Jak Makdonald
| Etyen Makdonald | |
|---|---|
| fr. Étienne Macdonald | |
| Tuwılǵan sánesi | 1765-jıl 17-noyabr |
| Tuwılǵan jeri | Sedan (Franciya) |
| Qaytıs bolǵan sánesi | 1840-jıl 25-sentyabr (74 jasta) |
| Qaytıs bolǵan jeri | Bolyo-syur-Luare |
| Puqaralıǵı | |
| Kásibi | siyasatshı, diplomat, oficer, áskeriy xizmetshı |
| Qol úlgisi | |
Etyen-Jak-Jozef-Aleksandr Makdonald (fr. Étienne-Jacques-Joseph-Alexandre Macdonald; 1765-jıl 17-noyabr — 1840-jıl 25-sentyabr) — Tarent gercogı, Imperiya marshalı hám Franciya perı.
Biografiyası
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Dańqlı revolyuciyadan keyin Franciyaǵa kóship kelgen shotland yakobit familiyasınan kelip shıqqan.
1798-jılı Rim hám Papa wálayatındaǵı francuz áskerlerine basshılıq etken; 1799-jılı Trebbiya dáryasındaǵı sawashta jeńiliske ushırap (Suvorovtıń Italiyaǵa atlanısın qarań), Parijge shaqırıp alınǵan.
1800 hám 1801-jılları Makdonald Shveycariya hám Graubyundenda basshılıq etip, avstriyalılardı qısıp shıǵardı.
Bir neshe jıllar dawamında ol óziniń burınǵı qurallası general Moronı qorǵaw ushın shın kewilden háreket etkenligi sebepli Napoleonnıń qorqınıshına ushıradı. Tek 1809-jılı Italiyaǵa qaytadan xızmetke shaqırılıp, ol jerde korpusǵa komandirlik etti. Vagram janındaǵı sawash ushın marshal tárepinen sıylıqlanǵan.

1810-1811-jıllardaǵı (Ispaniyada), 1812, 1813-1814-jıllardaǵı kampaniyalarda ózin kórsetken.
Napoleon Rossiyaǵa bastırıp kirgen waqıtta Ullı armiyanıń shep qanatın panalawshı X pruss-francuz korpusına komandirlik etken. Kurlyandiyanı iyelep, Makdonald pútkil kampaniya dawamında Riga átirapında turdı hám sheginiw waqtında Napoleon armiyasınıń qaldıqlarına qosıldı.
1813-jılı Kasbax dáryasında Blyuxer Sileziya armiyası tárepinen jeńildi. Napoleon octavkaǵa shıqqannan keyin ol Franciyanıń perı etip tayınlandı; Júz kún waqtında antın buzbaw hám Napoleonǵa qarsı turmaw ushın óz múlklerine shegindi.
Awqamlas armiyalar tárepinen Parij ekinshi márte iyelengennen keyin, Makdonaldqa júdá awır wazıypa júkletildi — Luara arqasına sheginip ketken Napoleon armiyasın tarqatıw.