Jubanısh Aralbaev

Jubanısh Aralbaev
Жубаныш Аралбаев
Tuwılǵan sánesi	26-noyabr 1920-jılı(1920-11-26)
Tuwılǵan jeri	Shımbay rayonı
Qaytıs bolǵan sánesi	1986-jılı(1986)
Qaytıs bolǵan jeri	Almatı, Qazaqstan
Puqaralıǵı	SSRA
Ilimiy tarawı	til bilimi, fonetika, filologiya
Jumıs orınları	Qazaq mámleketlik universiteti, Qazaqstan IA Til bilimi institutı
Bilim alǵan jeri	Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutı, Qazaq mámleketlik universiteti
Ilimiy dárejesi	Filologiya ilimleriniń kandidatı (1949)
Ilimiy ataǵı	Docent
Belgili isleri	Qaraqalpaq tiliniń fonetikalıq sistemasın izertlew

Jubanısh Aralbaev (Жубаныш Аралбаев; 1920-jıl 26-noyabr, Shımbay rayonı — 1986-jıl, Almatı) — qaraqalpaq tilshi alımı, fonetist. Filologiya ilimleriniń kandidatı, docent. Qaraqalpaq tiliniń fonetikasın ilimiy tiykarda dáslepki izertlewshilerdiń biri.

Ómiri hám bilimi

Jubanısh Aralbaev 1920-jılı 26-noyabrde Shımbay rayonında tuwıldı.

• 1933–1934-jılları Xojelidegi rabfakta (jumıshılar fakulteti), 1934–1937-jılları Tórtkúldegi Qaraqalpaq mámleketlik muǵallimler institutında oqıdı.
• 1939–1940-jılları Almatıdaǵı Qazaq mámleketlik universitetinde bilim aldı.
• 1940-jılı armiya qatarında xızmet etti.
• 1945-jılı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutın (QMPI) tamamlap, Qazaq mámleketlik universitetiniń aspiranturasına oqıwǵa kirdi.

Iskerligi

Alımnıń iskerligi tiykarınan pedagogika hám ilimiy-izertlew jumısları menen baylanıslı boldı:

• 1937–1942-jılları: Shımbay qalasındaǵı mekteplerde hám peduchilishede muǵallim, oqıw bólimi baslıǵı;
• 1943–1945-jılları: Qaraqalpaq mámleketlik muǵallimler institutında muǵallim;
• 1948–1961-jılları: Qazaq mámleketlik universitetiniń Qazaq tili hám ulıwma til bilimi kafedrasında oqıtıwshı, docent hám kafedra baslıǵı;
• 1961–1986-jılları: Qazaqstan Ilimler akademiyasınıń Til bilimi institutında eksperimental fonetika laboratoriyasınıń baslıǵı lawazımında isledi.

Ilimiy miynetleri

J. Aralbaev 1949-jılı Almatıda «Qaraqalpaq tiliniń fonetikalıq sisteması» degen temada kandidatlıq dissertaciyasın jaqladı. Ol qaraqalpaq tiliniń dawıslı hám dawıssız fonemaların, urılıs (akcentuaciya) máselelerin eksperimental jollar menen izertledi.

Tiykarǵı miynetleri:

• Foneticheskaya sistema sovremennogo karakalpakskogo yazıka. (AKD), Almatı, 1949;
• «Qaraqalpaq akcentuaciyası máseleleri boyınsha» — Vestnik AN KazSSR, 1957, №3;
• «Qaraqalpaq tiliniń dawıssız fonemaları» — Uchenıe zapiski KazGU, 1958;
• «Qaraqalpaq tiliniń dawıslı fonemaları» — Izvestiya AN KazSSR, 1959;
• «Qaraqalpaq vokalizminiń fonologiyası haqqında» — Vestnik AN KazSSR, 1965.