Boslıq
Adam jaǵdayı retindegi boslıq — bul ulıwmalasqan zerigiw, sociallıq jatsınıw, nigilizm hám biypárwalıq sezimi. Boslıq sezimleri kóbinese distimiya,[1] depressiya, jalǵızlıq, angedoniya, úmitsizlik yamasa basqa psixikalıq/emocional buzılıwlar, sonıń ishinde shizoid jeke ózgeshelik buzılıwı, posttravmatikalıq stress buzılıwı, itibar jetispewshiliginiń giperaktivlik buzılıwı, shizotipal jeke ózgeshelik buzılıwı hám shegaralıq jeke ózgeshelik buzılıwı menen birge júredi. Boslıq sezimi sonıń menen bir qatarda jaqın adamınıń qaytıs bolıwı yamasa basqa áhmiyetli ózgerisler nátiyjesinde payda bolatuǵın tábiyiy qayǵı procesiniń bir bólegi bolıp tabıladı. «Boslıq»tıń anıq mánisleri qollanılǵan belgili kontekst hám diniy yamasa mádeniy dástúrge baylanıslı ózgeredi[2].
Batıs mádeniyatında
Sociologiya, filosofiya hám psixologiya
Batısta «boslıqtı» seziw kóbinese unamsız jaǵday retinde qaraladı. Mısalı, psixolog Klayv Xazell boslıq sezimlerin zorlıq-zombılıq qarım-qatnasları hám jaman qatnasqa iye mashqalalı shańaraq jaǵdayları menen baylanıstıradı[3]. Ol boslıq sezimine ushıraǵan ayırım adamlar ózleriniń awır sezimlerin qanday da bir nársege ǵárezli bolıw (májbúrli jınıslıq qatnas, qumar oyınlar yamasa jumıs bolsın) yamasa «qızba háreketler» yaki zorlıq-zombılıqqa qatnasıw arqalı sheshiwge háreket etedi dep málimleydi. Sociologiyada boslıq sezimi jeke adamnıń sociallıq jatsınıwı menen baylanıstırıladı. Bul jatsınıw sezimi jumıs waqtında, jumıs minnetleriniń kúndelikli xarakteri sebepli basılıwı múmkin, biraq bos waqıtta yamasa demalıs kúnlerinde adamlar «ekzistencial vakuum» hám boslıq sezimin seziniwi múmkin[4].
Siyasiy filosofiyada boslıq nigilizm menen baylanıstırıladı. Ádebiy sınshı Georg Lukach (1885-jılı tuwılǵan) «kapitalizmniń ruwxıy boslıǵı hám morallıq jetispewshiligi»ne qarsı pikir bildirgen hám «tolıǵı menen jańa civilizaciya túri, jańa baslama hám mánili hám maqsetli ómir súriw múmkinshiligin» wáde etken kommunizmdi jaqlaǵan[5].
Boslıq sezimi jaǵımsız psixologiyalıq jaǵday retinde qarastırılatuǵın mádeniyatlarda, ol kóbinese depressiya menen baylanıstırıladı. Sonlıqtan, kóp usınday emlewler usınıladı: psixoterapiya, toparlıq terapiya yamasa basqa túrdegi másláhátler. Sonday-aq, boslıqtı sezetuǵın adamlarǵa bánt bolıp júriwge hám jumıs, sociallıq iskerliklerdiń turaqlı kestesin saqlawǵa másláhát beriliwi múmkin. Boslıq sezimin azaytıw ushın usınılǵan basqa sheshimler - úy haywanın alıw[6][7] yamasa haywanlarǵa járdemlesetuǵın terapiyanı qollanıw; waqıttı toltırıw hám sociallıq baylanıs ornatıw ushın erikli bolıw; jámiyetlik is-ilajlar, klublar yamasa seyil etiw sıyaqlı sociallıq óz-ara qatnaslar; yamasa ómirge qızıǵıwshılıqtı qayta tiklew ushın xobbi yamasa demalıs is-háreketin tabıw kiredi
Derekler
- ↑ Downs, A. The Half-Empty Heart: A supportive guide to breaking free from chronic discontent. (2004)
- ↑ «emptiness (mysticism) - Britannica Online Encyclopedia». Britannica.com. Qaraldı: 2012-jıl 23-iyun.
- ↑ Paul L. Adams, Ivan Fras, "Beginning Child Psychiatry", page 208. Brunner Routledge (UK), 1988.
- ↑ «Existentialism A Brief Overview». Mind NC (2012-jıl 16-fevral). 2011-jıl 5-oktyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi.
- ↑ We Didn't Start the Fire: Capitalism and Its Critics, Then and Now. By Sheri Berman, in Foreign Affairs. http://www.foreignaffairs.org/20030701fareviewessay15413/sheri-berman/we-didn-t-start-the-fire-capitalism-and-its-critics-then-and-now.html Webarxiv úlgisinde qátelik: |url= value. Bos.
- ↑ «Petnet - Responsible Ownership in Australia - And then there were two!». 2007-jıl 28-sentyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2007-jıl 18-yanvar.
- ↑ «Mar. 27, 1997-Vol28n25: Research provides further evidence that pets, music effective at reducing stress». 2007-jıl 30-oktyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2007-jıl 18-yanvar.