Francuz konsulatı
Konsulat (fr. Consulat) — Franciya tariyxında mámlekette hákimiyat ámelde Napoleon Bonapartqa tiyisli bolǵan, biraq yuridikalıq jaqtan onıń hákimiyatı hár túrli tárizde sheklengen dáwir. Ol 1799-jıl 9-noyabrden 1804-jıl 18-mayǵa shekem (Napoleon imperator dep járiyalanǵan waqıtta) dawam etti.
Úsh dáwirge bólinedi:
- Waqıtsha konsullıq (1799-jıl 9-noyabr — 24-dekabr)
- Atqarıw konsullıq komissiyasın shólkemlestiriw (Sieyes, Roje Dyuko, Bonapart).
- Karno, Lafayet hám basqa abıraylı emigrantlardıń Franciyaǵa qaytıwı.
- Vandeyanıń tınıshlanıwı.
- VIII jılǵı Konstituciyanıń islep shıǵılıwı hám qabıl etiliwi.
- On jıllıq konsullıq (1799-jıl 25-dekabr — 1802-jıl 2-avgust)
- Barlıq hákimiyatqa iye bolǵan birinshi konsul Bonapart boladı. Másláhát dawısı menen ekinshi hám úshinshi konsullar Kambaseres (1753-1824) hám Sharl Fransua Lebren (1739-1824) boldı.
- Senat hám Mámleketlik keńes aǵzaların saylanıwı.
- Baspa sózge qarsı repressiv ilajlar.
- Prefekturalardı shólkemlestiriw hám administrativlik reformalar.
- Avstriyanıń qıyratılıwı hám Bonapart hákimiyatınıń bekkemleniwi.
- Bonapartqa IX jılı III Nivozında qastıyanlıq qılıw hám respublikashılardı quwıp shıǵarıw.
- Tribunat hám Nızam shıǵarıwshı korpustı Bonapartqa dushpan elementlerden tazalaw.
- Ómirlik konsullıq (1802-jıl 2-avgust — 1804-jıl 17-may)
- X jılǵı Konstituciyanıń qabıl etiliwi.
- Saltanatlı imperator sarayınıń qáliplesiwi.
- Húrmetli legionnıń dúziliwi
- Bonaparttıń qarsılasları — Kadudal, Pishegryu, Moroga qarsı repressiyalar; Engien gercogınıń óltiriliwi.
- Ullı Britaniya menen Amyen pitimi hám jana urısqa tayarlıq kóriliwi.
- Napoleon kodeksiniń qabıl etiliwi.
- Imperiyanıń ornatılıwı.