Maksimilian I (Muqaddes Rim imperiyası imperatorı)

Maksimilian I
Maksimilian I
nemecshe Maximilian I
Germaniya patshası
	Wákillik dáwiri; 1486-jıl 16-fevral — 1519-jıl 12-yanvar
Aldınǵı isker	Fridrix III
Keyingi isker	Karl V
Avstriya ercgercogı
	Wákillik dáwiri; 1493-jıl — 1519-jıl 12-yanvar
Aldınǵı isker	Fridrix III
Keyingi isker	Karl V
Muqaddes Rim imperiyası imperatorı
	Wákillik dáwiri; 1508-jıl 4-fevral — 1519-jıl 12-yanvar
Aldınǵı isker	Fridrix III
Keyingi isker	Karl V
Jeke maǵlıwmatları
Tuwılǵandaǵı atı	nemecshe Erzherzog Maximilian von Österreich
Tuwılǵan sáne	1459-jıl 22-mart
Tuwılǵan jeri	Noyshtadt qorǵanı, Avstriya
Qaytıs bolǵan sáne	1519-jıl 12-yanvar (59 jasta)
Qaytıs bolǵan jeri	Vels, Avstriya
Dinastiyası	Gabsburglar
Ómirlik joldası	1. Mariya Burgundiyalı; 2. Byanka Mariya Sforca
Balaları	1-nekeden:; Filipp I Sulıw, Margarita Avstriyalı
Anası	Eleonora Elena Portugaliyalı
Ákesi	Fridrix III
Qolı

Maksimilian I (nemecshe Maximilian I; 1459-jıl 22-mart, Noyshtadt qorǵanı — 1519-jıl 12-yanvar, Vels) — 1486-jıl 16-fevraldan Germaniya patshası (Rim patshası), 1508-jıl 4-fevraldan Muqaddes Rim imperiyası imperatorı, 1493-jıl 19-avgusttan Avstriya ercgercogı, Germaniya hám Avstriya mámleketlik dúzimleriniń reformatorı, kóp milletli Gabsburglar mámleketi arxitektorlarınan biri.

Jaslıq jılları

Balalıǵı

Maksimilian I Avstriya ercgercogı hám Muqaddes Rim imperiyası imperatorı Fridrix III hám Portugaliya patshası Duartenıń qızı Eleonora Portugaliyalınıń ekinshi balası edi. Ol 25-mart kúni Noyshtadt qalasındaǵı Áwliye Georgiy shirkewinde shoqındırılǵan, onıń shoqınıwshı atası imperator Fridrix isenimine erisken áskerbası Nikolay Uylokskiy edi. Balalıǵında oǵan óziniń minezi menen kirip ketken anası úlken tásir kórsetti. Anasınıń 1467-jılı erte qaytıs bolıwı Maksimilian ushın awır soqqı boldı^[1].

Úlken aǵası Kristof náresteliginde qaytıs boladı hám Maksimiliandı jaslıǵınan atasınıń miyrasxorı sıpatında tayarlay baslaydı. Dáslep, Maksimiliannıń tárbiyası menen anası shuǵıllandı, biraq keyin ala Fridrix balası hádden tıs erke bolıp ósip baratır dep oylap, perzentin anasınan alıp qoydı hám oǵan ruwxanıy Peter Engelbrextti tárbiyashı etip tayınladı. Jańa tárbiyashı Maksimiliannıń qálbine bilimlerdi «tıǵıwǵa» háreket etti, biraq bunda ayrıqsha tabısqa erise almadı. Keyinirek anası Tomas fon Sillini grammatika oqıtıwshısı etip tayınlawǵa eristi. Sonday-aq, shirkew jazıwların úyreniwge de úlken itibar qaratıldı, biraq Maksimilian anasınıń tásiri astında óz túsinigi boyınsha isendi, katolik shirkewi menen pikirles bolmadı^[1]. Sol waqıttaǵı xronikler Maksimiliannıń kóp bilimdi ózlestire almaǵanlıǵın jasırmaydı.

Maksimilian tillerge qábiletli edi hám ómiriniń hár qıylı dáwirlerinde inglis, ispan, italyan, sloven, chex, flamand, francuz tillerin ózlestirdi, biraq latın tilin jaqsı bilmeytuǵın edi^[2], biraq ol onda awızsha hám jazba túrde erkin bayanlaytuǵın edi^[3]. Sonday-aq, oqıtıwshılar Maksimiliannıń gúńkildekligin dúzetiwge háreket etti, biraq bunda úlken tabısqa erise almadı.

Derekler

1 2 Грёссинг З.: Максимилиан I|23—25}}
↑ Das Deutsche und seine Nachbarn: Über Identitäten und Mehrsprachigkeit. ISBN 978-3-8233-6437-5.
↑ Neue Deutsche Biographie. ISBN 3-428-00198-2.

[Gressing23-1] 1 2 Грёссинг З.: Максимилиан I|23—25}}

[2] Das Deutsche und seine Nachbarn: Über Identitäten und Mehrsprachigkeit. ISBN 978-3-8233-6437-5.

[3] Neue Deutsche Biographie. ISBN 3-428-00198-2.

[1]

[2]

[3]