Gustav Holst
| Gustav Holst | |
|---|---|
| inglisshe Gustavus Theodore von Holst | |
 | |
| Tuwılǵan sánesi | 1874-jıl 21-sentyabr |
| Tuwılǵan jeri | Cheltnem, Glostershir, Angliya, Ullı Britaniya |
| Qaytıs bolǵan sánesi | 1934-jıl 25-may (59 jasta) |
| Qaytıs bolǵan jeri | London, Ullı Britaniya |
| Puqaralıǵı |  Ullı Britaniya |
| Kásibi | kompozitor, librettist, muzıka oqıtıwshısı |
| Iskerlik jılları | 1904-jıldan baslap |
Gustav Holst (inglisshe Gustav Holst; 1874-jılı 21-sentyabr, Cheltnem — 1934-jıl 25-may, London) — angliyalı kompozitor hám pedagog. Hár qıylı janrlarda jazǵan, eń belgili shıǵarması — «Planetalar» atındaǵı orkestr syuitası.
Gustav Holst kóplegen kompozitorlar, atap aytqanda, Rixard Vagner hám Rixard Shtraus tásiriniń jemisi bolǵan óziniń kompoziciya usılın jarattı. Keyin ala XX ásir baslarında anglichan xalıq qosıgınıń qayta tikleniwinen ruwxlanıw hám rawajlanıp atırǵan zamanagóy kompozitorlar (sonıń ishinde, Moris Ravel) úlgisi Holstti óziniń individual usılın islep shıǵıw hám jetilistiriwge alıp keldi.
Ájayıp pedagog bolǵan kompozitor hayallar ushın muzıka bilimlendiriwin jolǵa qoydı.
Onıń shıǵarmaları tez-tez atqarılıwına qaramastan, Holst tek Birinshi jer júzilik urıstan keyin «Planetalar» syuitası sebepli xalıqaralıq tán alıwǵa eristi. Soǵan qaramastan, ol Edmond Rubber, Maykl Tippet hám Benjamin Britten sıyaqlı bir qatar jas inglis kompozitorlarına sezilerli tásir kórsetti.
Biografiyası
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Dáslepki jılları
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Gustav Teodor Holst Cheltnemde (Glostershir) muzıkashı shańaraǵında tuwılǵan. Ákesi Adolf fon Holst (inglisshe Adolph von Holst) barlıq áwliyeler shirkewiniń (Cheltnem) organshısı hám xormeysteri bolǵan hám ol da sabaq bergen hám pianino koncertlerin bergen[1]. Anası, Adolftıń birinshi hayalı pianist Klara Koks, negizi Lediard (inglisshe Clara Cox, Lediard)[2], onıń burınǵı shákirti.
Gustavtıń úlken atası Mattias Holst (nemecshe Matthias Holst), tiykarınan Rigalı, kelip shıǵıwı nemec; ol Sankt-Peterburgtaǵı Imperatorlıq rus sarayında kompozitor hám arfa shertiwshi bolıp xızmet etken[3]. Mattiastıń balası, 1802-jılı balalıǵında ata-anası menen Angliyaǵa kóship kelgen Gustav[4], salon muzıkası kompozitori hám belgili arfa oqıtıwshısı edi. Ol joqarı abırayǵa iye bolıw hám shákirtlerdi tartıw umitinde aristokratlıq «fon» qosımtasın ózlestirdi hám onı familiyasına qostı[5].
Adolf hám Klaranıń eki ulı bar edi. Gustavtıń inisi Emil Gottfrid (inglisshe Emil Gottfried) Ernest Kossart laqabı menen Batıs End, Nyu-York hám Gollivudda tabıslı aktyor sıpatında tanılǵan[6]. Biraq, Klara 1882-jılı fevralda qaytıs boldı hám shańaraq Cheltnemdaǵı basqa úyge kóship ótti[7], ol jerde Adolf ul balalardı tárbiyalawda járdem beriw ushın qarındası Ninanı jalladı. Gustav óziniń dáslepki bir neshe shıǵarmaların oǵan baǵıshladı[8].
Gustavqa fortepiano hám skripka shertiwdi úyretildı (ol birinshisinen lázzetlenip, ekinshisin jek kóretuǵın edi)[9]. 12 jasında ol Adolftıń usınısı boyınsha trombon aldı hám mıs ásbabın shertiw astma pristupların azaytıwǵa járdem beredi dep oyladı[10]. Holst 1886-1891-jılları Peyt orta mektebinde (inglisshe Pate Grammar School) oqıdı[11]. Onıń dáslepki dóretiwshilik úlgileri fortepiano, organ ushın pyesalar, hár túrli qosıqlar, gimnler hám simfoniyalar bolıp tabıladı. Bul basqıshta oǵan Mendelson, Shopen, Grig hám birinshi gezekte, Sullivan shıǵarmaları tiykarǵı tásir kórsetti[12][13].
1891-jılı mektepti tamamlaǵannan soń, Adolf Oksfordta Jorj Frederik Sims (inglisshe George Frederick Sims) penen tórt aylıq kontrpunkt oqıwı ushın pul tóledi[14]. Qaytıp kelgennen keyin Holst óziniń birinshi professional tayınlawın aldı: 17 jasında Uik Rissingtonda (inglisshe Wyck Rissington) organshı hám xormeyster sıpatında, Glostershir. Lawazım kompozitorǵa bahalı tájiriybe alıp keldi, bul bolsa oǵan dirijyorlıq sheberligin arttırıwǵa járdem berdi[9]. 1891-jıl noyabrde G.Holst pianist sipatında óziniń dáslepki kópshilik aldındaǵı atqarıwın berdi: ol ákesi menen Cheltnemdegı koncertte Bramstıń «Venger ayaq oyınların» oynadı[15].
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ Short, p. 10
- ↑ Holst (1969), p. 6
- ↑ Matthews, Colin «Holst, Gustav». Grove Music Online. 31-may 2020-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 22-mart 2013-jıl. Úlgi:Subscription
- ↑ Short, p. 9
- ↑ Holst (1969), p. 52
- ↑ Short, p. 476; «The Theatres», The Times, 16 May 1929, p. 1; Atkinson, Brooks. «Over the Coffee Cups», The New York Times, 5 April 1932 Úlgi:Subscription Arxiv nusqa от 19 fevraldıń 2014 на Wayback Machine; and Jones, Idwal. «Buttling a Way to Fame», The New York Times, 7 November 1937 Úlgi:Subscription Arxiv nusqa от 19 fevraldıń 2014 на Wayback Machine
- ↑ Warrack, John (January 2011). «Holst, Gustav Theodore Arxiv nusqa от 20 iyunnıń 2021 на Wayback Machine». Oxford Dictionary of National Biography Online edition.
- ↑ Mitchell, p. 3
- 1 2 Holst (1969), p. 7
- ↑ «Mr Gustav Holst». The Times. 26 May 1934. p. 7.
- ↑ Holst (1981), p. 15
- ↑ Mitchell, p. 5 and Holst (1969) p. 23
- ↑ Vaughan Williams, Ralph (July 1920). «Gustav Holst, I». Music&Letters. 1 (3): 181-90. doi:10.1093/ml/1.3.181. JSTOR 725903.
- ↑ Short, p. 16
- ↑ Mitchell, p. 6