4+1 arxitekturalıq kórinis modeli
4+1 ‒ bul "bir neshe, parallel kórinislerdi qollanıw tiykarında programmalıq támiyinattı kóp talap etetuǵın sistemalardıń arxitekturasın súwretlew ushın" qollanılatuǵın kórinis modeli. Kórinisler sistemanı hár qıylı mápli táreplerdiń, mısalı, aqırǵı paydalanıwshılar, baǵdarlamashılar, sistema injenerleri hám proekt menedjerleriniń kóz-qarası boyınsha súwretlew ushın qollanıladı. Modeldiń tórt kórinisi - logikalıq, rawajlandırıw, process hám fizikalıq kórinis bolıp tabıladı. Oǵan qosımsha, arxitekturanı súwretlew ushın tańlanǵan paydalanıw jaǵdayları yamasa scenariyler 'qosımsha bir' kórinis retinde xızmet etedi. Solay etip, model 4+1 kórinisti óz ishine aladı:[1]
- Logikalıq kórinis: Logikalıq kórinis sistemanıń aqırǵı paydalanıwshılarǵa usınatuǵın funkcionallıǵına baylanıslı. Logikalıq kórinisti súwretlew ushın UML diagrammaları qollanıladı hám olarǵa klass diagrammaları hám jaǵday diagrammaları kiredi.
- Process kórinisi: Process kórinisi sistemanıń dinamikalıq aspektleri menen baylanıslı bolıp, sistema processlerin hám olardıń qalay baylanısatuǵının túsindiredi hám sistemanıń jumıs waqtındaǵı háreketine itibar beredi. Process kórinisi parallellik, tarqatıw, integraciya, ónimdarlıq hám masshtablanıwshılıq hám t.b. máselelerdi qamtıydı. Process kórinisin súwretlew ushın UML diagrammalarına izbe-izlik diagramması, baylanıs diagramması, háreket diagramması kiredi[2].
- Rawajlandırıw kórinisi: Rawajlandırıw kórinisi (yamasa implementaciya kórinisi dep te ataladı) sistemanı baǵdarlamashınıń kóz-qarasınan súwretleydi hám programmalıq támiyinattı basqarıw menen baylanıslı. Rawajlanıw kórinisin súwretlew ushın qollanılatuǵın UML diagrammalarına Paket diagramması hám Komponent diagramması kiredi.
- Fizikalıq kórinis: Fizikalıq kórinis (yamasa ornalastırıw kórinisi dep te ataladı) sistemanı sistema injeneriniń kóz-qarasınan súwretleydi. Ol programmalıq komponentlerdiń fizikalıq qatlamdaǵı topologiyası, sonday-aq usı komponentler arasındaǵı fizikalıq baylanıslar menen baylanıslı. Fizikalıq kórinisti súwretlew ushın qollanılatuǵın UML diagrammalarına ornalastırıw diagramması kiredi.
- Scenariyler: Arxitekturanıń súwretleniwi paydalanıw jaǵdaylarınıń yamasa scenariylerdiń kishi toplamın qollanıw arqalı kórsetiledi, bul besinshi kórinis bolıp esaplanadı. Scenariyler obektler arasındaǵı hám processler arasındaǵı óz-ara tásirlesiwler izbe-izligin súwretleydi. Olar arxitekturalıq elementlerdi anıqlaw hám arxitektura dizaynın kórsetiw hám tastıyıqlaw ushın qollanıladı. Olar jáne de arxitektura prototipin sınawdıń baslaw noqatı sıpatında xızmet etedi. Bul kórinis paydalanıw jaǵdayı kórinisi dep te ataladı.
4+1 kórinis modeli ulıwma bolıp, qálegen belgilew, qural yamasa dizayn usılı menen sheklenbeydi. Kruxtenniń sózlerin keltirsek:
«4+1» kórinis modeli anaǵurlım «ulıwma»: basqa belgilewler hám qurallar qollanılıwı múmkin, basqa dizayn usılları, ásirese logikalıq hám process bóliniwleri ushın qollanılıwı múmkin, biraq biz tabıslı qollanǵan usıllardı kórsettik.
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ Kruchten, Philippe (1995, November). Architectural Blueprints — The «4+1» View Model of Software Architecture. IEEE Software 12 (6), pp. 42-50.
- ↑ Hui, LM; Leung, CW; Fan, CK; Wong, TN (2004). "Modelling agent-based systems with UML". Proceedings of the Fifth Asia Pacific Industrial Engineering and Management Systems Conference.