Mehmed II

Mehmed II (Úlgi:Lang-ota3, túrkshe: II. Mehmed; (Úlgi:Lang-ota - "basıp alıwlar atası," túrkshe: Fâtih Sultan Mehmed) - 1444 - 1446-jılları hám 1451 - 1481-jılları húkimdarlıq etken.Sultan Murad II 1444-jılı avgustta 12 jasar balası Mehmet paydasına taxttan bas tarttı. Biraq sentyabr ayınıń ózinde Xunyadiy, Yanosh Xunyadiy basshılıǵındaģı krestliler Osmaniyler imperiyasına bastırıp kirdi hám Murat rásmiy túrde sultan bolmastan armiyaga basshılıq etti hám Varna sawashında krestlilerdi jeńdi.1446-jılı Murat II qaytadan taxtqa otırdı. 1451-jılı ákesi qaytıs bolgannan keyin taxtqa otırgan Sultan Mexmet II Osmaniyler flotın kúsheytti hám Konstantinopolǵa hújimge tayarlıq kóre basladı. Úsh jıl ótkennen keyin, 21 jasında qamal uyımlastırdı hám Shıgıs Rim (Vizantiya) imperiyası paytaxtın iyeledi, bul onıń joq etiliwin belgiledi. Basıp alıwdan keyin Mexmet Konstantinopol 330-jılı Konstantin I tárepinen Rim imperiyasınıń rezidenciyası hám paytaxtı bolganına tiykarlanıp, Caesar of Rome (Úlgi:Lang-ota, túrkshe: Kayser-i Rum) ataģına dawagerlik etti. Bul ataq Patriarx Konstantinopolskiy tárepinen tán alınǵan, biraq kópshilik Evropa monarxları tárepinen tán alınbaǵan. Keyin ala Mehmed Anatoliya hám Balkanlardaǵı áskeriy kompaniyaların Bosniyaǵa shekem dawam ettirdi. Ol bir qatar sıyaıiy hám sociallıq reformalardı ámelge asırıp, ilim hám kórkem ónerdiń rawajlanıwın xoshametledi hám húkimdarlıǵınıń aqırında Konstantinopol gúllep-jasnaǵan imperiya paytaxtına aylandı. Mehmet atı menen bir qatar arxitekturalıq imaratlar atalgan: Fatih meshiti, Sultan Mehmet Fatih kópiri hám Istanbul wálayatınıń Fatih rayonı.