Blessed Geza
| Blessed Geza | |
|---|---|
| Tuwılǵan sánesi | 1943-jılı |
| Tuwılǵan jeri | Qubla Rodeziya |
| Qaytıs bolǵan sánesi | 6-fevral 2026-jılı |
| Qaytıs bolǵan jeri | Qubla Afrika |
| Kásibi | urıs veteranı, siyasiy belsendi |
| Qostarı | Roseline Ndaizivei Tawengwa |
Blessed Runesu Geza (1943-jıl, Qubla Rodeziya — 2026-jıl 6-fevral, Qubla Afrika ), ádette, Bombshell Geza[1] retinde tanımalı, zimbabveli siyasiy ǵayratker, qashqın, urıs veteranı hám Zimbabve Afrika milliy awqamı — Patriotlıq frontınıń (ZANU-PF) shıǵarılǵan[2] aǵzası. Geza 2025-jıl mart ayında Prezident Emmerson Mnangagwaǵa qarsı jámiyetlik kampaniya[3] baslaǵannan keyin, onı korrupciya, mámleketke qıyanet[4], tanıs-bilislik hám azatlıq gúresi ideallarına opasızlıq qılıwda ayıplap, partiyadan shıǵarıldı. Geza 2025-jıl fevralınan beri qashqın[5] retinde júrgen hám terrorshılıqtı da óz ishine alǵan birneshe jınayıy ayıplawlarǵa dus kelgen hám Mnangagwanıń otstavkasın talap etiw ushın ǵalaba narazılıqlarǵa shaqırǵan.
Jaslıq jılları hám azatlıq gúresi
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Gezanıń jaslıq jılları, sonıń ishinde tuwılǵan kúni hám tárbiyası haqqındaǵı maǵlıwmatlar júdá az hújjetlestirilgen, bul bolsa onıń revolyuciyalıq xızmetleriniń qanshelli dálil ekenligine gúman tuwdıradı. Rodeziya dáwirinde Zimbabveniń awıllıq jerinde tuwılǵan Geza, ekinshi Chimurenga — kolonial basqarıwǵa qarsı qurallı gúres waqtında Zimbabve Afrika milliy azatlıq armiyasına (ZANLA) qosılǵan dep aytıladı. Ol ózin partizan jawınger retinde kórsetse de, onıń 1980-jılǵı Zimbabve ǵárezsizligine qosqan úlesin tastıyıqlawshı dáliller júdá az, bul bolsa onıń urıs veteranı statusınıń haqıyqıylıǵı boyınsha sorawlar tuwdıradı. 1980-jılı ǵárezsizlik alǵannan keyin, Geza Zimbabveniń qáwipsizlik hám siyasiy tarawlarında jumıs isledi. Ayırım derekler onıń Oraylıq razvedka shólkeminde (CIO) jasırın xızmet oficeri bolıp islegenin aytsa da, bul ele tastıyıqlanbaǵan. 2000-jıllarǵa kelip, ol ZANU-PF partiyasına qosıldı hám partiyanıń tiykarǵı qarar qabıllawshı organı bolǵan Oraylıq Komiteti[6] dárejesine shekem kóterildi.
Partiyadan shıǵarılıwı hám jınayıy ayıplawlar
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Gezanıń ayıplawları onıń 2025-jıl 6-martta ZANU-PF partiyasından shıǵarılıwına[7] alıp keldi, bul sheshim Siyasiy byuro tárepinen maqullandı hám huqıqıy máseleler boyınsha xatshı Patrick Chinamasa tárepinen járiyalandı. Partiya onıń bayanatların bóleklestiriwshi hám mámleketke qıyanet retinde ayıpladı, bul bolsa policiyanıń onı qozǵatıw, prezidentlik abıroyına tásir etiw hám avtomobil urlaw ayıplawları[8][9] boyınsha izlewge sebep boldı — Geza bul ayıplawlardı dálilsiz biykarladı. Jasırınıp júrip, ol húkimet uyımların oǵan qarsı ayıplawlardı oydan shıǵarıwda ayıplawdı dawam ettirdi. 2025-jıl fevral ayında onıń hayalı Rozelin Ndaizivey Tavengvanıń qamaqqa alınıwı Geza tárepinen qudalawdıń dálili retinde kórsetildi.
2025-jıl mart ayında Geza Kudakwashe Regimond Tagwirei hám Wicknell Chivayo sıyaqlı shaxslar qatnasqan dálillenbegen korrupciya ayıplawları tiykarında 31-mart kúni Mnangagwanıń otstavkasın talap qılıp[10], pútkil mámleket boylap narazılıqlarǵa[11] keskin shaqırıq tasladı. Áskeriy kiyimde kórinis bergewi — sınshılar bunı «arzan tryuk» dep atadı — ol Nelson Chamisa hám Job Sikhala sıyaqlı oppoziciya liderleriniń qollap-quwatlawına iye ekenligin ayttı, biraq bunday awqamlardıń dálilleri tabılmadı. Húkimet onıń rejelerin tez arada joqqa shıǵarıp[12], narazılıqlardı qadaǵan etti hám Gezanıń xalıq arasındaǵı qollap-quwatlawınıń joqlıǵın kórsetti. ZANU-PF sadıqları, sonıń ishinde Chivayo[13], onı qátelesken «qashqın masqarapaz» retinde masqaraladı. Gezanıń Sanyatıdaǵı úyiniń 2025-jıl 29-martta benzin bombası menen órtep jiberiliwi[14], ol dálilsiz siyasiy dushpanlarınan kórgen bolsa da, onıń sınshıları tárepinen bul jasalma jaǵday yamasa óziniń abaysız háreketleriniń aqıbeti retinde kórsetildi. Húkimet, xabar ministri Jenfan Musvere[15] arqalı, onıń ayıplawların «aqıldan azǵan sandıraq» dep biykarladı hám onı frakcionallıqta ayıpladı.
Ólimi
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Geza 2026-jıl 6-fevralda Qubla Afrikadaǵı emlewxanalardıń birinde rak keselliginen qaytıs boldı[16][17].
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ Nyoka, Shingai «A man called Bombshell fires up Zimbabwe's succession battle». BBC News (13-mart 2025-jıl). Qaraldı: 13-mart 2025-jıl.
- ↑ Madzimure, Joseph «Zanu PF Politburo expels Central Committee member Geza». The Herald (7-mart 2025-jıl). Qaraldı: 13-mart 2025-jıl.
- ↑ Nyoka, Shingai «Zimbabwe shuts down amid calls for protests.». BBC. Qaraldı: 6-mart 2025-jıl.
- ↑ Gatsi, Darlington «Bombshell! Zanu-PF Expels 'Treasonous' Geza Over Anti-2030 Crusade». All Africa (7-mart 2025-jıl). Qaraldı: 13-mart 2025-jıl.
- ↑ AfricaLink, DW «Zimbabwe's political fugitive calls for March 31 uprising». Apple Podcast. Qaraldı: 26-mart 2025-jıl.
- ↑ Chronicle, StaffReporter «ZANU PF expels Central Committee member Blessed Geza.». Chronicle (6-mart 2025-jıl). Qaraldı: 6-mart 2025-jıl.
- ↑ ZTN, ZTNPRIME [March 2025 «Zanu-PF expels Geza and eight others WORLD IN 5»]. YouTube.
- ↑ StaffReporter, NZ «Police launch hunt for journalist who aired Geza's recordings». ZimLive (21-fevral 2025-jıl). Qaraldı: 21-fevral 2025-jıl.
- ↑ Nkomo, Costa «Zanu-PF Factional War - Police Hunt for Geza - Say He Faces Theft, Incitement of Public Violence, Insulting President Charges». Reuters. Qaraldı: 12-fevral 2025-jıl.
- ↑ Geza, Blessed [March 2025 «Bombshell's State of the Nation Address»]. YouTube.
- ↑ Tsotetsi, Ditaba «Zimbabwe protests prompts mixed reactions». SABC News (aprel 2025). Qaraldı: 1-aprel 2025-jıl.
- ↑ Banya, Nelson «Zimbabwe police deploy to block demonstrations against Mnangagwa». Reuters. Qaraldı: 30-mart 2025-jıl.
- ↑ TVNews, Bustop «Bombshell's State of the Nation Address» (30-mart 2025-jıl). Qaraldı: 30-mart 2025-jıl.
- ↑ Hove, Farai «Geza's Home Petrol-Bombed Last Night» (29-mart 2025-jıl). Qaraldı: 29-mart 2025-jıl.
- ↑ Herald Reporters, Staff «Zim must unite against Geza's antics — Minister Muswere». The Sunday Mail (30-mart 2025-jıl). Qaraldı: 1-aprel 2025-jıl.
- ↑ «Blessed Geza dies in South Africa - family says ignore calls for cash donations towards funeral». New Zimbabwe (6-fevral 2026-jıl). Qaraldı: 6-fevral 2026-jıl.
- ↑ War Veteran Blessed Geza Dies in South Africa