Bashir Badr
| Bashir Badr بشیر بدر | |
|---|---|
| Tuwılǵan sánesi | 15-fevral 1935 |
| Tuwılǵan jeri | Fayzabad, Agra hám Oudh birlesken wálayatları, Britaniyalıq Hindstan (házirgi Bukiya, Xansvar qası, Ambedkar Nagar, Uttar-Pradesh, Hindstan) |
| Qaytıs bolǵan sánesi | 28-may 2026[1] (91 jasta) |
| Qaytıs bolǵan jeri | Bhopal, Madhya-Pradesh, Hindstan |
| Puqaralıǵı | Hindstan |
| Janrı | ǵázzel |
| Ómirlik joldası | Raxat Badr |
| Sayt | .bashirbadr |
Bashir Badr (urdu: بشیر بدر; tuwılǵan waqtındaǵı atı: Sayid Muhammad Bashir; 1935-jıl 15-fevral — 2026-jıl 28-may) — hindstanlı shayır. Ol Aligarh musılman universitetinde urdu tilinen sabaq bergen[2]. Ol, tiykarınan, urdu tilinde, ásirese, ǵázzel janrında jazǵan. Sonday-aq, ol 1972-jılı Shimla kelisimi dáwirinde Hindstan bóliniwine arnalǵan «Dushmani Jam Kar Karo» atlı qosıq qatarın jazǵan.
Badrdiń baspa etilmegen kóplegen ádebiy miynetleri, sonıń ishinde anıq bolmaǵan san-sanaqsız qosıqları 1987-jılǵı Meerut kóterilisi waqtında joǵalǵan, keyinirek ol Bhopal, Madhya Pradesh qalasına kóship ótken[3].
Jaslıǵı hám bilimi
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Badr 1935-jılı 15-fevralda Agra hám Oudh birlesken wálayatlarında (házirgi Hanswar qasında, Ambedkar Nagar, Uttar-Pradesh, Hindstan) tuwılǵan. Baslawısh mektepti tamamlaǵannan soń, ol Aligarh musılman universitetine oqıwǵa kirip, sol jerde bakalavr, magistr hám doktorlıq (PhD) dárejelerin alǵan. Keyinirek sol universitette lektor bolıp islegen. Ol, sonday-aq, Meerut kolledjinde on jeti jıldan artıq xızmet etken.
1987-jılǵı Meerut kóterilisinde úyi hám kitapları saqlanǵan múlki zıyan kórgennen soń, ol Bhopal qalasına mángilikke kóship ótken[2].
Karerası
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Badr jeti jasınan baslap qosıq jaza baslaǵan. Ol «Ikai», «Kulliyate Bashir Badr», «Aamad», «Image», «Aahat» atlı ǵázzeller toplamın hám Devanagari jazıwındaǵı «Ujale Apni Yadon Ke» atlı ǵázzeller toplamın baspa ettirgen. Karerası dawamında ol ádebiy sınǵa arnalǵan «Azadi Ke Bad Urdu Ghazal Ka Tanqidi Mutala» (Ǵárezsizlikten keyingi urdu ǵázeliniń sın pikirli izertlewi») hám «Biswin Sadi Mein Ghazal» («XX ásirdegi ǵázzel») atlı eki kitap jazǵan[2].
Ol, sonday-aq, Bihar Urdu akademiyasında baslıq bolıp xızmet etken[4].
Siyasiy tásiri
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Onıń qosıq qatarları hindstanlı siyasatshılarǵa tásir kórsetkeni seziledi[5] hám waqtı menen Hindstan parlamentinde Hindstan bas ministri Narendra Modi hám 2014-jılǵı Hindstan ulıwma saylawlarında Kongress partiyasınan bas wázir kandidatı Rahul Gandhi sıyaqlı basshılar tárepinen keltirilgen. 1972-jılı onıń qosıq qatarın Zulfikar Ali Bhutto da qollanǵan[3].
Ómiriniń sońǵı jılları hám ólimi
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Badr keyinirek demenciya (ań-sezimniń páseyiwi) keselliginen azap shekken hám sol sebepli ol óziniń poeziya aqshamları jılların esten shıǵarıp jibergen dep esaplanadı.
Badr 2026-jılı 28-mayda Bhopal qalasında 91 jasında qaytıs boldı[6].
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ Renowned Urdu poet Bashir Badr passes away at 91.
- 1 2 3 «Bashir Badr: A forgotten legend» (2018-jıl 25-fevral).
- 1 2 Sharma, Ashutosh «Bashir Badr: A poet who once lost everything to communal fire, except faith in humanity». National Herald (2020-jıl 15-fevral).
- ↑ «Bashir Badr - Profile & Biography».
- ↑ «When Narendra Modi used Congress' favourite poet Bashir Badr to target the party in Parliament». India Today (2018-jıl 7-fevral).
- ↑ "Renowned Urdu poet Bashir Badr passes away at 91". The Indian Awaaz. 28 May 2026. https://theindianawaaz.com/renowned-urdu-poet-bashir-badr-passes-away-at-91/.
Sırtqı siltemeler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- Bashir Badr IMDbda
- Rásmiy saytı
- Bashir Badr — Rekhta saytında
- Alfavit boyınsha shaxslar
- 15-fevralda tuwılǵanlar
- 1935-jılı tuwılǵanlar
- 28-mayda qaytıs bolǵanlar
- 2026-jılı qaytıs bolǵanlar
- Jaqında ólgen shaxslar
- Bhopallı jazıwshılar
- Faizabadlı shaxslar
- Ayodhyalı shaxslar
- Urdu tilindegi hindstanlı shayırlar
- Sahitya Akademi sıylıǵı iyeleri (urdu tili)
- Aligarh musılman universiteti pitkeriwshileri
- XX ásir hindstanlı shayırlar
- XXI ásir hindstanlı shayırlar