Kontentke ótiw

Mexriban Alieva

Wikipedia — erkin enciklopediya
Mexriban Alieva
Mehriban Əliyeva
Alieva 2025-jılı
Ázerbayjan Birinshi vice-prezidenti
Wákillik dáwiri
2017-jıl 21-fevral — 
Prezident Ilham Aliyev
Aldınǵı isker Lawazım shólkemlestirildi
Ázerbayjannıń Birinshi xanımı
Wákillik dáwiri
2003-jıl 31-oktyabr — 
Prezident Ilham Aliyev
Aldınǵı isker Halima Alieva
Jańa Ázerbayjan partiyası basshısınıń orınbasarı
Wákillik dáwiri
2013-jıl 7-iyun — 
Aldınǵı isker Lawazım shólkemlestirildi
Heydar Aliyev fondınıń prezidenti
Wákillik dáwiri
2004-jıl 10-may — 
Vice-prezident Leyla Alieva
Aldınǵı isker Lawazım shólkemlestirildi
Milliy Májilis deputatı
Wákillik dáwiri
2005-jıl 2-dekabr — 2017-jıl 6-mart
Saylaw okrugi Ázizbeyov 2-sanlı 14-okrug (2005–2010)
Xazar 14-sanlı okrug (2010–2017)
Jeke maǵlıwmatları
Tuwılǵandaǵı atı
Mehriban Arif qızı Paşayeva
Tuwılǵan sáne26-avgust 1964(1964-08-26) (61 jasta)
Tuwılǵan jeriBaku, Ázerbayjan SSR, SSRA
Siyasiy partiyasıJańa Ázerbayjan partiyası
Ómirlik joldası
Ilham Aliyev (turm. 1983)
Balaları
TuwısqanlarıAlievler shańaraǵı
Tálim ornıÁzerbayjan medicina universiteti
Qolı
Websaytımehriban-aliyeva.az/en

Mexriban Arif qızı Alieva[lower-alpha 1] (Úlgi:Née; 1964-jılı 26-avgust) — ázerbayjanlı siyasatshı hám burınǵı shıpaker, Ázerbayjannıń Birinshi vice-prezidenti hám Birinshi xanımı.

Ol Ázerbayjan prezidenti Ilham Aliyevke turmısqa shıqqan. Aliyev 2017-jılı Birinshi vice-prezident lawazımın shólkemlestirip, bul lawazımǵa óziniń hayalın tayınladı.

Dáslepki jılları hám shańaraǵı

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Mexriban Pashaeva Baku qalasında tuwılǵan hám AQSh elshixanasınıń ashıqqa shıqqan qupıya hújjetlerinde «Ázerbayjandaǵı eń qúdiretli birden-bir shańaraq» dep táriyiplengen shańaraqtan shıqqan. Onıń atası Iranda tuwılǵan iranlı ázerbayjan hám jazıwshı Mir Jalal Pashaev bolǵan. Onıń aǵası Hafiz Pashaev Ázerbayjannıń AQShtaǵı birinshi elshisi. Ákesi Arif Pashaev Bakudaǵı Milliy aviaciya akademiyasınıń rektorı bolıp isleydi[1], al anası Aida Imangulieva (1939–1992), jurnalist hám pedagog Nasir Imangulievtiń qızı, sonday-aq, filolog hám arab tili qánigesi bolǵan[2][3].

Bilimi hám dáslepki karyerası

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Alieva 1982-jılı 23-sanlı orta mektepti pitkerdi[3]. Ol Ázerbayjan medicina universitetiniń emlew-profilaktika fakultetine oqıwǵa kirdi hám ol jerde ayrıqsha oqıdı[4], al keyinirek oqıwın Sechenov atındaǵı Moskva medicina akademiyasında dawam ettirip, onı 1988-jılı pitkerip shıqtı[2][3][5]. 1988–1992-jılları Mexriban Alieva Moskva qalasındaǵı doktor Mixail Krasnov basshılıq etken Rossiya Medicina ilimleri akademiyasınıń Kóz kesellikleri mámleketlik ilimiy-izertlew institutında isledi[2][6]. Alieva 2005-jılı «Medicinada evtanaziya hám gumanizm mashqalaları» atamasındaǵı dissertaciyasın qorǵap, PhD ilimiy dárejesin aldı[3]. 2005-jılı The Times gazetasındaǵı eki maqalada ol «qánigeli shıpaker»[4] hám «burınǵı kóz shıpakeri» dep táriyiplendi[5].

Karerası

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

1995-jılı ol Ázerbayjan mádeniyatı dosları fondın shólkemlestirdi[2][7]. 1996-jılı ázerbayjan mádeniyatın úgit-násiyatlaw maqsetinde úsh tilde (ázerbayjan, inglis hám rus tillerinde) basıp shıǵarılatuǵın «Ázerbayjan — Miyras» (Azerbaijan — Heritage) jurnalına tiykar saldı[8].

Ashıqqa shıqqan hújjetler onıń 2003-jılı Britaniya Virdjiniya atawlarında Rosamund International Ltd. atlı offshor kompaniyasın dizimnen ótkergenligin kórsetedi[9].

Alieva 2004-jıl 10-mayda[3] Heydar Aliev fondın shólkemlestirdi. Bul fond Heydar Alievtiń siyasiy ideologiyasın úyreniw hám onı úgit-násiyatlaw boyınsha ilajlar ótkeriwge qánigelesken. Jaqında járiyalanǵan jańalıqlar maqalasında Ázerbayjandaǵı bul fond haqqında tómendegishe jazılǵan: «Heydar Aliev fondı Ázerbayjan Bilimlendiriw ministrliginen kóbirek mektepler, Densawlıqtı saqlaw ministrliginen kóbirek emlewxanalar quradı hám Mádeniyat ministrliginen kóbirek mádeniy ilajlar ótkeredi»[10]. Heydar Aliyev fondı Ázerbayjannan tısqarıdaǵı joybarlarǵa da, atap aytqanda, Luvr muzeyi, Versal sarayı hám Strasburg soborın qayta ońlawdı qarjılandırıwǵa qáwenderlik qıladı[10][11][12].

Ol YuNESKOnıń[3][13] hám ISESCOnıń jaqsı niyet elshisi esaplanadı[14]. 2004-jılı 28-dekabrde ol Ázerbayjan Milliy Olimpiada komiteti 4-Bas Assambleyasında MOA Atqarıw komitetiniń aǵzası boldı[3][15].

2004-jıldan baslap ol ómirlik joldası basshılıq etetuǵın Jańa Ázerbayjan partiyasınıń Siyasiy keńesi aǵzası esaplanadı. Ol 2013-jıldıń iyun ayında partiya baslıǵınıń orınbasarı etip saylandı[3][15]. Ómirlik joldası tárepinen Bakudaǵı 1-Evropa oyınları shólkemlestiriw komitetiniń baslıǵı etip tayınlandı[3].

Jeke ómiri

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
Alieva 2019-jılı Davos qalasında ómirlik joldası hám qızı Leyla menen

Ol 1983-jılı 22-dekabrde Baku qalasında Heydar Alievtiń ulı Ilham Alievke turmısqa shıqtı.[2] Alievler shańaraǵında eki qız: Leyla (1984-jılı 3-iyulde tuwılǵan) hám Arzu (1989-jılı 23-yanvarda tuwılǵan) hám de bir ul: Heydar (1997-jılı 2-avgustta tuwılǵan) bar. Leyla — rossiyalı ázerbayjan isbilermeni Aras Agalarov tárepinen basıp shıǵarılatuǵın Baku jurnalınıń redaktorı hám ol Aras Agalarovtıń ulı Emin Agalarovqa turmısqa shıqqan[16].

Alieva kóplegen plastikalıq operaciyalardı bastan keshirgen[17]. 2008-jılı Bakuǵa bolǵan sapar waqtındaǵı ashıqqa shıqqan diplomatiyalıq xatlarda AQSh rásmiyleri kóplegen operaciyalar sebepli Birinshi xanımdı eki qızı Arzu hám Leyladan birden ajırata almaǵanlıǵı aytıladı. Sonday-aq, ol jerde Alievanıń «shama menen sırt elde [isletken] kóplegen kosmetikalıq operaciyalardan soń júzindegi mimikalardı tolıq kórsetiwde mashqalalardıń bar ekenligi» hám «hátte, Batıs dúnyasında da ashıq dep esaplanatuǵın kóylekler kiyetuǵınlıǵı» atap ótilgen.[17]

Eskertiwler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  1. ↑ ázerbayjan: Mehriban Arif qızı Əliyeva Paşayeva, IPA: [mehɾiˈbɑn ɑˈɾif ɡɯˈzɯ æˈlijevɑ pɑˈʃɑjevɑ]

Derekler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  1. ↑ "US embassy cables: Who owns what in Azerbaijan". The Guardian (London). 12 December 2010. https://www.theguardian.com/world/us-embassy-cables-documents/245758.
  2. 1 2 3 4 5 «Azerbaijan's first lady Mehriban Aliyeva celebrating her birthday today (August 28, 2008)». Today.az. Qaraldı: 2011-jıl 6-iyul.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 «Mehriban Aliyeva - Biography» (en). www.mehriban-aliyeva.az. Qaraldı: 2017-jıl 25-noyabr.
  4. 1 2 Mattin, David (8 November 2008). "The Face". The Times. https://www.thetimes.com/article/the-face-n7jfns90nh7.
  5. 1 2 Franchetti, Mark (6 November 2005). "First lady of oil is power in the land". The Sunday Times (London). http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/article587011.ece.Úlgi:Dead linkÚlgi:Cbignore
  6. ↑ «Obituary of Mikhail Krasnov (PPT)». Academia Ophthalmologica Internationalis. 2020-jıl 13-fevral sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2011-jıl 6-iyul.
  7. ↑ «Friends' Foundation Continues to Stimulate Azerbaijani Arts». Azerbaijan International. Qaraldı: 2011-jıl 6-iyul.
  8. ↑ "Who is Mehriban Aliyeva? A look at Azerbaijan's First Lady and Vice President" (in en). euronews. 2017-02-22. https://www.euronews.com/2017/02/22/who-is-mehriban-aliyeva-a-look-at-azerbaijan-s-first-lady-and-vice-president.
  9. ↑ Candea, Stefan (2013-04-04). "Offshore Companies Link Corporate Mogul, Azerbaijan's President" (in en). Radio Free Europe/Radio Liberty. https://www.rferl.org/a/azerbaijan-aliyev-family-offshore-businesses/24947900.html.
  10. 1 2 Abbasov, Shahin «Azerbaijan: Foundation Finances Renovations at Versailles, Strasbourg». 2015-jıl 3-iyul sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2011-jıl 28-iyun.
  11. ↑ Zamejc, Anna (17 February 2010). "Azerbaijani First Lady Given Prestigious French Award". Radio Free Europe/Radio Liberty (Radio Free Europe). http://www.rferl.org/content/Azerbaijani_First_Lady_Given_Prestigious_French_Award/1960898.html.
  12. ↑ Abbasov, Shahin «Azerbaijan: Ex-Guggenheim Director Betting on Bilbao-Style Project for Baku». Eurasianet.org. Qaraldı: 2011-jıl 28-iyun.
  13. ↑ Mehriban Aliyeva designated UNESCO Goodwill Ambassador for Oral and Musical Traditions. Unesco.org. 13 August 2004. Retrieved 18 September 2006.
  14. ↑ «Official web-site of President of Azerbaijan Republic - PRESIDENT » First Lady». en.president.az.
  15. 1 2 «Heydar Aliyev Foundation - President of foundation» (en). heydar-aliyev-foundation.org. Qaraldı: 2017-jıl 25-noyabr.
  16. ↑ "The World's Billionaires: #962 Aras Agalarov". Forbes. 5 March 2008. https://www.forbes.com/lists/2008/10/billionaires08_Aras-Agalarov_7DHZ.html.
  17. 1 2 Walker, Luke (12 December 2010). "WikiLeaks cable sticks the knife into Azerbaijan's first lady". https://www.theguardian.com/world/2010/dec/12/wikileaks-cables-azerbaijan-first-lady.

Sırtqı siltemeler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
«https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Mexriban_Alieva&oldid=226980» saytınan alınǵan