Kontentke ótiw

Paydalanıwshı:Jolliboeva Shodiyona

Wikipedia — erkin enciklopediya

SHASHBAW- hayal-qızlardın' shashına tag'atug'ın bezeniw zatım Olar o'n'irmonshaq ta'rizli qon'ırawshalar, monshaqlar, po'pekler, ten'geler, zershashaqlar menen sa'nli etip bezelip islengen. Tilimizde onın' altın shashbaw, tilla shashbaw, gu'mis shashbaw, shashaqlı shashbaw, monshaqlı shashbaw, giltli shashbaw, po'pekli shashbaw, ten'geli shashbaw, shashten'ge ha'm t.b tu'rleri saqlang'an. Mısalı:

Zerba'rag' o'rilgen tilla shashag'ı

Aqıl- huwshım alıp ketti bir pa'riy.

(A'jiniyaz)

Bul mısalda tilla shashbaw menen birge zerbaraq so'zi qollanılg'an. Zerba'rag' // -zerbaraq, // - zershashaq, // - shashına zerli sabaqlar menen o'rilgen tilla shashbaw degendi bildiredi.

MONSHAQLI SHASHBAW- hasıl marjan taslardan dizip jasalg'an shashbawdın' bir tu'ri. Mısalı:

Hinji marjan dizip o'rgen shashları,

Siya shashı aq ko'ksine muna'sip.

(A'jiniyaz)

Bul mısalda hinji marjan so'zi hasıl taslardan dizilgen monshaq yag'nıy hayal- qızlardın' shashına tag'atug'ın monshaqlı shashbaw degen ma'nini bildiredi.

POPEKLI SHASHBAW- ushlarına ha'r tu'rli po'pokler tag'ılg'an shashbawdın' bir tu'ri. Mısalı:

Po'pekleri bir da'ste shashbaw,

Ushında bar u'sh balta gilt.

( A.Dabilov)

Burıng'ı waqıtları hayal- qızlar shashbawdı bezenuw ushın taqqan. Bul taqınshaq umıtılıp baratırg'an milliy tag'ınıw zatları bolıp, ol ha'zirgi waqıtta tek ko'rkem shıg'armalar ha'm xalıq awızeki do'retpelerin ushırasadı. Mısalı: Qayır Ba'niwdi ha'r ku'ni ko'riwdi an'sar, qız suw qabag'ın ko'terip, shashbawın'dag'ı gu'mis ten'geler menen ha'ykelinin' qon'irawları shın'g'ırlap hawli esiginen shıqpag'an ku'nleri qımbatlı buyımın jog'altqan adam kibi o'zin biyjag'day seze baslar edi.(K.Ka'rimov „Ag'abiy”).

Shashbaw bir qatar tu'rkiy xalıqlarda erteden- aq qollanılıp kiyatırg'an hayal- qızlardın' tag'ınuw buyımı bolıp, onı o'zbek tilinde jamalak, sochpopuk, qırg'ız tilinde chachpak, chachmonchok, chochpopuk, tu'rkmen tilinde jemelek, qazaq tilinde shashbaw tu'rinde qollanıladı.


https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Shashbaw.jpg

Seytnazarova.I, Zayrova.Q, „ Qaraqalpaq tilindegi tag'ınshaq atamaları”kitabı, „ Qaraqalpag'ıstan” baspası, 2020, 15-bet.