Ekstaz
.jpg)
Ekstaz (áyyemgi grek tilinen alınǵan ἔκστασις (ékstasis) «óziniń sırtında») — bul subekttiń óz sanasınıń obekti menen tolıq baylanısınıń subektiv tájiriybesi. Klassikalıq grek ádebiyatında, bul aqıl yamasa deneniń «óziniń normal funkciya ornınan» shıǵıwın bildiredi[1].
Qızıǵıwshılıq obekti menen tolıq baylanıs qarapayım tájiriybe emes. Ekstaz — bul basqa obektler haqqında sananıń tómenlewi yamasa átirap ortalıq hám obekt átirapındaǵı hámme nárse haqqında sananıń tolıq joqlıǵı menen sıpatlanatuǵın ózgergen sana jaǵdayınıń mısalı. Bul sóz sonday-aq sananıń hár qanday joqarı dárejesin yamasa qattı jaǵımlı tájiriybeni bildiriw ushın qollanıladı. Ol sonday-aq ádettegiden tıs psixikalıq keńislikler haqqında sana jaǵdayların bildiriw ushın qollanıladı, olar ruwxıy dep qabıl etiliwi múmkin.
Sıpatlama
Psixologiyalıq kózqarastan, ekstaz — bul ózin-ózi baqlawdı joǵaltıw hám geyde sananı waqıtsha joǵaltıw, bul kóbinese diniy misticizm, jınıslıq qatnas hám ayırım dárilerdi qollanıw menen baylanıslı[2]. Ekstaz dawamında ekstazdaǵı adam ádettegi ómirden uzilip qaladı hám basqa adamlar menen baylanıs jasawǵa da, ádettegi háreketlerdi orınlawǵa da qábiletsiz boladı. Bul tájiriybe fizikalıq waqıt boyınsha qısqa bolıwı múmkin, yamasa bir neshe saatqa sozılıwı múmkin. Ekstaz waqtında waqıt, keńislik yamasa ózin-ózi qabıllaw kúshli ózgeriwi yamasa joǵalıp ketiwi múmkin. Mısalı, eger adam fizikalıq tapsırmaǵa dıqqatın qaratsa, onda hár qanday intellektual oylar toqtawı múmkin. Ekinshi jaǵınan, ekstazlıq transta ruwxıy sayaxat etiw erikli dene qozǵalıslarınıń toqtawın óz ishine aladı.