madrid, Tottenham Xotspur, Borussia Dortmund hám APOEL), 2018–19-jılǵı máwsimdegi C toparı (Parij Sen-Jermen, Liverpul, Napoli hám Qızıl Juldız Belgrad), 2019–20-jılǵı máwsimdegi F toparı (SK Slavia Prague, Inter Milan, Borussia Dortmund hám FC Barselona[60]), 2022–23-jılǵı máwsimdegi C toparı (Bavariya Myunxen, FC Barselona, Inter Milan hám Viktoria Plzen) hám 2023–24-jılǵı máwsimdegi F toparı (Parij Sen-Jermen, Borussia Dortmund, AC Milan hám Nyukasl Yunayted) kiredi.

1998–99-jılǵı UEFA Chempionlar Ligasınıń toparlıq basqıshında hárbiri tórt komandadan turatuǵın altı topar bar edi, biraq tek topar jeńimpazları hám eń jaqsı kórsetkishke iye bolǵan ekinshi orın iyeleri keyingi basqıshqa ótetuǵın edi. Sol máwsimde, C toparı (Házirgi chempionlar Real Madrid, 1998-jılǵı UEFA Kubogı Jeńimpazları Internacionale, 1998-jılǵı UEFA Kubogı yarım finalshıları Spartak Moskva hám salıstırmalı hálsiz Shturm Grac) hám D toparı (Ispaniya chempionları Barselona, burınǵı Chempionlar Kubogı jeńimpazları Bavariya Myunxen hám Manchester Yunayted, sonday-aq salıstırmalı hálsiz Brendbi) ólim toparları dep esaplanıwı múmkin edi. Nátiyjede, bul toparlar ekinshi orındaǵı komandaları arasında eń jaqsı kórsetkishke iye bolǵan eki topar boldı, al D topanınıń kúshli eki komandası, Bavariya Myunxen hám Manchester Yunayted, aqırǵı finalda ushırastı.

Íqlasbentler ózleriniń jaqsı kórgen komandası bar hár qanday qıyın topardı «ólim toparı» dep sıpatlawı múmkin. Djorj Vekseydiń aytıwınsha, «Futbolda, hárbir mámleket ózin hámme waqıt eń qıyın toparǵa, yaǵnıy Ólim Toparına, túsip qalǵan dep oylaydı»[61]. Bul mániste, Devid Uorren bılay dep pikir bildiredi: «Final toparında eń jaqsı reytingke iye bolıw, mámleketke alǵa ilgerlew ushın jaqsı múmkinshilik hám «ólim toparı»nan saqlanıw ushın eń jaqsı múmkinshilik beredi»[62].

Derekler

  1. Pickstone. «Groups of death, Chop Suey and other soccer clichés». The Limey. SI.com (27-yanvar 2006-jıl). 19-yanvar 2013-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 4-dekabr 2009-jıl.
  2. Paul, Ian (23 November 1992). "Dutch can live in the Milan 'Group of Death'". The Herald.
  3. Lovejoy, Joe (21 December 1993). "Republic miss comfort zone; Germany's easy group ride makes them clear favourites". The Independent.
  4. Harrell, John (16 June 1994). "Mix of talent, tactics make for most intriguing quartet". USA Today.
  5. Jenkins, Garry; Pedro Redig; Antonio Pires Soares. The beautiful team: in search of Pelé and the 1970 Brazilians. Simon & Schuster, 1998 22 bet. ISBN 0-684-81955-4. Saldanha had no argument with the journalists who quickly christened the Group of Death.“ 
  6. Motson, John; Nick Brownlee. Motson's World Cup Extravaganza. Robson, 2006 171 bet. ISBN 1-86105-936-1. „Group of Death - The term 'Group of Death' was first coined by the Mexican press in 1970 to describe Group 3“ 
  7. "México 1970". El Mercurio Online. 2002. "Se puede decir que el primer "Grupo de la Muerte" en la historia lo fue el 3"
  8. Futbol. Tiempo. 1970.
  9. Mundial. Decanova. 26 July 1982.
  10. "Brazil: the unfinished samba". Previous FIFA World Cups (FIFA). 26 July 2005. https://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/news/newsid=15443.html. "Only the top team in this group of death would qualify for the semi-finals."
  11. "The Knowledge: the deadliest group of death ever". The Guardian. 12 December 2007. https://www.theguardian.com/football/2007/dec/12/theknowledge.sport.
  12. Lacey, David. "Dial D for death: Three previous winners in one group is a sign of the times". https://www.theguardian.com/football/2004/jun/07/euro2004.sport136.
  13. Lacey, David. "Robson landed with a flight of fancy; David Lacey on England's Concorde trip to Saudi Arabia for a friendly in the Gulf which stretches the credibility gap". p. 18.
  14. "World Cup Briefs". United Press International.
  15. Lief, Fred. "World Cup Roundup". United Press International.
  16. Chad, Norman. "World's Eyes on Mexico: Month-Long Tournament Beginning May 31 Will Be Magnet for Hundreds of Million". p. B4.
  17. Brown, Brian. "All the World Cup's a stage for soccer epic". p. H-1.
  18. Lief, Fred. "Sports News". United Press International.
  19. Warshaw, Andrew. "Sports News".
  20. Lacey, David. "Soccer: Nobody gets to be drawn until the fat guy sings - The Eternal City on the hopes, fears and ephemera surrounding this afternoon's World Cup lucky dip".
  21. Gardner, Paul. The simplest game: the intelligent fan's guide to the world of soccer, 2nd, Collier, 1994 96 bet. ISBN 0-02-043225-9. 
  22. "It's the Group of Life". https://www.theguardian.com/football/2001/dec/02/worldcupfootball2002.sport6.
  23. «FIFA World Cup Draw History». FIFA. 23-noyabr 2009-jılda túp nusqadan arxivlendi.
  24. Wagman. «FIFA must examine World Cup policies». SoccerTimes (24-iyun 2006-jıl). 17-dekabr 2009-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 4-dekabr 2009-jıl.
  25. "Rugby World Cup bosses will try to avoid 'pool of death' scenarios". Press Association. ESPN (UK). 19 August 2015. http://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/13464085/rugby-world-cup-organisers-seek-change-avoid-pool-death-scenarios-year-england-wales-australia.
  26. "How the 2020 Olympic Games will affect the 2019 Rugby World Cup". ESPN (UK). 3 November 2015. http://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/14040768/japan-juggling-2019-rugby-world-cup-2020-tokyo-olympic-games.
  27. "Tie with Italy gives Mexico top spot in 'group of death'; tying Norway, Charlton's Ireland team also advances". Mercury News (San Jose). 29 June 1994.
  28. Chapman, Doug (28 June 1994). "Ireland will play short-handed in key match against Norway". Journal-Bulletin (Providence).
  29. «Who's afraid of the Group of Death?». FIFA (2-dekabr 2009-jıl). 5-dekabr 2009-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 4-dekabr 2009-jıl.
  30. Traynor, James (8 June 1992). "Let's be brave and add a touch of arrogance to our challenge". The Herald (Glasgow).
  31. Fifield, Dominic (28 January 2006). "Smith rues fall-out of Scotland slump in group of death". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2006/jan/28/newsstory.sport12.
  32. Leigh, John. Football Lexicon. Group of Death: A regular visitor to the language of football, this nice piece of hyperbole appears whenever World Cup draws are held, but can make an intermediate appearance at European Championships or other regional tournaments too. It is so familiar that commentators promptly debate which of the groups drawn might be the Group of Death, as though it were a title which has to be assigned to one of them“ 
  33. Bell, Jack (4 June 2008). "Euro 2008: The Group of Death". New York Times. http://goal.blogs.nytimes.com/2008/06/04/euro-2008-the-group-of-death/?pagemode=print. "Every soccer tournament has one"
  34. Vecsey, George (22 June 2006). "Simple Math for U.S.: Victory Is Only Option". New York Times. https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D07E2DD1F31F931A15755C0A9609C8B63. "Reyna ... has maintained all along that the Americans were drawn into this year's Group of Death at the World Cup, even though Argentina and the Netherlands were drawn together in a different group. And the tangled results in the United States' group seem only to prove his point. ... The group is the only one of the eight four-team clusters to have all four teams in contention entering the final games."
  35. Vecsey, George (10 December 2005). "Sports of The Times; With Field Fleshed Out, Now the Blood Starts to Boil". New York Times. https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9802E1D91131F933A25751C1A9639C8B63&sec=&spon=. "By definition, every World Cup draw must have a Group of Death, a phrase translated into virtually every language – the Todesgruppe, they were calling it around here."
  36. Mulligan, Mike (17 July 1994). "Battle of the Titans; Brazil, Italy Still Tower Over Rest of the World". Sun-Times. "The draw with Mexico left the Italians in third place in the so-called Group of Death."
  37. Haydon, John (3 July 1994). "First-round games full of goals and upsets". Washington Times. "Group E, otherwise known as the "Group of Death," lived up to its name. All four teams in the group - Mexico, Ireland, Italy and Norway - had a 1-1-1 record and four points each."
  38. Mifflin, Lawrie (28 June 1994). "Death on the World Cup Express". New York Times. "the traditional nickname, "Group of Death""
  39. Reid, Scott M. (25 June 1994). "Mexico tops Ireland; Group E deadlocked All four teams have 3 points in 'Group of Death'". Journal and Constitution. "The danger of Group E was recognized as soon as it was announced at the tournament draw last December. Italy, Ireland, Norway and Mexico were immediately dubbed members of "The Group of Death." The name stuck."
  40. Reusse, Patrick (20 June 1994). "Uff da: Norway on quite a roll". Star Tribune. "There are six first-round groups in the World Cup tournament. It has been a tournament tradition to look at the assignments and to refer to one of the six as the "Group of Death.""
  41. Alfano, George (5 June 1994). "U.S. tops Mexico before 91,123". Press Enterprise. "Mexico will play in the World Cup's Group E, which includes Italy, Ireland and Norway and is known as the "Group of Death" because three teams are ranked among the top 15 in the world."
  42. Luxbacher, Joe (17 April 1994). "Here's World Cup team groupings". Post-Gazette. "Group E: Italy, Ireland, Norway, Mexico. Probably the toughest group. Some analysts already are calling it the group of death, as all four teams are capable of advancing to the later rounds."
  43. Ziegler, Mark (19 January 1994). "Fiesta expected tonight for soccer doubleheader". Union-Tribune. "Some are calling it the "Group of Death," if only because at most three of the four can advance to the second round. Meaning: At least one of them won't."
  44. Shane, Jeff (20 December 1993). "Group E: 'Group of Death'". "Already, it's being labeled the Group of Death. Group E contains three of the top 10 teams in the current world ratings – No. 2 Italy, No. 4 Norway and No. 10 Ireland. Meanwhile, Mexico won the CONCACAF Gold Cup over the summer and made a very good showing at the Copa America."
  45. "Brazil drawn in a 'group of death', says coach Parreira". 19 December 1993. "Brazil were drawn in the world cup group which coach Carlos Alberto Parreira called 'the group of death'. Brazil plays Russia, Cameroon and Sweden in Group B.""
  46. AAP (21 December 1993). "Cup draw cruel for top guns". Courier-Mail. "There is always one "group of death" in soccer's World Cups. In the US next year there may be two. making Brazil's Group B and Italy's Group E potentially the toughest."
  47. "Cup 'groups of death'". Herald Sun. 21 December 1993. "TWO "groups of death" emerged from the Nevada desert in yesterday's soccer World Cup draw. [...] The draw made Brazil's Group B and Italy's Group E the toughest."
  48. «2010: Group G: Brazil/North Korea/Ivory Coast/Portugal». Groups of Death in World Cup History. Sports Illustrated. 5-dekabr 2009-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 26-iyun 2010-jıl.
  49. «Spain not in 'Group of Death', insists Del Bosque». Football Federation Australia (7-dekabr 2013-jıl). 16-dekabr 2013-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 23-iyun 2014-jıl.
  50. "An easy group? Draw your own conclusions". https://www.theguardian.com/football/2005/dec/11/sport.worldcup20062.
  51. "The Knowledge: Euro 2012 special, part one". https://www.theguardian.com/football/2012/jun/06/success-club-country-without-league-title.
  52. "Spain still No. 1 in FIFA rankings". https://www.espn.com/sports/soccer/story/_/id/8015433/top-10-fifa-rankings-shaken-united-states-moves-28th.
  53. «Euro 2012 Group B: Bosses react to 'Group of Death' - Yahoo! Eurosport UK». Uk.eurosport.yahoo.com. 8-aprel 2012-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 23-iyun 2014-jıl.
  54. "USA's group tied in knots after World Cup openers". https://www.usatoday.com/sports/soccer/worldcup/2007-09-11-us-game-1_N.htm.
  55. "U.S. women face Group of Death scenario again". ESPNsoccernet. http://soccernet.espn.go.com/print?id=424508&type=story.
  56. Jones, Stuart (14 June 1990). "Speculation not for Robson". The Times. "The Group of Death, as the Italians call the World Cup group confined to the islands of Sardinia and Sicily, promises to come to the most dramatic conclusion of the first round. The four teams are inseparable and, whatever the results this weekend, the permutations cannot be fully unravelled until the closing fixtures on June 21."
  57. Burnton, Simon (21 March 2009). "Forget Death – what about a Group of Poop?". The Guardian. https://www.theguardian.com/sport/blog/2009/mar/21/burnton-saturday-column.
  58. «MEN'S RANKING as of November 28, 2019». FIFA (28-noyabr 2019-jıl). 27-may 2021-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 16-iyun 2021-jıl.
  59. «There is a Group of Death at Euro 2020 and here's how England can avoid it» (en-UK). talkSPORT (1-dekabr 2019-jıl). Qaraldı: 1-aprel 2021-jıl.
  60. Grez. «Barcelona drawn in Champions League 'group of death'». CNN (29-avgust 2019-jıl). Qaraldı: 18-aprel 2020-jıl.
  61. Vecsey, George (16 August 2007). "An American in the World Cup Is Dreaming Big". New York Times. https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E6DD113CF935A2575BC0A9619C8B63.
  62. Warren. «Road to South Africa». New York Times (10-sentyabr 2009-jıl). Qaraldı: 4-dekabr 2009-jıl.