Nawrızlıq góje
| Nawrızlıq góje | |
|---|---|
| Milliy asxana | qaraqalpaq asxanası, qazaq asxanası |
| Tiykarǵı komponentleri | biyday jarma, arpa, júweri jarma, másh, lobiya, may, gósh |
| Basqa komponentleri | asqabaq, sút, sók, sarı may |
Nawrızlıq góje (sonday-aq Nawrız góje) — qaraqalpaq milliy taǵamı. Nawrız góje — Nawrızdıń kiriwine arnalıp tayarlanatuǵın taǵam[1]. Qaraqalpaq asxanasında Nawrız góje taǵamı, ádette, Nawrız bayramı qarsańında pisiriledi. Búgingi kúnde Nawrız bayramınıń simvolı retinde elatlarda hám kóshelerde ótkeriletuǵın Nawrız bayramı saltanatlarınıń baslı taǵamı retinde dasturxanǵa tartıladı.
Quramı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Nawrız bayramına tán taǵam Nawrız góje bolıp, ol shártli túrde keminde jeti túrli daqıldan tayarlanatuǵın bolıwı kerek. Onıń ishine biyday jarma, arpa, júweri jarma, másh, lobiya, may, gósh salınıp, aǵarǵan asqatıq etip qatılıwı tiyis. Sonıń menen birge olar bul ullı bayramǵa arnap qazı-qarta, qaqlanǵan balıq sıyaqlı taǵamdı da tayarlap qoyatuǵın bolǵan[2].
Tayarlanıwı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Nawrızlıq góje — dánniń barlıq túrlerinen retine, pisiw tezligine qaray izbe-iz salıp otıradı, máselen, lobıya, másh, júweri, gúrish sıyaqlı dánler, toń may salınadı. Qaynatıp atırǵanda asqabaq ta qosıladı, sút quyıladı, hámmesi tolıq pisip ottan alar waqıtta bir kese sók salıp, ottan túsiredi. Tabaqlarǵa bólip tartqan waqıtta ústine kúydirilgen qoldıń sarı mayın quyadı. Nawrızlıq gójeni bunnan basqasha usıllarda da tayarlawǵa boladı [3].
Qaraqalpaq dástúrinde
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Burınları Nawrızlıq góje pisiriw eki hápte dawam etetuǵın bolǵan, hár taq kúni bir úyde góje pisirip, ǵarrı-ǵurrısınan bala-shaǵasına deyin qaldırmay, pútkil awıl-aymaǵın Nawrızlıq gójege toydıratuǵın bolǵan. Hárbir adamnıń keminde jeti úyden Nawrızlıq góje ishiwi shárt bolıp, bul úlken sawap is dep esaplanǵan. Taǵı bir ayta ketetuǵın nárse, Nawrız haytı Orta Aziya hám jaqın Shıǵıs xalıqlarında tek jańa jıl bayramı retinde ǵana emes, al sonıń menen birge ol miynet bayramı, báhár bayramı, diyqanlardıń báhárgi egis mapazı bayramı sıpatında da keńnen belgilengen[2].
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ Qaraqalpaq tiliniń túsindirme sózligi, III t. 344-bet
- 1 2 Oqıw kitabı. 4-klass ushın sabaqlıq. Nókis 2017
- ↑ https://t.me/shahzoda_allamuratova/1214