Organikalıq esaplaw

Organikalıq esaplaw — bul organikalıq usılda háreket etetuǵın hám adamlar menen óz-ara tásir etetuǵın esaplaw. «Organikalıq» termini sistemanıń minez-qulqın sıpatlaw ushın qollanıladı hám olardıń organikalıq materiallardan dúzilgenin ańlatpaydı. Bul bizdiń jaqında sensorlar hám aktuatorlar menen úskenelengen, óz ortalıǵınan xabardar, erkin baylanısatuǵın hám talap etilgen sıyaqlı háreketler menen xızmetlerdi orınlaw ushın ózin-ózi shólkemlestiretuǵın avtonom sistemalardıń úlken toplamları menen qorshalatuǵını túsinigine tiykarlanǵan.

Maqset — bunday sistemalardı múmkin bolǵanınsha bekkem, qáwipsiz, iykemli hám isenimli etip dúziw. Atap aytqanda, texnologiyalıq múmkinshiliklerdiń taza ámelge asırılıwına qarama-qarsı, adam mútájliklerine kúshli baǵdarlanıw absolyut oraylıq bolıp kórinedi. Usı maqsetlerge erisiw ushın, biziń texnikalıq sistemalarımız anaǵurlım ǵárezsiz, iykemli hám avtonom háreket etiwi kerek boladı, yaǵnıy olar tiri organizmge uqsas qásiyetlerge iye bolıwı kerek. Biz bunday sistemalardı «organikalıq» dep ataymız. Sonlıqtan, «Organikalıq Esaplaw Sisteması» — bul sırtqı hám ishki ózgerislerge dinamikalıq túrde beyimlesetuǵın texnikalıq sistema. Ol ózin-ózi shólkemlestiriw, ózin-ózi konfiguraciyalaw, ózin-ózi optimallastırıw, ózin-ózi dúzetiw, ózin-ózi qorǵaw, ózin-ózi túsindiriw hám kontekstten xabardar bolıw qásiyetleri menen xarakterlenedi. Onı IBM-niń Avtonom esaplaw kózqarasınıń keńeytpesi retinde qarawǵa boladı.

Germaniya Izertlew Fondınıń (DFG) SPP 1183 ústem izertlew baǵdarlaması hár túrli izertlew joybarlarında Organikalıq Esaplaw sistemalarınıń dizaynındaǵı tiykarǵı qıyınshılıqlardı qarastıradı; onıń maqseti — ózin-ózi shólkemlestiriwshi sistemalardaǵı payda bolatuǵın global minez-qulıqtı tereńirek túsinip alıw hám texnikalıq qosımshalar ushın Organikalıq Esaplaw sistemaların dúziwdi qollap-quwatlaytuǵın arnawlı koncepciyalar menen qurallardı islep shıǵıw.

Derekler

• Müller-Schloer, Christian; v.d. Malsburg, Christoph and Würtz, Rolf P. Organic Computing. Aktuelles Schlagwort in Informatik Spektrum (2004) pp. 332–336.
• Müller-Schloer, Christian. Organic Computing – On the Feasibility of Controlled Emergence. CODES + ISSS 2004 Proceedings (2004) pp 2–5, ACM Press,  .
• Rochner, Fabian and Müller-Schloer, Christian. Emergence in Technical Systems. it Special Issue on Organic Computing (2005) pp. 188–200, Oldenbourg Verlag, Jahrgang 47, ISSN 1611-2776.
• Schmeck, Hartmut. Organic Computing – A New Vision for Distributed Embedded Systems. Proceedings of the Eighth IEEE International Symposium on Object-Oriented Real-Time Distributed Computing (ISORC’05) (2005) pp. 201–203, IEEE, IEEE Computer Society 2005.
• Würtz, Rolf P. (Editor): Organic Computing (Understanding Complex Systems). Springer, 2008.  ISBN 978-3642096426.