Kontentke ótiw

Alfred Hitchcock

Siltemelerdi redaktorlaw
Wikipedia — erkin enciklopediya

Sir Alfred Joseph Hitchcock (1899-jıl 13-avgust – 1980-jıl 29-aprel) – inglis kinorejissyori. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı tulǵalardan biri sıpatında tán alınadı. Óziniń alpıs jıllıq miynet jolında 50 den aslam kórkem filmlerge rejissyorlıq etti, olardıń kópshiligi búgingi kúnde de kóp tamasha etiledi hám úyreniledi. "Master of Suspense" atı menen tanılǵan Hitchcock óziniń kóplegen intervyuları, kópshilik filmlerinde epizodik kórinisleri hám Alfred Hitchcock prezentaciyaları (1955-65) televiziyalıq antologiyasın basqarıwı hám islep shıǵarıwı sebepli óziniń hár qanday aktyorları sıyaqlı belgili boldı. Basqa da sıylıqlar qatarında onıń filmleri "Oskar" sıylıǵınıń 46 nominaciyasın, sonıń ishinde, altı jeńisti qolǵa kirgizdi, biraq bes nominaciyaǵa qaramastan, ol "Eń jaqsı rejissyor" sıylıǵın qolǵa kirgizbedi.

Hitchcock dáslep texnikalıq xızmetker hám kopirayter sıpatında tayarlanıp, 1919-jılı kino industriyasına titul kartası dizayneri sıpatında kirip keledi. Onıń rejissyorlıq dáslepki filmi "The Pleasure Garden" (1926) inglis-german sessiz filmi bolǵan. Onıń birinshi tabıslı filmi "The Lodger: A Story of the London Fog" (1927) triller janrın qáliplestiriwge járdem berdi, "Blackmail" (1929) bolsa Britaniyanıń birinshi "talkie"si boladı[1]. Onıń "The 39 Steps" (1935) hám "The Lady Vanishes" (1938) trillerleri XX ásirdiń eń ullı britansha filmleri qatarına kiredi. 1939-jılǵa kelip ol xalıqaralıq tán alınıwǵa erisip, prodyuser David O. Selznick onı Gollivudqa kóshiwge kóndirgen. Sonnan keyin Rebecca (1940), "Foreign Correspondent" (1940), "Suspicion" (1941), "Shadow of a Doubt" (1943) hám "Notorious" (1946) sıyaqlı bir qatar tabıslı filmler islenedi. Rebecca "Eń jaqsı film" ushın Akademiya sıylıǵın qolǵa kirgizip, Hitchcock bolsa eń jaqsı rejissyor sıpatında kórsetiledi[2]. Sonday-aq, "Lifeboat" (1944), "Spellbound" (1945), "Rear Window" (1954) hám "Psycho" (1960) filmleri ushın "Oskar" nominaciyaların alǵan[3].

Hitchcocktıń basqa da belgili filmleri qatarına Rope (1948), Strangers on a Train (1951), Dial M for Murder (1954), To Catch a Thief (1955), The Trouble with Harry (1955), Vertigo (1958), North by Northwest (1959), The Birds (1963), Marnie (1964) hám Frenzy (1972) sıyaqlı filmler kiredi. Hitchcock Gollivudtıń eń iri juldızları menen sonıń ishinde, Cary Grant penen tórt, James Stewart penen tórt, Ingrid Bergman menen úsh hám Grace Kelly menen úsh izbe-iz bir qatar filmler islegen. Hitchcock 1955-jılı Amerika puqarası boladı.

2012-jılı Hitchcocktıń Stewart atlı psixologiyalıq trilleri "Vertigo" Orson Wellestıń "Citizen Kane" (1941) filmi Britaniya kino institutınıń júzlegen kinotanqıshılarınıń pútkil dúnya boyınsha sorawı tiykarında islengen eń úlken filmi sıpatında ornınan alıp shıqqan. 2021-jıldan baslap onıń toǵız filmi Amerika Qurama Shtatları Milliy kino reestrinde saqlanıwı ushın tańlanǵan bolıp, sonıń ishinde, onıń jeke súyikli filmi "Shadow of a Doubt" (1943) bolǵan. Ol 1971-jılı BAFTA stipendiyasın, 1979-jılı AFI ómirlik jetiskenligi sıylıǵın alǵan hám 1980-jıl 29-aprelde qaytıs bolıwınan tórt ay burın sol jıldıń dekabr ayında ricarlıqqa erisken[4].

Ómiri

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Alfred Joseph Hitchcock 1899-jılı 13-avgustta ata-anasınıń Leytonstoundaǵı 517 High Road jaylasqan, sol waqıttaǵı Esseks qalasınıń (házirgi London Waltham Forest bóliminiń bir bólegi) bóliminde jaylasqan kók shópler dúkanınıń ústindegi kvartirada tuwılǵan. Ol palızshı hám qus baǵıwshı William Edgar Hitchcock (1862-1914) hám Emma Janeniń (1863-1942) balası bolǵan. Shańaraqta "qatı tártipli ortalıq húkim súretuǵın edi[5]". Onıń William John (1888-1943) atlı úlken aǵası hám "Nellie" laqabın qollanatuǵın Ellen Kathleen (1892-1979) atlı ajapası bolǵan. Onıń ata-anası inglis hám irlandiyalı Rim katolikleri edi[6][7]. Onıń ata-babası sıyaqlı ovosh egiwshi bolǵan[8]. Ol jerde úlken shańaraq, sonıń ishinde, tuwısqanı Djon Xichkok, onıń Putni qalasındaǵı Kampion-roudtaǵı bes bólmeli Viktoriya dáwirindegi jayı, xızmetkeri, aspazı, shofyorı hám baǵmanı bar edi. Hár jazda onıń dayısı shańaraǵı ushın Kentiń Cliftonville qalasındaǵı teńiz boyındaǵı jaydı kireyge alatuǵın edi. Hitchcock aytıwınsha, ol birinshi márte sol jerde turistler menen jergilikli adamlar arasındaǵı ayırmashılıqlardı sezip, klasslıq sanasına iye bolǵan[9].

Hitchcocktıń tuwılǵan qalası Leytonstone, 517 High Road jayındaǵı benzin stanciyası; 527-533 (ońda)[10]

Hitchcock ózin jaqsı tárbiyalı bala dep sıpatlap (ákesi onı "kóksheksiz kishkene qozı" dep ataǵan) heshqashan oyınshı joldası bolǵanın esley almaytuǵının ayttı[11]. Onıń intervyu alıwshılar ushın eń jaqsı kóretuǵın waqıyalarınıń biri bes jasında ákesi onı xat penen jergilikli policiya uchastkasına jibergeni haqqında edi; policiyashı xattı kórip shıqtı da, onı bir neshe minut kameraǵa qamap qoyıp, bılay dedi: "Bizler buzıq balalardı usınday etemiz". Ol 1973-jılı Tom Snayderge "nızam menen baylanıslı hár qanday nárseden qorıqqanı"n hám eger parkovka bileti alınǵan jaǵdayda mashinanı aydawdan da bas tartatuǵının ayttı. Ol altı jasında shańaraq Limexausqa kóship kelip, Salmon Lanedegi 130 hám 175-jaylardaǵı eki dukandı ijaraga aladı[12]. Hitchcock óziniń birinshi mektebi - Terektegi Xaura úy monastırında oqıp, bul mektepke 1907-jılı 7 jasında kirgen. Ómirbayanshı Patrik MakGilligannıń jazıwınsha, ol Xaura úyinde kóbi menen eki jıl turǵan. Sonday-aq, monastır mektebinde, Iysannıń sadıq sahabaları tárepinen basqarılatuǵın "mırzalardıń qızları hám kishkene balalar ushın" Wode Street mektebinde oqıdı. Keyin ol óz úyine jaqın jerdegi baslawısh mektepte oqıp, Battersi qalasındaǵı Salesian kolledjinde qısqa waqıt pansionda oqıǵan[13].

Hitchcock on bir jasında shańaraq jáne Stepneyge kóship, 1910-jılı 5-oktyabrde Stamford-Xilldegi áziz Ignatius kolledjine intizamlılıǵı menen abırayǵa erisken iezuit grammatika mektebine jiberiledi[14]. Dene jazası sıpatında ruwxanıylar gutta-pershadan jasalǵan hám "ferula" dep atalatuǵın tegis, qattı, prujinalı ásbaptan paydalanadı; jaza hár dayım kúnniń aqırında bolǵan, sonıń ushın balalar jazaǵa jazılǵan bolsa, jazanı kútip, sabaqlarda otırıwı kerek edi. Keyinirek usı jerde qorqıw sezimin payda etkenin aytqan[15]. Mekteptegi dápterinde onıń tuwılǵan jılı 1899-jıl emes, al 1900-jıl dep jazılǵan; biografi Donald Spoto on jasar bala sıpatında atay oqıwǵa kirgizilgenin aytadı, sebebi ol mektepte oqıwdan bir jıl artta bolǵan[16]. Biograf Gene Adair Xichkoktı "ortasha yamasa ortasha oqıwshı" dep esaplasa da[17], Hitchcock "ádette klastıń joqarı bólimindegi tórt yamasa bes oqıwshınıń arasında edi" dedi[18]; birinshi jıldıń aqırında onıń latın, inglis, francuz hám diniy bilimlendiriwdegi jumısı atap ótildi[19]. Ol Peter Bogdanovichke: "Izuitler maǵan shólkemlestiriw, qadaǵalaw hám belgili dárejede analizdi úyretti" dedi[17].

Hitchcocktıń súyikli páni geografiya bolıp, kartalar hám poezdlar, tramvaylar hám avtobuslardıń kesteleri menen qızıqsınadı; John Russell Taylordıń aytıwınsha, ol Orient Expresstegi barlıq bándirgilerdi aytıp bere alǵan[20]. Ol London tramvaylarına ayrıqsha qızıǵıwshılıq bildirgen. Onıń filmleriniń basım kópshiligi temir jol yamasa tramvay saxnaların, sonıń ishinde, "The Lady Vanishes", "Strangers on a Train" hám "Number Seventeen" sıyaqlılardı óz ishine aladı. Klapperbordta saxnanıń nomeri hám dubllar sanı kórsetiledi, Hitchcock bolsa kóbinese klapperbordtaǵı eki cifrdı alıp, London tramvayı marshrutlarınıń atların sıbırlaydı. Máselen, klapper taxtada "23-saxna; Vudford, Xempsted, - dep sıbırlaydı ol, - Vudford 23-joldıń tramvayı, Xempsted bolsa 3-joldıń aqırı[21][22].

Hitchcock hám Reville toy kúni, Brompton shıǵıp sóylewi, 1926-jıl 2-dekabr
Madeleine Carroll ("<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Blonde_stereotype#Typology" rel="mw:ExtLink" title="Blonde stereotype" class="cx-link" data-linkid="435">Hitchcock blonde</a>" arxetipi) hám Robert Donat "<i><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/The_39_Steps_(1935_film)" rel="mw:ExtLink" title="The 39 Steps (1935 film)" class="cx-link" data-linkid="437">The 39 Steps</a></i>" (1935) filminde.
Margaret Lockwood (ortada) hám Michael Redgrave (on tárepte) "The Lady Vanishes" (1938) filminiń reklama súwretinde.
Rebecca ushın treyler (1940)
Cary Grant hám Joan Fontaine "Suspicion" filminde (1941)
Shadow of a Doubt (1943) trailer with Joseph Cotten and Teresa Wright
Gregory Peck hám Ingrid Bergman "Spellbound" (1945) filminde
A typical scene from Rope showing James Stewart
A typical shot from Rope (1948) with James Stewart turning his back to the fixed camera
Still image from the film Read Window featuring Stewart and Kelly
James Stewart hám Grace Kelly "Rear Window" filminde (1954).
Hitchcockstıń qızı, kúyewi hám aqlıqları menen, c. 1955-1956-jıllar.
Still image from the film Vertigo
Kim Novak Vertigoda Altın dárwaza kópiri janında (1958)
Photo of Alfred Hitchcock & Janet Leigh from the 1960 film Psycho
Hitchcock shooting the shower scene of Psycho (1960)
"The Birds" filminiń treyleri (1963), onda Hitchcock adamzattıń "biziń párli doslarımızǵa" múnásibetin talqılaydı.
Marnie ushın treyler (1964)
Hitchcock Karen Black penen Family Plot ushın press-yunket waqtında (1976)
Hitchcock London metrosındaǵı rejissyor mozaikası
Vertigoda Kim Novak hám James (1958)
Image of Hitchcock pictured under Mount Rushmore during the filming of North by Northwest
Rushmore tawındaǵı Hitchcock Arqa-batıs qublasında súwretke alıw procesi (1959)

Arxivler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Alfred Hitchcock toplamı Kaliforniyanıń Gollivud qalasındaǵı Akademiya kino arxivinde saqlanbaqta. Oǵan úy filmleri, shanshıw (1929) hám Frenzi (1972) súwretlew maydanında túsirilgen 16 mm film hám Hitchcocktıń eń dáslepki reńli súwretleri kiredi. Akademiyanıń kino arxivi onıń kóplegen úy filmlerin saqlap qalǵan[23]. 1984-jılı Pat Xichkok ákesiniń qaǵazların akademiyanıń Margaret Xerrik kitapxanasına sawǵa etken[24][25]. Ostindaǵı (Texas shtatı) Garri Ransom gumanitar ilimler izertlew orayında jaylasqan Devid O. Selznik hám Ernest Lemannıń kollekciyalarında Hitchcocktıń "The Paradine Case" "Rebecca," "Sellbound," "North by Northwest" hám "Family Plot" filmlerin tayarlaw boyınsha jumısları menen baylanıslı materiallar bar[26].

Derekler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  1. ↑ «Blackmail (1929)». British Film Institute. 2017-jıl 31-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2018-jıl 1-yanvar.
  2. ↑ «The 13th Academy Awards, 1941». Academy of Motion Picture Arts and Sciences. 2012-jıl 3-mart sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2017-jıl 30-dekabr.
  3. ↑ «AFI's 100 Greatest American Films of All Time». American Film Institute. 2019-jıl 19-may sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2018-jıl 8-sentyabr.
  4. ↑ McCarthy, Todd (30 April 1980). „Alfred Hitchcock Dies Of Natural Causes at Bel-Air Home“. Variety. 13 December 2017da túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 12 December 2017.
  5. ↑ Úlgi:Cite ODNB
  6. ↑ Adair 2002, ss. 11–12.
  7. ↑ «St. Patrick's Day 2005: The Master of Suspense». Irish Echo (2011-jıl 17-fevral). 2018-jıl 15-fevral sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2018-jıl 14-fevral.
  8. ↑ Taylor 1996, ss. 21–22; Spoto 1999, ss. 14–15
  9. ↑ McGilligan 2003, s. 6
  10. ↑ Glanvill, Natalie (28 May 2014). "Mateusz Odrobny speaks of pride after working on Hitchcock mural". East London and West Essex Guardian. http://www.guardian-series.co.uk/news/11240741.Hitchcock_mural_a__real_honour__says_painter/.
  11. ↑ Truffaut 1983, s. 25.
  12. ↑ McGilligan 2003, s. 13
  13. ↑ Taylor 1996, s. 29; McGilligan 2003, s. 18
  14. ↑ Truffaut 1983, s. 25; Spoto 1999, s. 23
  15. ↑ Truffaut 1983, s. 26; Fallaci 1963
  16. ↑ Spoto 1999, ss. 23–24.
  17. 1 2 Adair 2002, s. 15.
  18. ↑ Truffaut 1983, s. 26.
  19. ↑ Adair 2002, s. 15; Truffaut 1983, s. 26
  20. ↑ Taylor 1996, s. 31.
  21. ↑ Patrick McGilligan, 2003.
  22. ↑ «How to use "film rail" in a sentence – WriteBetter». 2021-jıl 7-noyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2021-jıl 7-noyabr.
  23. ↑ «Preserved Projects». Academy Film Archive. 2021-jıl 3-oktyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2020-jıl 18-sentyabr.
  24. ↑ «Hitchcock Treasure». Singapore Monitor (1984-jıl 28-noyabr).
  25. ↑ «Alfred Hitchcock Collection». Academy Film Archive (2014-jıl 5-sentyabr). 2016-jıl 2-iyul sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2016-jıl 30-iyun.
  26. ↑ «Film». Harry Ransom Center, University of Texas at Austin. 2017-jıl 10-avgust sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2017-jıl 17-avgust.
  27. Sources include:
Silteme kórsetiwdegi qátelik: <ref> tag with name "influential" defined in <references> is not used in prior text.

Qosımsha oqıw ushın

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Kitaplar

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

 

«https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Alfred_Hitchcock&oldid=216051» saytınan alınǵan