Oraylıq Aziya

QARAQALPAQ WİKİPEDİASININ' MAG'LIWMATI
(Orayliq Aziya degennen burılg'an)
Jump to navigation Jump to search

Oraylıq Aziya Evraziya materiginin' orayında jaylasqan. Orta Aziyada 5 ma'mleket :O'zbekstan Qazaqstan. Qırg'ızstan. Ta'jikistan. Tu'rkmenistan mamleketlari Bir avtonom respublika. Qaraqalpaqstan ,Bir avtonom rayon. Tawli Badaxshan jaylasqan. Iri qalalari Tashkent. Almati. Nur sultan. Bishkek. Shimkent. Ashxabat. Dushanbe. Samarqant. Turkmenbasi. Aqto'be. Namangan. No'kis. Pavlodar. Osh. Andijan. Qaraganda. Iri daryalari A'miwdarya Sirdarya Zarafshan. Xalqi 77mln. Xalqi tiykarinan Feg'ana oypatı Zarafshan daryasi basseyni Xorezm oazisi Qazaqstannıń arqası A'miwdarya basseyni. Orta Aziyada Qızılqum Qaraqum Betpaqdala Porsıq U'stirt sho'lleri bar. Tyan shan Pamir qazaqstan pa's tawları bar. Iri ko'lleri Kaspiy ten'izi Aral ten'izi (ko'li),Balxash ko'li Issıqko'l Sarez Sarıqamıs Qarabug'azko'l Aydar-Arnasay. Orta Azuyanın' ma'mleketleri ha'r tu'rli rawajlanıw da'rejesine iye Qazaqstan Jaqsıraq rawajlang'an.Ta'biyiy resurslar eksportına ekonomikası u'zilissiz baylang'an Tu'rkmenistan Orta Aziyad g'ana emes du'nyadag'ı en' jabıq ma'mleketlerde biri. O'zbekstan orta rawajlang'an ekonomikası ta'biyiy resurslar ha'm awıl xojalıg'ına g'a'rezli Qırg'ızstan Orta Aziyadag'ı en' ko'p revolyuciya ju'z bergen ma'mleket.Son'g'ı jıllari ekonomikası ta'biyiy resurslarg'a emes turizmge tayanıp rawajlanıp atırg'an ma'mleket Ta'jikistan Orta Aziyanın' ha'm G'MDA nın' en' jarlı ma'mleket.Ta'jikistan ekonomikasının' qalaqlıg'ının' sebebi sonda Ta'jikistan barlıq qon'sıları menen aymaqlıq mashqalası bar.Ma'selen 2021-jılı Ta'jikistan menen Qırg'ızstan ortasında To'rtku'l suw saqlag'ıshı ushın shegarasa atıspaq boldı.Ta'jikistan Qıtaydan alg'an qarzın to'ley alamy o'z jerinin' 1% tin yag'niy 1mın' km² aymaqtı Qıtayg'a berdi.