Paydalanıwshı:Nurkuyash

Barbarossa, Barbarus- Osmanlı túrk imperiyasi áskeriy-teńiz flotı ģayratkerleri- aģa-ini Baba Uruj(1473-1518) hám Xayriddin(1483-1546) larģa berilgen atama. Barbarossa sózi negızı nemisshe sóz bolip, "qızılsaqal" degen mánini ańlatadi. Germanıya korolı Fridrix I qızģısh saqallı bolģanı ushın usılay atalģan eken. Soģan kóre, evropalılar qızģısh saqallı Baba Uruj hám Xayriddindi de Barbarossa dep ataģan eken .Baba Uruj hám Xayriddin Egey teńizindegi Mitilena atawinda islamģa kirgen kambaģal grek-gúlal shańaraģında dúnyaģa kelgen. Baba Uruj shama menen 20 jaslarında inisi Xayriddin menen birge túrk áskeriy kemelerinen birine jumısqa kiredi. Tez arada ekewide oģada márt hám qábiyletli ekenliklerin kórsetip, úlken ataq hám mártebege erisedi hám Aljir hámde Tunis korolları tárepinen Arqa Afrika mámleketlerin ispan basqınshılarınan azat etiw ushın járdemge shaqırıladı. Baba Uruj hám Xayriddin qurģaqlıq hám teńizde ispanlar ústinen izbe-iz jeńiske erisedi. BARBAROSSA Arqa Afrikada islamiy sultanlar húkimranlıģın tiklewge erisedi. Baba Uruj sawashlardıń birinde dúnyadan ótkennen soń, Turkiya sultani onıń inisi Xayriddindi Aljirge nayip etip tayınlaydı. Xayriddin 19 jil dawamında Aljirde nayıplıq qilip, Jer Orta teńizinde Evropa mámleketleri áskeriy-teńiz floti húkimranlıģına qarsı jeńisli urıslar alıp baradı. 1525-jılı "Muqaddes Rim imperiyasi" imperatori Karl V (1500-1558) den jeńiliske ushırap , tutqınģa túsken Franciya koroli Francisk I diń sultan Sulayman Qanuniyģa qilģan múrájàátina kóre, Xayriddin óz floti menen Nitca (Fr) qalasına barıp, onı basıp aladı. Soń, Karl V floti pútkilley qıyratılıp, Francisk I di tutqınlıqtan qutqaradı da, Franciya taxtına qayta otırģızadı. 1534-jılda sultan Sulayman Qanuniy Xayriddindi Stanbulģa shaqırıp, Osmanlı túrk imperiyasi áskeriy-teńiz flotı admiralı (komandiri) etip tayınlaydı. XAYRIDDIN BARBAROSSA Ol 10 jıl usı lawazımda qalıp, Jer Orta teńizinde Evropa mámleketleri floti ústinen izbe-iz jeńiske erisip, Grek arxipelagındaģı atawlardıń birqanshasın, Italiyaniń ayirim qirģaq boyi jerlerin iyeleydi. Osmanlı imperiyasi áskeriy-teńiz flotınıń Jer Orta teńizindegi ústinligin qayta tikleydi. Ol ómiri aqırına deyin izzet-húrmetli, jeńisli turmis keshirip ,1546-jılı dúnyadan ótedi. Ol Turkiyadaģı Besiktas qalasındaģı arnawlı maqbaraģa jerlenedi. Awdarmalap tayarlaģan :

✍Nurquyash Menglibaev