Birge iyelik etiw (futbol)
Birge iyelik etiw – bul eki futbol klubı bir oyınshınıń shártnamasına birgelikte iyelik etetuǵın sistema, biraq oyınshı tek bir klubta oynaw ushın dizimge alınadı. Bul universal sistema emes, biraq Argentina, Chili hám Urugvay sıyaqlı ayırım mámleketlerde qollanıladı. Burın Italiyada keń tarqalǵan bolsa da, házirgi waqıtta bul ámeliyat sol jerde biykar etilgen.
Bul túrdegi kelisim úshinshi tárep iyeliginen ózgeshelenedi, sebebi sońǵısında oyınshınıń shártnamasına futbolǵa qatnası joq subekt, mısalı, basqarıw kompaniyası iyelik etedi.
Italiya
Birge iyelik etiw kelisimleri 2014-15-máwsimniń aqırında biykar etilgenge shekem Italiya futbolında keń tarqalǵan edi[1]. Bul ámeliyat FIGC (Italiya Futbol Federaciyası) Ishki Shólkemlestiriw Qaǵıydalarınıń 102-bis statyasında tastıyıqlanǵan hám rásmiy túrde «qatnasıw huqıqları» (diritti di partecipazione) dep atalǵan[2].
Birge iyelik etiwdi ornatıw ushın, oyınshı bir komandaǵa kelisim dúzip, shártnamasında keminde eki jıl qalǵan bolıwı kerek edi. Bul ádettegi transfer sıyaqlı isleytuǵın edi, tek satatuǵın klub joqarıda aytılǵan qatnasıw huqıqların, yaǵnıy oyınshı qunınıń 50% huqıqların saqlap qalatuǵın edi. Eger kelisim barlıq qatnasıwshı táreplerdiń óz-ara kelisimi menen erte toqtatılmasa, eki klub hár máwsim aqırında kelisimdi jańalaw yaki toqtatıw haqqında kelisiwi kerek bolatuǵın edi. Eger olar liga boyınsha belgilengen múddetke shekem kelisimge kele almasa, másele jabıq aukcion arqalı sheshilgen. Eger usınıslar birdey bolsa, yamasa klublardıń hesh qaysısı usınıs bermese, futbolshınıń tolıq huqıqları ol dizimge alınǵan klubqa ótetuǵın edi (yaǵnıy, futbolshını birge iyelik etiw tiykarında alǵan klubqa, al qatnasıw huqıqların saqlap qalǵan klubqa emes). Oyınshı eki komandanıń birge iyeliginde bolǵan waqıtta da, eger barlıq qatnasıwshı tárepler kelisim berse, onı úshinshi tárepke ijaraǵa beriwge bolatuǵın edi. «Qatnasıw huqıqlarına» iye klubqa, jáne de barlıq basqa qatnasıwshı tárepler kelisim bergen jaǵdayda, bul huqıqlardı basqa klubqa ótkeriwge ruqsat etilgen.
Bunday kelisimniń ámeliy mısalı braziliyalı soqqı beriwshi Adrianonıń Internacionale hám Parma klubları tárepinen birge iyelik etilgeni boldı. Parma 2002-jıldıń may ayında Adrianonı shama menen 4 million funt sterlingke satıp aldı, al Inter qatnasıw huqıqların saqlap qaldı. Adriano Parmada tabıslı oyın ótkerdi, nátiyjede Inter 2004-jıldıń yanvar ayında Parmanıń yarım úlesin satıp alıw ushın shama menen 13,5 million funt sterling tóledi.
Derekler
- ↑ «Serie A - Italy bans co-ownership of players». Yahoo Sport (28-may 2014-jıl).
- ↑ «Norme Organizzative Interne della F.I.G.C.» (it). figc.it. Federazione Italiana Giuoco Calcio. Qaraldı: 3-sentyabr 2010-jıl.