Ashıwlanıw

Ashıwlanıw — bul adamnıń sanalı oylawınan tınıshsızlanıwı hám alańlawı menen xarakterlenetuǵın jaǵımsız psixikalıq jaǵday. Ol kewilsizlik hám ashıw sıyaqlı emociyalarǵa alıp keliwi múmkin. Ańsat ashıwlanıw qásiyeti ashıwshaqlıq dep ataladı.

Psixologiya

Adamnıń belgili bir stimullardı narazı etiwshi dep esaplawınıń hár túrli sebepleri bar. Ashıwlanıwdı ólshew júdá subyektiv bolıp tabıladı. Ólshew háreketi retinde, ashıwlanıw boyınsha psixologiyalıq izertlewler kóbinese subyektlerdiń óz ashıwlanıw dárejesin shkala boyınsha bahalawına súyenedi. Hár qanday stimul ashıwlanıwǵa sebep bolıwı múmkin, mısalı qaptaldan túrtiw yamasa bir qosıqtı qayta-qayta tıńlaw. Adam dáslep biytárep bolǵan yamasa hátte jaǵımlı dep esaplaǵan kóplegen stimullar qaytalanıp, úziliksiz tásir etiwden keyin ashıwlanıwǵa aylanıwı múmkin. Adam kóbinese media, sonıń ishinde ataqlı muzıka, memler, reklamalar hám reklama namalarınan ashıwlanıw faktorlarına ushıraydı, olar tábiyatı boyınsha bir neshe hápte yamasa aylar dawamında turaqlı túrde qaytalanadı.

«International Journal of Conflict Management» jurnalında járiyalanǵan izertlewde, adamnıń ashıwlanıwǵa reakciyası, keminde sezilgen sebep basqa adam dep qabıllanǵanda, olar sheshilmegen sayın, oǵada joqarı dárejege kóteriletuǵının anıqladı. Sonday-aq, izertlew barısında ashıwlanıw kúsheygen sayın, adam ózin emes, al ashıwlanıwǵa sebep bolǵan tárepti ayıplawǵa kóbirek beyim ekeni anıqlandı.

Psixologiyalıq urıs kózlewge alınǵan obyekttiń qarsılıǵın alańlatıw hám hálsiretiw ushın ashıwlanıwdı payda etiwdi óz ishine alıwı múmkin. Mısalı, 1993-jılı Amerika Qurama Shtatlarınıń Federal tergew byurosı (FBR) Texas shtatınıń Ueyko qalasındaǵı Branch Davidian shirkewiniń sırtında Devid Koresh hám onıń izbasarların beriliwge májbúrlew maqsetinde dinamiklerden «arnawlı túrde qızbalıqtı oyatıw qábileti ushın tańlanǵan» muzıkanı qoydı.