Kontentke ótiw

Qasım-Jomart Toqaev

Wikipedia — erkin enciklopediya
Qasım-Jomart Toqaev
qazaqsha Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев
Qazaqstan Prezidenti
Wákillik dáwiri
2019-jıl 20-mart — 
Aldınǵısı Nursultan Nazarbaev
 Qazaqstan Senatı baslıǵı
Wákillik dáwiri
2013-jıl 16-oktyabr — 2019-jıl 20-mart
Aldınǵısı Qayrat Mami
Keyingisi Dariǵa Nazarbaeva
 BMSH bas xatkeriniń orınbasarı
 
Wákillik dáwiri
2011-jıl 12-mart — 2013-jıl 16-oktyabr
Aldınǵısı Sergey Orjonikidze
Keyingisi Michael Moller
 Qazaqstan Senat baslıǵı
Wákillik dáwiri
2007-jıl 11-yanvar — 15-aprel
Aldınǵısı Nurtay Abikaev
Keyingisi Qayrat Mami
 Qazaqstan Sırtqı isler ministri
Wákillik dáwiri
2002-jıl 29-yanvar — 2007-jıl 11-yanvar
Aldınǵısı Erlan Idrisov
Keyingisi Marat Tajin
 Qazaqstan Bas ministri
Wákillik dáwiri
1999-jıl 12 -oktyabr — 2002-jıl 28-yanvar
Aldınǵı isker Nurlan Bagimbaev
Keyingi isker Imangali Tasmagambetov
 Qazaqstan Sırtqı isler ministri
Wákillik dáwiri
1994-jıl — 1999-jıl
Prezident Nursultan Nazarbaev
Aldınǵı isker Qanat Saudabaev
Keyingi isker Erlan Idrisov
Jeke maǵlıwmatları
Tuwılǵan sáne17-may 1945-jılı(1945-05-17) (81 jasta)
Tuwılǵan jeriAlma-ata
SıylıqlarıÚlgi:Parasat ordeniÚlgi:Altın búrgit ordeniÚlgi:Doslıq ordeni(Rossiya)Úlgi:II dárejeli Knyaz Yaroslav Mudriy OrdeniÚlgi:Astananıń 10 jıllıǵı medalı
Qolı

Qasım-Jomart Kemelevich Toqaev (qazaqsha: Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев) — Qazaqstan mámleketlik ǵayratkeri, siyasiy ilimler doktorı, mámleket prezidenti (2019-jıldan), bas ministri (1999—2002) hám Senat baslıǵı (2013—2019).

Ómiri

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  • 1975-jılı SSSR Sırtqı isler ministrliginiń Moskva mámleketlik xalqara qatnasıqlar institutın tamamlaǵan.
  • 1975–1979 — SSSRdıń Singapurdaǵı elshixanası xızmetkeri.
  • 1979-jıldan 1985-jılǵa shekem SSSR Sırtqı isler ministrliginde túrli lawazımlarda xızmet etken.
  • 1985–1991 — SSSR Sırtqı isler ministrligi Diplomatiyalıq akademiyasında bilim alǵan.
  • 1992–1994 — Qazaqstan Respublikası Sırtqı isler ministriniń orınbasarı.
  • 1994–1999 — Sırtqı isler ministri.
  • 1999–1999 — Bas ministr orınbasarı.
  • 1999–2002 — Bas ministr.
  • 2002–2007 — Sırtqı isler ministri.
  • 2007–2011 — Senat baslıǵı.
  • 2011–2013 — BMSh Bas xatkeriniń orınbasarı — Jenevadagi wákillik baslıǵı.
  • 2013–2019 — Senat baslıǵı.

2019-jıl 20-mart kúni Nursultan Nazarbayev hákimiyattan bas tartatuǵının járiyaladı hám Toqaevtı Prezident wazıypasın waqtınsha atqarıwshı sıpatında usındı.

2019-jıl 10-iyun kúni mámleket prezidenti etip saylandı.

Rus, francuz, inglis hám qıtay tillerin biledi.[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10].

Sırtqı siyasat

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Toqaev ózinen aldınǵı prezident Nursultan Nazarbayev tárepinen baslanǵan sırtqı siyasat dawam etetug'ınına wáde berdi. Bul sırt el investiciyaların tartıw, kóp vektorlı sırtqı siyasat hám qáwipsizlikti támiyinlew boyınsha ilajlardı dawam ettiriwdi bildiredi.[11] Prezidentliginiń birinshi ayında 4 dúnya jetekshisi menen ushırastı, olardan 2 ewi sırt elde, qalǵan ekewi Astanada boldı.

2021-jıl aprel ayında Toqaev xalqaralıq birge islesiw boyınsha arnawlı wákil shólkemlestiriw haqqındaǵı pármanǵa qol qoydı hám onda bunday lawazım jedel ózgerip atırǵan global hám regional kún tártibi kózqarasınan Qazaqstan basshılıǵınıń xalqara birge islesiw máselelerine itibarın kúsheytetug'ının atap ótti.[12] Yerjan Qazıxanovtı usı lawazımǵa tayınladı, oǵan gumanitar tarawda xalqaralıq birge islesiwdi keńeytiw, klimat diplomatiyası, sonday-aq Qazaqstannıń tiykarǵı sırtqı siyasıy baslamaların alǵa jıljıtıw máseleleri menen shuǵıllanıw tapsırıldı.

Toqaev Turkiyanıń Istanbul qalasında 2021 jılǵı Turkiy tilli mámleketler birge islesiw keńesinde

2021-jıl 10–11-oktyabr kúnleri bolıp ótken Aziyada birge islesiw hám is ilajları boyınsha keńestiń altınshı jıynalısında Toqaev húkimetleraralıq forumdı tolıq shólkemge aylandırıwdı usınıs etip, ózgerisler óz gezeginde aǵza mámleketlerge «eń úlken kontinentte shın mánisinde ulıwma, bólinbes hám keń qamrawlı qáwipsizlik arxitekturasın» jaratıw májbúriyatın beretuǵının, Aziyanıń global islerdegi jańa ornın atap ótetuǵının bildirdi.[13][14].

Shańaraǵı

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Atası Kemel Toqaevich Toqaev (1923–1986), Ekinshi dúnjayalıq urıs qatnasıwshısı, belgili qazaq jazıwshısı, Qazaq SSR Joqarı Keńesi Prezidiumı hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı aǵzası bolǵan.[15] Anası Turar Shabarbayeva (1931–2000), Almatı shet tilleri pedagogikalıq institutında islegen. Toqaev Úlken Juz Jalayır qáwimininiń Kúshik urıwınan.[16][17][18].

Ajrasqan. Burınǵı zayıbı Nadejda Davidovna Toqayeva (1957-jılı tuwılǵan), Rossiya puqarası.[19][20].

Ulı: Timur Qasımjomartovich Toqaev (1984-jılı tuwılǵan, keyin familiyasın Kemelge ózgertken).[21][22][23] Leman kolledjin (Jeneva, Shveycariya), Webster universitetin (Bellevue, Shveycariya) hám Rossiya Sırtqı isler ministrligi Diplomatiyalıq akademiyasın tamamlaǵan.[24] 2009-jılı Sırtqı isler ministrligi akademiyasında «Qazaqstan Respublikasınıń Batısqa baylanıslı strategiyası» temasında kandidatlıq dissertaciyasın qorǵaǵan. Siyasiy ilimler kandidatı. Ol biznes penen shuǵıllanadı hám neft tarawında úlken isbilermen. Atası Kemel Toqaev atındaǵı qayırqomlıq qorına da basshılıq etedi.[25][26] Shveycariyanıń Public Eye shólkemi maǵlıwmatlarına qaraǵanda, 2010-jıllarda Toqaevtiń ulı Timur neft hám metallar óndiriwi tarawında bizneske iye bolǵan. 2021-jıl dekabrinde Aleksey Navalniydiń komandası Rossiya kóshpes múlk reestrinde izertlew ótkizgende, Toqaevtiń tuwısqanlarınıń Rossiyadaǵı múlkleri haqqındaǵı maǵlıwmatlar óshirilgenin anıqlaǵan.

Derekler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
  1. ↑ Kazakhstan Today, 2012-04-17da túp nusqadan arxivlendi, qaraldı: 2018-01-20
  2. ↑ Указ Prezidentа Республики Qozogʻiston от 9.12.1996 за № 3266, 2017-02-01da túp nusqadan arxivlendi, qaraldı: 2018-01-20
  3. ↑ Mukofotlari ко Дню независимости, 2019-03-27da túp nusqadan arxivlendi, qaraldı: 2018-01-20
  4. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  5. ↑ Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 12-dekabr 2004-yila № 1552 „O nagrajdenii ordenom Drujbi grajdan Respubliki Qozogʻiston“
  6. ↑ Постановление Совета МПА СНГ 13.05.2007 № 19, 2012-01-05da túp nusqadan arxivlendi, qaraldı: 2018-01-20
  7. ↑ Úlgi:Yangiliklar manbasi
  8. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  9. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  10. ↑ Postanovlenie Soveta Mejparlamentskoy Assamblei gosudarstv-uchastnikov Sodrujestva Nezavisimix Gosudarstv ot 14-noyabr 2003 g. № 47 "O nagrajdenii medalyu „Drevo drujbi“
  11. ↑ «New Kazakh President sworn in, praises predecessor, pledges continuity». astanatimes.com (2019-jıl 20-mart). 2019-jıl 30-mart sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2019-jıl 23-oktyabr.
  12. ↑ Kuyk, Abira «Tokayev's New Special Representative for International Cooperation Will Advance Kazakhstan's Leadership Agenda» (en). The Astana Times (2021-jıl 8-aprel). 2021-jıl 5-iyun sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2021-jıl 5-iyun.
  13. ↑ Satubaldina, Assel «President Tokayev Proposes Transforming CICA into Full-Fledged International Organization» (en). The Astana Times (2021-jıl 13-oktyabr). 2021-jıl 13-oktyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2021-jıl 14-oktyabr.
  14. ↑ «Participation of ECO Secretary General at the 6th meeting of CICA Ministers of Foreign Affairs». www.eco.int (2021-jıl 12-oktyabr). 2021-jıl 28-oktyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2021-jıl 13-oktyabr.
  15. ↑ Токаев Касымжомарт Кемелевич // Руководители государств на территории бывшего СССР : биографический справочник / Под общ. ред. Прибыловского В.. — Панорама, 1999. — Май. — Úlgi:Бсокр.
  16. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  17. ↑ Качалов С. Мартовские встряски. Токаев бежит в Москву? 2023-04-07 sánesinde Wayback Machine saytında arxivlendi. // IAC Eurasia, 15.03.2001
  18. ↑ Қасым-Жомарт Тоқаев туралы қызықты деректер: руы, отбасы, еңбек жолы, білімі, лауазымдары
  19. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  20. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  21. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  22. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  23. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  24. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  25. ↑ Úlgi:Veb manbasi
  26. ↑ Úlgi:Veb manbasi
«https://kaa.wikipedia.org/w/index.php?title=Qasım-Jomart_Toqaev&oldid=266476» saytınan alınǵan