Etnografiya
Etnografiya (ἔθνος éthnos «xalıq, insan» hám γράφω gráphō «jazaman») — antropologiyanıń bir tarmaǵı hám jeke mádeniyatlardı sistemalı túrde úyreniw bolıp tabıladı. Ol mádeniy qubılıslardı úyreniw subyektiniń kózqarası boyınsha izertleydi. Etnografiya, sonday-aq, sociallıq izertlewdiń bir túri bolıp, ol berilgen sociallıq jaǵdaydaǵı qatnasıwshılardıń minez-qulqın tekseriwdi hám topar aǵzalarnıń sonday minez-qulıqqa bergen óz túsindirmelerin túsiniwdi óz ishine aladı[1].
Etnografiya — bul qatnasıwsh baqlawǵa júdá kúshli súyenetuǵın izertlewdiń forması. Bul metodta izertlewshi sociallıq ózara tásirlesiwdiń tolıq úlgilerin hám jergilikli konteksttegi qatnasıwshılardıń kózqarasların jazıp alıw ushın, kóbinese kishi bir rolde, úyrenilip atırǵan ortalıqqa yamasa adamlarǵa aralasadı. Onıń kelip shıǵıwı XX ásirdiń baslarındaǵı sociallıq hám mádeniy antropologiyaǵa barıp taqaladı, biraq sodan beri basqa sociallıq pán tarmaqlarına, ásirese sociologiyaǵa keń tarqaldı.
Etnograflar tiykarınan sapalıq metodlardan paydalanadı, biraq olar cifrlı maǵlıwmatlardı da óz ishine alıwı múmkin. Ádettegi etnografiya tolıq izertlew bolıp tabıladı hám sonlıqtan qısqasha tariyxı, jer, klimat hám jasaw ortalıǵınıń analizinen ibarat boladı. Bul metod járdeminde dástúriy jámiyetler, jaslar bandaları, diniy sektaları hám hár qıylı shólkemlerdi óz ishine alǵan toparlar menen shólkemlerdiń keń kólemi úyrenildi. Dástúriy túrde etnografiya izertlewshiniń ortalıqta fizikalıq túrde bolıwına súyense de, geyde NASAnıń «Chellenjer» apatı sıyaqlı ótken zamandǵı waqıyalardı izertlew ushın intervyu yamasa hújjetlerge súyenetuǵın izertlewler de bar. Sonday-aq, «virtual» yamasa onlayn ortalıqlarda ótkeriletuǵın etnografiya da bar, olar geyde netnografiya yamasa kiber-etnografiya dep ataladı.
Predmeti
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Etnografiyanıń tiykarǵı predmeti dúnya xalıqların, olardıń ruwxıy hám materiallıq mádeniyatın, tariyxıy rawajlanıwın úyreniwden ibarat.
Ádebiyatlar
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- Этнография : [арх. 5 декабря 2022] / В. А. Тишков // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
- Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. А. М. Прохоров. Изд. 2-е, перераб. и доп. М.; СПб., 2000.
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ Krupat, A.. Ethnocriticism: Ethnography, History, Literature (es). University of California Press, 2023. ISBN 978-0-520-33443-4.
