Oral Tansıqbaev

Oral Tansıqbaev
Tuwılǵan sánesi	14-yanvar 1904-jılı(1904-01-14)
Tuwılǵan jeri	Tashkent
Qaytıs bolǵan sánesi	18-aprel 1974-jılı(1974-04-18) (70 jasta)
Qaytıs bolǵan jeri	Nókis, Qaraqalpaqstan
Kásibi	xudojnik
Sıylıqları	«Ózbekstan xalıq xudojnigi» Ullı xızmetleri ushın ordeni Lenin ordeni Miynet Qızıl Bayraq ordeni Húrmet Belgisi ordeni

Oral Tansıqbaev (1904-jıl 14-yanvar, Tashkent — 1974-jıl18-aprel) — peyzaj súwretshisi, reńli súwret ustası. «Ózbekstan xalıq xudojnigi» (1944). Penza súwretshilik oqıw ornın tamamlaǵan (1924), Ózbekstan mámleketlik kórkem óner muzeyi janındaǵı súwretlew óneri studiyasında bilim alǵan (1924-28).

Dóretiwshiligi

O.Tansıqbaevtıń izleniwler dáwiri bolǵan 20-30-jıllardaǵı dóretiwshiligi usıl, janr, tema ráńbáreńligi menen ajıralıp turadı. Úskene hám monumental kórkem ónerde tariyxıy, turmıslıq hám portret janrlarında shıǵarmalar dóretti. Batıs Evropa jańa óneri, Meksika monumental súwretshileri dóretiwshiligi, Orta Aziya diywal súwretshiligi hám miniatyura óneri usılların úyrendi hám solar tásirinde dóretiwshilik etti («Ózbek portreti» (1927), «Gúres», «Kárwan» (1929), «Otawda» (1931) hám basqalar). 30-jıllardan obyektti anıq súwretlew O.Tansıqbaev dóretiwshiliginiń áhmiyetli belgisi boldı, onda peyzaj janrı jetekshi orındı iyeledi. Ol peyzajlar súwretine turmıslıq kórinis, insan iskerligin kórsetiwshi elementler kirgiziwge umtıldı («Kók kórinis» (1935); «Túngi suwǵarıw» (1942).

Ekinshi jáhán urısı jıllarında (1942) Moskva janındaǵı sawash bolıp ótken jerlerdi óz kózi menen kórgen súwretshiniń «Urıs jollarında» shıǵarmaları dúrkini júzege keldi. Urıstan keyin awıl turmısına baǵıshlanǵan shıǵarmalar dóretti: «Tawdaǵı kolxoz» (1949), «Salıgershilik kolxozda», «Ǵawasha suwǵarıw» (1949), «Ózbekstanda báhár» (1950). Ana jurttıń ulıwmalasqan kórkem obrazın jaratıw jolındaǵı izleniwleriniń nátiyjesi sıpatında bir qansha shıǵarmaları júzege keldi («Janajan úlke» (1951), «Íssıqkólde aqsham» (1951), «Tawdagı jaylaw» (1953), «Tawda gúz» (1954) hám basqalar), olar arasında industrial kórinisler de ushırasadı («Qayraqqum GESi tańı» (1957) hám basqalar). «Tawdaǵı awıl», «Aqsham» (1962), «Angren-Qoqan jolı» (1962), «Sharbaq qurılısında» (1970), «Mırzashól kanalı» (1971) sıyaqlı liroepikalıq shıǵarmalarında Ózbekstannıń tábiyatı hám insan miyneti sebepli ózgerip atırǵan kelbeti óz sáwleleniwin tapqan.

Shıǵarmalarınıń saqlanıwı

O. Tansıqbaev shıǵarmaları respublikamız hám shet ellerdiń muzeylerinde saqlanadı. Súwretshi 1967-74-jılları jasaǵan úyi Oral Tansıqbaev úy muzeyine aylandırılǵan (1981). Úy muzeyinde dóretiwshilik ustaxana, miymanxana hám basqa da xanalar bolıp, kóplegen hújjetli arxiv materialları, súwretshiniń kórgizbelerde kórsetilgen belgili shıǵarmaları saqlanadı.

Jetiskelnlikleri

Ol Hamza atındaǵı Ózbekstan Mámleketlik sıylıǵınıń laureatı (1973). Óliminen soń «Ullı xızmetleri ushın» ordeni menen sıylıqlanǵan (2001).

Siltemeler

• Pravda Vostoka 26.04.1963
• Nekrolog
• Nekrolog