Kontentke ótiw

Olaf Scholz

Wikipedia — erkin enciklopediya
Olaf Scholz
Olaf Scholz, 2024-jıl
Germaniya federal kancleri
Wákillik dáwiri
2021-jıl 8-dekabr  2018-jıl 6-may
Aldınǵısı Angela Merkel
Keyingisi Friedrich Merz
Germaniya vice-kancleri
Wákillik dáwiri
2018-jıl 14-mart  2021-jıl 8-dekabr
Aldınǵısı Sigmar Gabriel
Keyingisi Robert Habeck
Germaniya finans ministri
Wákillik dáwiri
2018-jıl 14-mart  2021-jıl 8-dekabr
Aldınǵısı Peter Altmaier (w.a.)
Keyingisi Christian Lindner
Gamburg birinshi burmistri (mer)
Wákillik dáwiri
2011-jıl 7-mart  2018-jıl 13-mart
Aldınǵısı Christoph Ahlhaus
Keyingisi Peter Tschentscher
Jeke maǵlıwmatları
Tuwılǵan sáne14-iyun 1958(1958-06-14)[1][2][3][4] (68 jasta)
Tuwılǵan jeriOsnabryuk, Germaniya
Siyasiy partiyasıGermaniya social-demokratiyalıq partiyası
Ómirlik joldasıBritta Ernst
Tálim ornıGamburg universiteti
Websaytıhttps://www.olaf-scholz.de/

Olaf Scholz (nemisshe: [ˈoːlaf ˈʃɔlts] ( tıńlań); 1958-jıl 14-iyunda tuwılǵan) — 2021-jıl 8-dekabrden beri Germaniya kanclerleri bolıp xızmet etken nemis siyasatshısı. Aǵzalıǵı social-demokratiyalıq partiya (SPD), ol ilgeri Angela Merkel sıyaqlı vice-kansler bolıp islegen hám 2018-jıldan 2021-jılǵa shekem Federal Finans ministri bolǵan. Sonıń menen birge, ol 2011-jıldan 2018-jılǵa shekem Gamburgtiń birinshi Meri hám 2009-jıldan 2019-jılǵa shekem SPD basshısınıń orınbasarı bolǵan. Keyingi 2021-jıl Germaniya federal saylawı, Scholz óz partiyasın koaliciyaǵa kirgiziw arqalı óziniń 90/Jasıllar awqamın hám «svetofor koaliciyası» dep atalıwshı Erkin demokratiyalıq partiya federal húkimetin dúzdi.

Scholz — miynet hám bántlik nızamshılıǵına qánigelesken advokat. Ol 1970-jıllarda SPD aǵzası hám 1998—2011-jıllarda Bundestag deputatı bolǵan. Ol 2002-jılda SPD Bas xatkeri etip saylanıwınan aldın, 2001-jılda birinshi mer Ortvin Runde basshılıǵında Gamburg húkimetinde islegen, SPD basshısı hám sol waqıttaǵı kansler Gerxard Shröder menen birge islegen. Ol óz partiyasınıń Bundestagtaǵı Bas Jetekshisi boldı, keyin 2007-jılda Merkeldiń birinshi húkimetinde miynet hám social jumıslar ministri retinde isledi. SPD 2009-jılǵı saylawdan keyin húkimetten ketkeninen soń, ol Gamburgtaǵı SPDdi basqarıwǵa qaytıp keldi hám SPD basshısınıń orınbasarı etip saylandı. 2011-jılǵı Gamburg shtat saylawlarında jeńiske erisip, birinshi meri lawazımında 2018-jılǵa shekem isledi.

SPD 2018-jılda Merkeldiń tórtinshi húkimetine kirgeninen keyin, Scholz Germaniya finans ministri hám vice-kansler etip tayınlandı. 2020-jılda ol 2021-jılǵı federal saylawda Germaniya kancleri lawazımına SPD partiyasınan kandidat retinde kórsetiledi. Partiya Bundestagta kóplegen orınlardı qolǵa kiritip, Jasıllar hám FDP menen koaliciya dúzdi. 2021-jıl 8-dekabrde Scholz Bundestag tárepinen kansler etip saylandı hám ant oqıdı.

Jaslıǵı hám bilimlendiriliwi

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Scholz 1958-jıl 14-iyunda Tómengi Saksoniyanıń Osnabryuk qalasında tuwılǵan, biraq Gamburgtiń Rahlstedt rayonında ósken. Onıń ata-anası toqımashılıq sanaatında islegen. Onıń eki úkesi bar, Jens Scholz, anesteziolog hám Shlezvig Golshteyn atındaǵı Universitet medicina orayı bas direktorı[5] hám Ingo Scholz texnologiya isbilermeni. Olaf Scholz Oldenfelde qalasındaǵı Bekassinenau baslanǵısh mektepte oqıdı, biraq keyin Grokslohedaǵı Grokslohering baslanǵısh mektebine ótti. 1977-jılda orta mektepti tamamladı. 1978-jılda Gamburg universitetinde bir basqıshlı yuridika bilimlerin jetilistiriw kursı sheńberinde huqıqtanıw boyınsha oqıwdı basladı[6]. Keyinshelik, ol miynet hám miynet nızamshılıǵına qánigelesken advokat retinde jumısqa jaylastı. Scholz 17 jasında Social-demokratiyalıq partiyaǵa aǵza boladı.

Scholztiń shańaraǵı lyuteran bolıp, ol Germaniyadaǵı Evangelist shirkewinde shoqıntırılǵan. Ol tiykarınan dúnyalıq kóz-qaraslarǵa iye. Jası úlkeyińkiregennen soń, shirkewdi tárk etken. Biraq soǵan qaramay ol mámlekettiń nasraniy miyrasları hám mádeniyatın qádirlewge shaqıradı[7].

Siyasiy karyerası

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Erte siyasiy karyera

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Jas socialist, 1975–1989

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
Scholz Jas socialistler kongressinde, 1984-jıl

Scholz 1975-jılda studentlik dáwirinde SPDǵa qosıladı hám ol jerde SPDniń jaslar shólkemi Jusosta iskerlik júrgizedi. 1982-jıldan 1988-jılǵa shekem ol Federal Juso baslıǵınıń orınbasarı, 1987-jıldan 1989-jılǵa shekem Socialistlik jaslar Xalıqaralıq birlespesi vice-prezidenti bolǵan. Ol maqalalarda «Kapitalistlik ekonomikanı jeńiw» di alıp shıǵıwshı Juso universitet toparlarınıń marksistlik qanatı Freudenberger Kreisti qollap-quwatlaytuǵın edi[8]. Onda Scholz «basqınshı-imperialistlik NATO»nı, Federativ Respublikasın «Evropadaǵı iri biznes qorǵanı» hám «hákimiyattı hesh nársesiz saqlawdı hár qanday materiallıq dawlardan ústin qoyatuǵın» social-liberal koaliciyanı sın pikir etedi[9]. 1984-jıl 4-yanvarda Scholz hám basqa Juso basshıları GDRda SED Oraylıq Komiteti xatkeri Egon Krenz hám SED Oraylıq Komiteti Siyasıy byurosı aǵzası Gerbert Xaber menen ushrastı. 1987-jılda Scholz jáne ishki Germaniya shegarasın kesip ótti hám Wittenbergtegi FDJ tınıshlıq mitinginde Juso-Vise retinde quralsızlanıw boyınsha kelisimlerge qarsı shıqtı[10].

Úlgi:S-ppoÚlgi:S-dip

Aldınǵısı Germaniya social-demokratiyalıq partiyası bas xatkeri
2002–2004
Keyingisi
Aldınǵısı Germaniya social-demokratiyalıq partiyası lideri orınbasarı
2009–2019
Keyingisi
Siyasiy mákemeler
Aldınǵısı Miynet hám sociallıq isler ministri
2007–2009
Keyingisi
Aldınǵısı Gamburgtıń birinshi merligine (burmistri)
2011–2018
Keyingisi
Aldınǵısı Germaniya vice-kancleri
2018–2021
Keyingisi
Aldınǵısı Finans ministri
2018–2021
Keyingisi
Aldınǵısı Germaniya federal kancleri
2021–2025
Keyingisi
Aldınǵısı G7 (Jeti toparı) baslıǵı
2022
Keyingisi