Kontentke ótiw

Apple qurılmalarında Linux

Wikipedia — erkin enciklopediya

Linux yadrosı Appledıń hár túrli qurılmalarında, sonıń ishinde júklew quralınıń qulpın ashıw rásmiy procedura menen múmkin emes iPhone hám iPad sıyaqlı qurılmalarda da isley aladı.

iPad qurılmaları

2022-jıldıń iyun ayında, programmalıq támiynat baǵdarlamashıları Konrad Dibtsio hám Markuss Broks Linux yadrosı 5.18-di iPad Air 2-de isletiwge eristi. Joybar tiykarınan Android qurılmaları ushın islep shıǵılǵan, Alpine Linux-qa tiykarlanǵan postmarketOS dep atalatuǵın Linux distributivin paydalandı. Baǵdarlamashı olardıń 2019-jılı járiyalanǵan checkm8 eksploytın paydalanǵanın ayttı[1][2].

iPhone qurılmaları

2008-jılı, 2.6 Linux yadrosı OpeniBoot járdeminde iPhone 3G, iPhone (1-áwlad) hám iPod Touch (1-áwlad) qurılmalarına jetkerip berildi[3].

Corelliumnıń Project Sandcastle joybarı checkm8 eksploytın paydalanıp, iPhone 7/7+ yamasa iPod Touch (7-áwlad) qurılmasında Android-tı isletiwge múmkinshilik berdi[4].

iPod qurılmaları

iPodLinux – bul Appledıń iPod qurılmasında islew ushın arnawlı jaratılǵan Linux distributivi.

freemyipod/q3k tárepinen iPod Nano 5G ushın tiykarǵı Linux yadrosınıń eksperimental portı bar.

Mac kompyuterleri

Motorola 68k Mac kompyuterleri

Linux Motorola 680x0 processorların[5] paydalanatuǵın Mac-larda (tek 68020 hám onnan joqarı, hám MMU talap etilgenlikten, tek «EC» emes processor variantları) qos júkleniw menen isletiliwi múmkin[6]. Linux/mac68k birlespe joybarı bunı islew ushın resurslardı támiyinleydi,[7] hám Debian Linux distributiviniń m68k birlespe portı da qoljetimli[8].

PowerPC Macları

1996-jılı Apple PowerMaclar ushın Linux portın qollap-quwatlaytuǵının járiyaladı[9].

PowerPC Macları Linuxtı emulyaciya arqalı da, qos júkleniw («jalańash metall») arqalı da paydalana aladı. Mac OS/Mac OS X ushın eń ataqlı PowerPC emulyaciya quralları – bul Microsofttıń Virtual PC hám ashıq kodlı QEMU.

Linuxtı qos júkleniwge júklew diskin bóliw, Linux bólimine Yaboot júklewshisin ornatıw hám sol Linux bólimin Baslaw Diski retinde tańlaw arqalı erisiledi. Bul paydalanıwshılarǵa mashina iske túsirilgende Mac OS yamasa Linuxtı júklewdi tańlawǵa múmkinshilik beredi.

2008-jılǵa kelip, bir qatar iri Linux distributivleriniń Mac PowerPC processorları menen sáykes keletuǵın rásmiy versiyaları bar edi, sonıń ishinde:

  • Gentoo
  • Debian (Debian 8-ge shekem,[10] qısqa waqıttan soń Sid birlespe portı retinde qayta tiklendi)
  • Ubuntu (Ubuntu 16.10-ǵa shekem[11][12])
  • Fedora (G3 hám G4 processorları ushın Fedora 17-ge shekem, hám G5 ushın Fedora 28-ge shekem[13])
  • Yellow Dog Linux (2009-jılı toqtatılǵan[14])

Joqarıdaǵı barlıq PowerPC portları sol waqıttan berli, Gentoo hám Debian-nan (rásmiy qollap-quwatlaw Debian 8-de tamamlandı) basqa, toqtatıldı.

Intel Mac kompyuterleri

Intel processorlı Maclar Linuxtı virtualizaciya arqalı yamasa qos júkleniw arqalı iske qosa aladı. Intel Macları ushın keń tarqalǵan virtualizaciya quralları – bul VMware Fusion, Parallels Desktop hám VirtualBox.

2010-jılı Lifehacker-den Uitson Gordon Appledıń Maclarda Windowstı qos júklew procesin ańsatlastırǵanın, biraq Linux ushın bunı islemegenin atap ótti. rEFIt Linuxtı qos júklewge múmkinshilik berdi[15].

2018-jıldan baslap T2 chipin paydalanatuǵın Maclar T2Linux joybarı járdeminde Linux distributivlerin jergilikli túrde iske qosa aladı[16].

Apple kremniy Mac kompyuterleri

Apple kremniy processorları bar Maclar Linuxtı Fedora, Debian hám Ubuntu sıyaqlı belgili distributivler ushın Asahi Linux buyrıq qatarı ornatıwshısı arqalı iske qosa aladı. Kóplegen funkciyalar qoljetimli bolsa da, ayırımları belgili bir kremniy processorlarında hám qurılmalarda qoljetimli emes[17].

Derekler

  1. ↑ Cunningham. «Have an old iPad lying around? You might be able to make it run Linux soon» (en-us). Ars Technica (2022-jıl 2-iyun). Qaraldı: 2022-jıl 14-iyun.
  2. ↑ «Ein Jahr Arbeit: Tüftler bringen Linux auf das iPad Air 2» (de-AT). Der Standard. Qaraldı: 2022-jıl 15-iyun.
  3. ↑ Yam. «iPhone Hacked to Run Linux» (en). Tom's Guide (2008-jıl 2-dekabr). Qaraldı: 2022-jıl 14-iyun.
  4. ↑ «Run Android on an iPhone With 'Project Sandcastle' Jailbreaking Tool» (en). PCMAG. Qaraldı: 2022-jıl 14-iyun.
  5. ↑ «How to install Linux on a vintage 68K Mac» (en-US). Macworld. Qaraldı: 2022-jıl 14-iyun.
  6. ↑ «Debian on Motorola 680x0». Debian Ports. Qaraldı: 2023-jıl 1-aprel.
  7. ↑ «Linux/m68k for Macintosh». Linux/m68k for Mac. Qaraldı: 2023-jıl 1-aprel.
  8. ↑ {{{title}}}. 
  9. ↑ K. Johnson. «Stop The Presses». Linux Journal (1996-jıl 1-may). Qaraldı: 2024-jıl 20-dekabr.
  10. ↑ «Debian for PowerPC». Debian Ports. Qaraldı: 2023-jıl 1-aprel.
  11. ↑ «PowerPCFaq». Ubuntu Wiki. Qaraldı: 2023-jıl 1-aprel.
  12. ↑ «Ubuntu: A follow-up on 32-bit powerpc architecture [LWN.net»]. LWN. Qaraldı: 2023-jıl 1-aprel.
  13. ↑ «Architectures/PowerPC». Fedora Wiki. Qaraldı: 2023-jıl 1-aprel.
  14. ↑ «DistroWatch.com: Yellow Dog Linux». DistroWatch. Qaraldı: 2023-jıl 1-aprel.
  15. ↑ «How to Triple-Boot Your Mac with Windows and Linux, No Boot Camp Required» (en-us). Lifehacker (2010-jıl 5-may). Qaraldı: 2022-jıl 14-iyun.
  16. ↑ «Home - t2linux wiki».
  17. ↑ «Feature Support». GitHub. Qaraldı: 2024-jıl 1-yanvar.
«https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Apple_qurılmalarında_Linux&oldid=214876» saytınan alınǵan