Kórsetpeler toplamı arxitekturaların salıstırıw
Kórsetpeler toplamı arxitekturası (KTA) — bul kompyuterdiń abstrakt modeli, sonday-aq kompyuter arxitekturası dep te ataladı. KTAnıń ámelge asırılıwı implementaciya dep ataladı. KTA ónimdarlıq, fizikalıq ólshem hám qárejet (hám basqa da faktorlar) boyınsha ózgeshe bolǵan bir neshe implementaciyalarǵa ruqsat beredi; KTA programmalıq hám apparatlıq támiynat arasındaǵı interfeys xızmetin atqarǵanlıqtan, KTA ushın jazılǵan programmalıq támiynat sol KTAnıń hár túrli implementaciyalarında isley aladı. Bul kompyuterlerdiń hár túrli áwladları arasında binar úylesimlilikke ańsat erisiwge hám kompyuter shańaraqlarınıń rawajlanıwına múmkinshilik berdi. Bul eki rawajlanıw kompyuterlerdiń bahasın tómenletiwge hám olardıń qollanılıw tarawın keńeytiwge járdem berdi. Usı sebeplerge baylanıslı, KTA búgingi kúnde esaplaw texnikasındaǵı eń áhmiyetli abstrakciyalardıń biri bolıp esaplanadı.
KTA mashina tilinde baǵdarlamashınıń kompyuterdi programmalastırıw ushın biliwi kerek bolǵan barlıq nárseni anıqlaydı. KTAnıń anıqlaytuǵın nárseleri KTAlar arasında ózgeshelenedi; ulıwma alǵanda, KTAlar qollap-quwatlanatuǵın maǵlıwmat túrlerin, qanday jaǵday bar ekenligin (mısalı, tiykarǵı yad hám registrler) hám olardıń semantikasın (mısalı, yad izbe-izligi hám adreslew rejimleri), kórsetpeler toplamın (kompyuterdiń mashina tilin quraytuǵın mashina kórsetpeleriniń toplamı) hám kirgiziw/shıǵarıw modelin anıqlaydı.
Maǵlıwmatlardı kórsetiw
Esaplaw texnikasınıń dáslepki on jıllıqlarında eki sanlı, on sanlı[1] hám hátte úsh sanlı[2] sistemalardı qollanǵan kompyuterler bolǵan. Házirgi waqıttaǵı kompyuterleri derlik tolıǵı menen ekilik sanaq sistemasın qollanadı.
Háripler bit yamasa sanlar qatarı retinde kodlanadı, hár túrli hárip toplamların qollanıp; hátte bir óndiriwshiniń ózinde de hárip toplamları arasında ayırmashılıqlar bolǵan.
Pútin sanlar hár qıylı usıllar menen kodlanadı, sonıń ishinde Belgi-shama, Birler tolıqtırıwshısı, Eki tolıqtırıwshısı, Jıljıtılǵan eki sanlı, Toǵızlar tolıqtırıwshısı hám Onlar tolıqtırıwshısı usılları bar.
Sol sıyaqlı, qalqıwshı útirli sanlar da belgi, dáreje kórsetkishi hám mantissa ushın hár qıylı usıllar menen kodlanadı. Házirgi waqıttaǵı mashinalarında IBM on altılıq qalqıwshı útirli hám IEEE 754 qalqıwshı útirli formatları eski formatlardı kóp jaǵdaylarda almastırǵan.
Adresler ádette kórsetpedegi maydanlardıń, registrlerdegi maǵlıwmatlardıń hám yadtaǵı maǵlıwmatlardıń kombinaciyasınan payda bolǵan belgisiz pútin sanlar bolıp tabıladı; olardıń detalları arxitekturaǵa baylanıslı ózgeredi.
Derekler
- ↑ da Cruz. «The IBM Naval Ordnance Research Calculator». Columbia University Computing History (18-oktyabr 2004-jıl). Qaraldı: 8-may 2024-jıl.
- ↑ «Russian Virtual Computer Museum _ Hall of Fame _ Nikolay Petrovich Brusentsov».