Mehmet Ölmez
| Mehmet Ölmez | |
|---|---|
 Mehmet Ölmez 2025-jıl iyulda | |
| Tuwılǵan sánesi | 31-mart 1963-jılı (62 jasta) |
| Tuwılǵan jeri | Uçhisar, Nevşehir |
| Ilimiy tarawı | tyurkologiya lingvistika |
| Jumıs orınları | Türk Dil Kurumu Hacettepe universiteti Istanbul universiteti |
| Bilim alǵan jeri | Hacettepe universiteti Göttingen universiteti |
| Ilimiy ataǵı | professor, doktor |
| Belgili tezis(ler)i | «Hsüan - Tsang'ın eski Uygurca Yaşamöyküsü» (6. Bölüm) |
| Ilimiy basshısı | Talat Tekin |
| Tanımalı shákirtleri | U.Uzunkaya, B.Özbay, K.Zhamalihan, Z.Gulcalı, E.Bozkurt, H.Yıldız, S.Ertekinoğlu, F.Yıldırım, Ö.Yigitoğlu, Ö.Ayazlı, T.Karaayak |
| Ómirlik joldası | Zühal Kargı Ölmez (1995-jıldan) |
| Perzentleri | 1 |
| Sayt | https://www.mehmetolmez.org/ |
Mehmet Ölmez (1963-jıl 31-mart; Uçhisar, Nevşehir wálayatı) — túrkiyalı tiltanıwshı ilimpaz hám tyurkolog.
Ómiri
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Dáslepki jıllar
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]1963-jıl 31-mart[1][2] kúni Nevşehir wálayatınıń Uçhisar qalasında tuwılǵan[1]. 1968-1969-jılları baslanǵısh hám orta bilimin Uçhisar hám Nevşehir qalalarında tamamlaǵan[2].
Ilimiy ómiri
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]1980-jılı Hacettepe universitetiniń túrk tili hám ádebiyatı fakultetine oqıwǵa tústi. Ol bir jıl dawamında inglis tilin úyrendi. 1985-jılı «Nevşehir İli Uçhisar Kasabası Ağzı: İnceleme Metinler-Sözlük» atamasındaǵı bakalavriat dissertaciyasın tayarlap pitkerdi. Sol jılı ózi pitkergen bólim boyınsha magistraturada oqıwdı basladı[1].
1986-jıldıń mart ayınan 1987-jıldıń may ayına shekem Türk Dil Kurumu mákemesinde qánige járdemshisi lawazımında isledi[2].
1987-jılı Hacettepe universitetiniń túrk tili hám ádebiyatı kafedrasına ilimiy xızmetker lawazımına kirdi. Professor, doktor Talat Tekin basshılıǵında eski uyǵır tilinde «Altun Yaruk III. Kitap» (5-bap) atamasındaǵı tekstli jumısı menen magistrlik dissertaciyasın jazǵan[1].
Ol 1988-jılı baslaǵan doktorantura dáwirinde DAAD imtixanın jeńip, 1991-jılı avgustta Germaniyaǵa bardı. Nemec tili kursların tamamlaǵannan keyin 1991-1993-jılları Giessende professor, doktor Klaus Ryorbornnıń qadaǵalawı astında «Hsüan-Tsang’ın Eski Uygurca Yaşam Öyküsü VI. Bölüm» boyınsha doktorlıq jumısların basladı hám professor, doktor Talat Tekin basshılıǵında 1994-jılı doktorlıq dárejesin alǵan. Bir waqıttıń ózinde mongolistika hám indologiya kafedralarında professor, doktor H. Bechert janında sanskrit, professor, doktor G. Doerferdiń qasında klassikalıq mongol tilin úyrengen[1].
1995-jılı docent, 2001-jılı professor ataǵın aldı[1].
1998-jılǵa shekem Hacettepe universitetinde islegen Mehmet Ölmez 1998-2000-jılları Tokio shet tiller universitetiniń Tyurkologiya kafedrasında miyman-oqıtıwshı lawazımında islegen. 2000-2001-jılları Mersin universitetinde professor-oqıtıwshı lawazımında jumıs islegen. 2001-2018-jılları Yıldız texnika universitetinde professor-oqıtıwshı lawazımında islegen Ölmez usı sánelerde Boğaziçi universitetindegi Aziya izertlewleri orayında, túrk tili hám ádebiyatı hám awdarmashılıq kafedrasında miyman-oqıtıwshı lawazımında jumıs islegen. 2018-jıldıń fevral ayında Istanbul universitetiniń «Házirgi túrkiy tiller hám ádebiyatlar» kafedrasına tayınlandı hám házirgi waqıtqa shekem bul kafedranıń tiykarǵı ilimiy bólimi baslıǵı lawazımında islep kelmekte[1].
Inglis, nemec tillerin biliw menen bir qatarda rus, yapon, qıtay tillerindegi resurslardan arqayın paydalana aladı. Ol kóplegen túrk tillerin (ásirese, tuva hám házirgi uyǵır tillerin) tek ǵana grammatikası boyınsha emes, al sóylew dárejesinde de biledi. Ol óz miynetinde eski uyǵırsha, runikalıq háripli tekstler, Sibir toparı túrkiy tilleri, mongol tiline itibar qaratqan[1].
Mehmet Ölmez 1992-jıldan Societas Uralo-Altaica, 2017-jıldan Academia Europaea ilimiy shólkemleriniń aǵzası.
Shańaraǵı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]1995-jıl oktyabrden berli professor, doktor Zühal Kargı Ölmez benen turmısta hám olardıń bir perzenti bar[1][2].
Kitapları
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Professor, doktor Mehmet Ölmezdiń (jeke) avtorlıǵında shıqqan kitapları:
- Altun Yaruk III. Kitap (= 5. Bölüm), TDAD 1, Ankara 1991.
- Tuwinischer Wortschatz mit alttürkischen und mongolischen Parallelen - Tuvacanın Sözvarlığı Eski Türkçe ve Moğolca Denklikleriyle: Wiesbaden, 2007, XII+516. s. Harrassowitz Verlag Veröffentlichungen der Societas Uralo-Altaica - Band 72.
- Orhon-Uygur Hanlığı Dönemi Moğolistan’daki Eski Türk Yazıtları, Metin-Çeviri-Sözlük, BilgeSu yayınları, Ankara 2012.
- Köktürkçe ve Eski Uygurca Dersleri, Kesit Yayınları, İstanbul 2017. 566 s. ISBN 9786059408387.
- Uygur Hakanlığı Yazıtları, BilgeSu yayınları, Ankara 2019. 328 s. ISBN 6052229064.
- Kök Tengri ve Yağız Yer Arasında. Kül Tegin - Bilgi Kağan - Tunyukuk Yazıtları, BilgeSu yayınları, Ankara, 2023, 160 s. ISBN 9786052229422.
Haqqında jazılǵanlar
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- Tümer Karaayak, Özlem Ayazlı, Uğur Uzunkaya (2023). Bilge Biliglig Bahşı Bitigi, Doğumunun 60.Yılında Mehmet Ölmez Armağanı. PA Paradigma Akademi. ISBN 978-625-6957-97-8.
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Doğumunun 60. Yılında Mehmet Ölmez Armağanı Bilge Biliglig Bahşı Bitigi. PA Paradigma Akademi Yayınları, 2023.
- 1 2 3 4 «Nevşehirli Prof. Dr. Mehmet Ölmez TRT 1'de Pelin Çift'in Konuğu Oldu». FİB Haber (14-mart 2021-jıl). 29-aprel 2025-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 29-aprel 2025-jıl.