Baydılda Sarnoǵaev

Baydılda Sarnoǵaev
Baydılda Sarnoǵaev
qırǵ.: Байдылда Сарногоев
Tuwılǵan sánesi	14-yanvar 1932 или 1932
Tuwılǵan jeri	Budyonovka, Talas rayonı, Talas wálayatı, Qırǵız SSR, SSSR
Qaytıs bolǵan sánesi	19-noyabr 2004
Qaytıs bolǵan jeri	Bishkek, Qırǵızstan
Puqaralıǵı	SSRA → Úlgi:KYR
Dóretiwshilik túri	shayır
Dóretiwshilik jılları	1945–2003
Janrı	poeziya
Shıǵarmalarınıń tili	qırǵız tili, rus tili
Ataqları	Qırǵızstan Respublikası xalıq shıyırı (1991)
Sıylıqları	I dárejeli Manas ordeni (2002), Qırǵızstan Respublikası Toqtoǵul atındaǵı mámleketlik sıylıǵı (2000)

Baydılda Sarnoǵaev (qırǵ.: Байдылда Сарногоев; 1932-jıl 14-yanvar — 2004-jıl 19-noyabr) — sovet hám qırǵız shayırı, SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası (1951-jıldan).

Biografiyası

Baydılda Sarnoǵaev 1932-jılı Talas wálayatı Talas rayonındǵı Budyonovka awılında diyqan shańaraǵında tuwılǵan. Jaslayınan jetim qalıp, awılındaǵı mekteptiń 6-klassın tamamlaǵannan soń, Frunzedegi (Bishkek) A. S. Pushkin atındaǵı 5-sanlı mektepte oqıǵan. 13 jasında «Báhár keldi» atlı dáslepki qosıǵı járiyalanǵan.

1951-jılı SSSR Jazıwshılar awqamı janındaǵı A. M. Gorkiy atındaǵı ádebiyat institutına oqıwǵa jiberiledi hám sol jılı-aq SSSR Jazıwshılar awqamına aǵza boladı. Institutı 1956-jılı tamamlaǵan. Oqıwdan soń «Ala-Taw» (qırǵ.: «Ала-Тоо») jurnalında poeziya bólimi baslıǵı^[2], keyinirek 1959–1973-jılları Qırǵızstan Jazıwshılar awqamında ádebiy konsultant bolıp isledi^[3].

Shayır 2004-jılı 19-noyabrde qaytıs boldı hám Bishkektegi Ala-Archa qábiristanlıǵına jerlendi.

Dóretiwshiligi

Sarnoǵaevtıń dáslepki qosıqlar toplamı «Shumqar» (qırǵ.: «Шумкар») 1952-jılı járiyalandı hám oǵan úlken mártebe alıp keldi. Onıń dóretpeleri tereń lirika hám qırǵız xalqınıń awızsha dóretiwshiligine jaqınlıǵı menen ajıralıp turadı. Kóp qosıqları namalarǵa salınıp, xalıq arasında júdá belgili boldı^[4].

Onıń «Asıwdan bergen esabım» (qırǵ.: «Ашуудан берген отчетум», 1982) toplamı 1986-jılı Alıqul Osmonov atındaǵı ádebiy sıylıqqa ılayıq dep tabıldı. 2000-jılı bolsa «Baydılda» atlı toplamı ushın Qırǵızstan Respublikasınıń Toqtoǵul Satılǵanov atındaǵı mámleketlik sıylıǵı berildi^[5]^[6]. Sonday-aq, 1996-jılı qazaq hám qırǵız xalıqlarınıń baylanısların bekkemlewge qosqan úlesi ushın Qazaqstannıń «Altın kópir» (russha: «Золотой мост») xalıqaralıq sıylıǵın aldı.

Bibliografiya

Qırǵız tilinde

1952: «Shumqar» (qırǵ.: Шумкар, qosıqlar)
1956: «Bayas» (qırǵ.: Баяс, poeziyalıq povest)
1961: «Aq qalpaq» (qırǵ.: Ак калпак)
1970: «Sóylesiw» (qırǵ.: Сүйлөшүү)
1982: «Asıwdan bergen esabım» (qırǵ.: Ашуудан берген отчетум)

Rus tilinde

1958: «Bayas» (russha: Баяс, qosıqlar hám poema)
1958: «Íssı kól» (russha: Горячее озеро)
1987: «Shumqar uyası» (russha: Гнездо сокола)

Sıylıqları hám esteligi

2002-jılı I dárejeli «Manas» ordeni^[7];
1991-jılı «Qırǵızstan Respublikası xalıq shayırı» ataǵı;
«Miynet qaharmanlıǵı ushın» medalı;
2019-jılı Talas rayonındǵı mádeniyat úyine onıń atı berildi.

Derekler

↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #121280516X // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
↑ Самаганов 1969.
↑ Самаганов Дж. Писатели Советского Киргизстана. — Фрунзе: Кыргызстан, 1969. — С. 389–390.
↑ Ботояров К. Писатели Советского Киргизстана. — Фрунзе: Адабият, 1989. — С. 441.
↑ Выдающийся народный акын не будет забыт // Кыргыз Туусу : газета. — 2019. — 10 декабря (Úlgi:Бсокр). — Úlgi:Бсокр.
↑ «Государственная премия имени Токтогула Сатылганова. 2000 год». 2023-jıl 29-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2023-jıl 29-dekabr.
↑ «Указ Президента КР от 16 января 2002 года УП N 16 "О награждении орденом "Манас" I степени Сарногоева Б."». cbd.minjust.gov.kg (2002-jıl 16-yanvar). 2021-jıl 20-avgust sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2021-jıl 20-avgust.

[_993f1734179890f1-1] Deutsche Nationalbibliothek Record #121280516X // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.

[FOOTNOTEСамаганов1969-2] Самаганов 1969.

[samaganov-3] Самаганов Дж. Писатели Советского Киргизстана. — Фрунзе: Кыргызстан, 1969. — С. 389–390.

[botoyarov-4] Ботояров К. Писатели Советского Киргизстана. — Фрунзе: Адабият, 1989. — С. 441.

[Кыргыз_Туусу-5] Выдающийся народный акын не будет забыт // Кыргыз Туусу : газета. — 2019. — 10 декабря (Úlgi:Бсокр). — Úlgi:Бсокр.

[6] «Государственная премия имени Токтогула Сатылганова. 2000 год». 2023-jıl 29-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2023-jıl 29-dekabr.

[7] «Указ Президента КР от 16 января 2002 года УП N 16 "О награждении орденом "Манас" I степени Сарногоева Б."». cbd.minjust.gov.kg (2002-jıl 16-yanvar). 2021-jıl 20-avgust sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2021-jıl 20-avgust.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]