Kontentke ótiw

Maia Sandu

Wikipedia — erkin enciklopediya
Maia Sandu
Moldova Prezidenti
 
 
Wákillik dáwiri
2020-jıl 24-dekabr — 
Aldınǵı isker Igor Dodon
 Moldova premyer ministri
 
Wákillik dáwiri
2019-jıl 8-iyun — 2019-jıl 12-noyabr
Aldınǵı isker Pavel Filipp
Keyingi isker Ion Kiku
 Moldova Respublikası Parlamenti deputatı
 
Wákillik dáwiri
2019-jıl 9-mart — 2019-jıl 26-iyul
Keyingi isker Galina Sajin
 Moldova Respublikası Bilimlendiriw ministri
 
Wákillik dáwiri
2012-jıl 24-iyul — 2015-jıl 30-iyul
Aldınǵı isker Mixaiyl Shlyaxtickiy
Keyingi isker Korina Fusu
Jeke maǵlıwmatları
Tuwılǵan sáne24-may 1972-jılı(1972-05-24) (54 jasta)
Tuwılǵan jeriRisipen awılı Moldova
AnasıEmiliya Sandu
ÁkesiGrigoriy Sandu
Tálim ornıMoldova Ekonomikalıq bilim akademiyası, Djon Kennedi basqarıw mektebi
Qánigeligiekonomist
DiniMoldova pravoclaviye shirkewi
Websaytıhttps://www.presedinte.md/rus

Maia Grigorevna Sandu (mold. Maia Sandu; 1972-jıl 24-may, Risipen awılı, Moldaviya SSR, SSSR) — Moldaviya siyasiy hám mámleketlik ǵayratkeri. 2020-jıl 24-dekabrden baslap Moldaviya Respublikası Prezidenti. Moldaviyanıń 2020-jıl 23-oktyabrde saylanǵan prezidenti.

Moldaviyanıń 2019-jıl 8-iyunnan 12-noyabrge shekemgi aralıqtaǵı premer-ministri.

2016 hám 2020-jıllardaǵı saylawlarda Moldaviya prezidentligine kandidat.

Ol 1972-jıl 24-mayda Moldaviya SSR Faleshti rayonı Risipen awılında Grigoriy hám Emiliya Sandulardıń shańaraǵında dúnyaǵa kelgen.

1989 — 1994-jılları Moldaviya ekonomika bilimlendiriw akademiyasınıń basqarıw fakultetinde oqıǵan. 1995-jıldan 1998-jılǵa shekem Moldaviya Prezidenti janındaǵı Mámleketlik basqarıw akademiyasınıń magistraturasında xalıqaralıq qatnasıqlardı úyrengen. 2010-jılı AQSh-tıń Kembridjdegi Garvard Djon Kennedi atındaǵı Mámleketlik basqarıw institutın tamamlaǵan.

Rumın, rus, ingliz hám ispan tillerin jetik biledi.

Turmısqa shıqpaǵan, balaları joq. Ol Kishinevte maydanı 74 m² bolǵan eki xanalı kvartirada jasaydı. Sonday-aq 2007-jılǵı Toyota RAV4 avtomobilin basqaradı.

Kásiplik xızmeti

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Maia Sandu 1994-jıl 1-iyuldan baslap Moldaviya Ekonomika ministrligi Sırtqı ekonomikalıq baylanıslar departamentiniń Evropa Awqamı hám Qara teńiz basseyni mámleketleri menen birge islesiw bóliminiń bas qánigesi xızmetin atqardı, al 1996-jıl iyun ayında Xalıqaralıq ekonomikalıq shólkemler menen birge islesiw boyınsha bas basqarmanıń máslahatshisi boldı.

1997 — 1998-jılları ol Xalıqaralıq ekonomikalıq shólkemler menen birge islesiw boyınsha bas direktordıń orınbasarı wazıypasın atqarıwshı boldı.

1998 — 1999-jılları — máslahatshi, 1999 — 2005-jılları — Kishinevtegi Dúnnyajúzlik banktiń mekemesinde ekonomist.

2005 — 2006-jılları Moldaviya Ekonomika ministrliginde Makroekonomikalıq siyasat hám rawajlanıw baǵdarlamalarınıń bas basqarmasınıń direktorı, 2007-jıldıń mart — sentyabr aylarında BMSh-nıń Moldaviyadaǵı Rawajlanıw baǵdarlaması sheńberindegi baǵdarlamalardıń koordinatorı, 2007 — 2009-jılları oraylıq mámleketlik basqarıwdı reformalaw boyınsha másláhatshi boldı.

2010 — 2012-jılları Vashingtondaǵı Dúnyajúzlik banktiń atqarıwshı direktorınıń másláhatshisi.

Bilimlendiriw ministri

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

2012-jıldıń 24-iyulinde ol Moldovanıń bilimlendiriw ministri bolıp tayınlandı. Ministr sıpatında ol bir qatar reformalardı kirgize basladı, atap aytqanda milliy imtixanlardı ótkeriw qağıydaları ózgertildi. Imtixan tapsırıw processin qadağalaw sisteması kúsheytildi, kópshilik oraylarda bakalavriatqa imtixan qabıllaw oraylarına kire beriste metall dedektorlar ornatıldı, barlıq kabinetler videobaqlaw kameraları menen qamtıp alındı. Sonıń menen birge studentlerdiń imtixan waqtında qaǵıydalardı buzǵan halatda, tikkeley imtixannan shetletiletuǵın boldı hám olar qayta tapsırıw huquqınan ayrıldı. Bunday ózgerisler jámáatshilikte qarsı pikirlerdi keltirip shıǵardı, geypara siyasatshılar bunday qatań qaǵıydalar studentlerge imtixan tapsırıwda qattı psixologiyalıq qısım boladı degen pikirlerin bildirdi.

2014-jıldıń sońında jańa Bilimlendiriw kodeksiniń joybarı jámáatlik talqılawğa usınıldı. Usı joybarğa sáykes, bilim alıw 18 jasqa shekem májbúriy etip belgilendi, al mektep direktorları tek eki múddet qatarına óz lawazımında qala aladı, inglis tili oqıw bağdarlamalarında májbúriy etip belgilendi, al mekteplerde rus tili májbúriy túrde (qosımsha) oqıtıladı. Sonıń menen qatar, joqarı bilim ushın jańa evropa-sha háriplik bahalaw sisteması usınıldı. Bilimlendiriw kodeksiniń joybarı hár túrli basqıshlarda bilim beriwde attestaciyalaw menen sapanı támiyinlewdiń jańa quramların qurıwdı, atap aytqanda Milliy mektep inspekciyası menen kásiplik bilim beriwde sapanı támiyinlew jónindegi milliy agentlik, joqarı bilim beriw sistemasında — Strategiyalıq hám institucionallıq rawajlanıw keńesin, al orta bilim dárejesinde bilim beriw mákemesiniń hákimshilik keńesin qurıwdı gózleydi.

Kirill Gaburich húkimeti otstavkağa ketkennen keyin Moldova Liberal-Demokratiyalıq partiyası Maia Sandudı premer-ministr kandidaturasına usındı. Sonıń menen birge onıń kandidaturası Evropalıq integratsiya ushın basqarıwshı alyanstı qurğan basqa partiyalardan qollap-quwatlaw taba almadı. 2015-jıldıń 30-iyulinde Valiu Strelets basqarğan jańa húkimet bekitkennen keyin Maia Sandu ministrlikten ketiwge májbúr boldı, óytkeni basqarıwshı awqam qurıw turalı kelisimge sáykes bul xızmet Liberal-partiyağa arnalǵan edi.