Baykal kóli
Baykal yaki Baykal (túrkiyshe Baykól) — Qubla-shıǵıs Sibirdegi dushshı suwlı kól. 456 m biyiklikte jaylasqan, tawlar menen qorshalǵan. Maydanı 31,5 mıń km2. Uzınlıǵı 636 km, ortasha eni 48 km. Baykal dúnyadagı eń tereń (1620 m ge shekem) kól. Tektonik procesler nátiyjesinde payda bolgan. Baykalǵa 336 dárya (sonıń ishinde Selenga, Barguzin, Joqarǵı Angara hám basqalar) quyıladı, Angara dáryası aǵıp shıǵadı. Kólde 27 ataw bar. Yanvarda muzlap, mayda muzdan bosaydı. Baykalda 1800 ge jaqın flora hám fauna túrleri ushırasadı. Balıq awlanadı. Keme qatnaydı, aǵash tasıladı. Baykal boyında Slyudyanka, Baykal qalaları jaylasqan. Listvyanka qalasında Rossiya Ilimler akademiyası Sibir bóliminiń Limnologiya Institutı bar. Selenga dáryasınıń tómengi aǵısı Rashiddiniń (1247-1318) shıǵarmasında Barkojin yamasa Barkojintokum delingen.
Ádebiyatlar
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ÓzME. Birinshi tom. Tashkent, 2000-jil.
 | Bul maqalada Ózbekstan milliy enciklopediyası (2000-2005) maǵlıwmatlarınan paydalanılǵan. |
 | Rossiya geografiyasına tiyisli bul maqala shala. Siz onı bayıtıp, joybarǵa járdem beriwińiz múmkin. |