Kontentke ótiw

Kvantlıq jasalma intellekt laboratoriyası

Wikipedia — erkin enciklopediya

Kvantlıq jasalma intellekt laboratoriyası (sonday-aq Kvantlıq JI Laboratoriyası yamasa QuAIL dep te ataladı) – bul NASA, Universitetler Kosmoslıq Izertlew Associaciyası hám Google (atap aytqanda, Google Research) tıń birgeliktegi baslaması bolıp, onıń maqseti kvantlıq esaplawlardıń mashinalıq oqıtıw hám basqa da qıyın kompyuter ilimi máselelerine qalay járdem bere alatuǵının izertlewde jetekshi bolıw. Laboratoriya NASA nıń Eyms Izertlew Orayında jaylasqan[1][2].

Tariyxı

Kvantlıq JI Laboratoriyası 2013-jıldıń 16-mayında Google Research tárepinen blog jazbasında járiyalandı[3][4]. Iske qosılǵan waqıtta Laboratoriya D-Wave Systems kompaniyasınıń D-Wave Two atlı eń rawajlanǵan kommerciyalıq jaqtan jetilisken kvantlıq kompyuterin paydalanǵan.

2013-jıldıń 10-oktyabrinde Google Kvantlıq JI Laboratoriyasınıń házirgi awhalın súwretleytuǵın qısqa film shıǵardı[5][6].

2013-jıldıń 18-oktyabrinde Google Minecraft oyınına kvantlıq fizikanı kirgizgenin járiyaladı[7][8][9].

2014-jıldıń yanvar ayında Google laboratoriyadaǵı D-Wave Two nıń jumısın klassikalıq kompyuterler menen salıstırǵan nátiyjelerdi járiyaladı. Nátiyjeler eki mánisli bolıp, internette qızǵın talqılawlarǵa sebep boldı[10][11][12]. 2014-jıldıń 2-sentyabrinde Kvantlıq JI Laboratoriyasınıń UC Santa Barbara menen birge asıra ótkizgishli elektronika tiykarında kvantlıq informaciya processorların jaratıw boyınsha baslama baslaytuǵını haqqında járiyalandı[13].

2019-jıldıń 23-oktyabrinde Kvantlıq JI Laboratoriyası kvantlıq ústemlikke eriskeni haqqında maqalada járiyaladı[14].

Házirgi waqıta

2024-jıldıń 9-dekabrinde Google Willow dı tanıstırıp, onı «eń zamanagóy kvantlıq chip» dep táriyplegen. Google bul jańa chiptiń dúnyadaǵı eń tez kompyuterler on septillion jılda sheshetuǵın máseleni bes minutta sheshe alatuǵının tastıyıqlaydı. On septillion jıl - bul Álemniń jasınan da kóp[15].

Biraq, ekspertlerdiń aytıwınsha, Willow házirshe tiykarınan eksperimental qurılma. Real dúnyadaǵı keń kólemli mashqalalardı sheshe alatuǵın kúshli kvantlıq kompyuter jaratıwǵa ele jıllar – hám milliardlaǵan dollarlar – kerek[16].

Derekler

  1. Neven. «Launching the Quantum Artificial Intelligence Lab». Google Research (2013-jıl 16-may). Qaraldı: 2014-jıl 11-fevral.
  2. «QuAIL Home». 2015-jıl 10-mart sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2014-jıl 11-fevral.
  3. Choi, Charles (May 16, 2013). „Google and NASA Launch Quantum Computing AI Lab: The Quantum Artificial Intelligence Lab will use the most advanced commercially available quantum computer, the D-Wave Two“. Technology Review. November 12, 2020da túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: February 11, 2014.
  4. "Google, NASA take a 'quantum leap' with new computer". https://www.usatoday.com/story/tech/2013/05/24/google-nasa-computer/2358423/. Retrieved February 11, 2014.
  5. Dvorsky. «A sneak peak inside Google and NASA's new quantum AI lab». io9 (2013-jıl 11-oktyabr). 2013-jıl 11-oktyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2014-jıl 11-fevral.
  6. Rosenblatt. «Google reveals the state of its quantum lab in short film: The multiverse, physicist Richard Feynman, lobsters, and quantum tunneling all make appearances in Google's short documentary about its Quantum Artificial Intelligence Lab.». CNet (2013-jıl 10-oktyabr). Qaraldı: 2014-jıl 11-fevral.
  7. «qCraft: Quantum Physics In Minecraft». Google Quantum A.I. Lab Team (2013-jıl 18-oktyabr). Qaraldı: 2014-jıl 11-fevral.
  8. Hamburger. «Google's Quantum AI Lab adds quantum physics to Minecraft». The Verge (2013-jıl 20-oktyabr). Qaraldı: 2014-jıl 11-fevral.
  9. Oremus, Will (October 18, 2013). „Google Is Teaching Quantum Physics to Minecraft Addicts“. Slate Magazine. Qaraldı: February 11, 2014.
  10. «Where do we stand on benchmarking the D-Wave 2?». Google Quantum A. I. Lab Team (2014-jıl 19-yanvar). Qaraldı: 2014-jıl 11-fevral.
  11. Chrigwin. «Boffin benchmark battle after D-Wave quantum kit crawls in test: D-Wave protests methods used to clock DW2 100 times slower than classical computers». The Register (2014-jıl 21-yanvar). Qaraldı: 2014-jıl 11-fevral.
  12. Van Dusen. «Google Quantum A.I. Lab Update on the D-Wave 2 Quantum Computer». Thinking Machine Blog (2014-jıl 21-yanvar). 2021-jıl 13-oktyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2014-jıl 12-fevral.
  13. "Google+ Post". https://plus.google.com/+QuantumAILab/posts/UcWGvc9Y6dU.
  14. Arute, Frank; Arya, Kunal; Babbush, Ryan; Bacon, Dave; Bardin, Joseph C.; Barends, Rami; Biswas, Rupak; Boixo, Sergio et al.. "Quantum supremacy using a programmable superconducting processor". Nature (Nature Journal) 574 (7779): 505–510. doi:10.1038/s41586-019-1666-5. PMID 31645734.
  15. «Google unveils 'mind-boggling' quantum computing chip» (en-GB). www.bbc.com. Qaraldı: 2024-jıl 21-dekabr.
  16. «Meet Willow, our state-of-the-art quantum chip» (en-us). Google (2024-jıl 9-dekabr). Qaraldı: 2024-jıl 21-dekabr.