Iyman (Islam)
| Kategoriya maqalalardıń bir bólimi |
| Islam hám Iyman |
|---|
| Shaxslar |
| Toparlar |
|
| Aymaqlar |
|
| Atamalar |
|
| Kategoriya maqalalardıń bir bólegi |
| Islam |
|---|
 |
Iyman (arab: إِيمَان, latınsha: ʾīmān, sózbe-sóz: «isenim», sonday-aq, «tán alıw») Islam teologiyasında iseniwshiniń Islamnıń diniy táreplerine isenimi hám ámellerin tán alıwın bildiredi[1][2]. Eń ápiwayı sıpatlamasında, altı iyman baǵanasına (arkān al-īmān) isenim. Shia teologları iyman haqqında bir neshe teoriyalardı alǵa súrgen. Bazılar, iyman tek ǵana bir baǵanadan ibarat, dep esaplaydı: bul — qálbtegi iyman (insannıń eń ishki hám haqıyqıy bólegi). Usı kózqaras boyınsha, iyman júrek tastıyıǵı sıpatında qaraladı; awızsha tastıyıqlaw hám ámeller onıń haqıyqatta júzege keliwinde rol oynamaydı[3].
Iyman ataması Quran hám Hádiste anıq belgilep ótilgen[4]. Quranǵa kóre, iyman qalıs ámeller menen birge bolıwı kerek hám bul ekewi birgelikte Jánnetke kiriw ushın zárúr esaplanadı[5]. Quranda iymannıń mánzili júrek túbi, yaǵniy insan sanasınıń eń ishki bólegi, al islamnıń mánzili aqıl-parasat bolıp tabıladı[6][7]. Hádiste iyman Islam hám ihsan menen birge islam dininiń úsh ólshemi sıpatında túsindiriledi.
Islam dininiń ishi hám sırtında din hám aqıl arasındaǵı baylanıslılıq hám olardıń salıstırmalı áhmiyeti boyınsha tartıslar bar. Bazı alımlardıń pikirinshe, isenim hám aqıl bir derekten hám uyǵın ráwishte bolıwı kerek[8][9][10][11].
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ Farāhī, Majmū'ah Tafāsīr, 2nd ed. (Faran Foundation, 1998), 347.
- ↑ Frederick M. Denny, An Introduction to Islam, 3rd ed., hp. 405
- ↑ «ارکان ایمان» [Pillars of Faith] (fa). Qaraldı: 2025-jıl 18-aprel.
- ↑ Quran 2:285
- ↑ Quran 95:6
- ↑ «مرکز ادراک انسان؛ قلب یا مغز یا عقل یا روح» [The innermost part of human perception; the heart or brain or intellect or soul] (fa). Qaraldı: 2025-jıl 18-aprel.
- ↑ «مراد از قلب در قرآن چیست؟ آيا دل ،جايگاه تعقل و تفكر است؟» [What is meant by the heart in the Quran? Is the heart the seat of reasoning and thought?] (fa). Qaraldı: 2025-jıl 18-aprel.
- ↑ Islahi, Amin Ahsan. Mabadi Tadabbur-i-Hadith (translated: Fundamentals of Hadith Interpretation)
- ↑ «نسبت عقل و ایمان در آموزههای اسلامی» [The relationship between reason and faith in Islamic teachings] (fa). Qaraldı: 2025-jıl 18-aprel.
- ↑ «عقل و دین و ایمان دینی» [Reason, religion, and religious faith] (fa). Qaraldı: 2025-jıl 18-aprel.
- ↑ «بحثی در نسبت دین و عقلانیت» [A discussion on the relationship between religion and rationality] (fa). Qaraldı: 2025-jıl 18-aprel.