Rabona

Futbolda rabona — bul toptı tebiwshi ayaqtı tirew ayaǵınıń artına ayqastırıp tebiw texnikası.
Oyınshınıń toptı bul usıl menen tebiwdi tańlawınıń bir neshe sebebi bolıwı múmkin: mısalı, oń ayaqlı soqqı beriwshi dárwazaǵa shep tárepten jaqınlasıp kiyatırǵanda, dárwaza tuwrı aldında emes jaǵdayda, shep ayaǵınıń soqqı kúshi yamasa dálligi jetkilikli emes dep esaplasa (awızsha aytqanda, oyınshınıń «shep jaǵı joq»), jaqsıraq soqqı urıw ushın rabonanı orınlaydı. Basqa jaǵday - oń ayaqlı qanat hújimshisi maydannıń shep tárepinde oynap atırıp, dáslep burılmastan kroslıq pas jiberiwi múmkin. Oyınshınıń rabona orınlawınıń jáne bir sebebi qorǵanıwshı oyınshını aljastırıw, yamasa ápiwayı túrde óz qábiletin kórsetiw bolıwı múmkin, sebebi bul hár qanday dárejede sheberlik tryugi dep esaplanadı.
Tariyxı
Rabona ispan tilinde mektepten qashıw, sabaqtı qaldırıw degendi ańlatadı. Atama onıń birinshi hújjetlestirilgen orınlanıwınan kelip shıqqan, onı 1948-jılı Estudiantes de la Plata menen Rosario Central arasındaǵı oyında Rikardo Infante orınlaǵan[1]. El Gráfico futbol jurnalı birinshi betinde Infanteni mektep oqıwshısı kiyiminde «El infante que se hizo la rabona» (Inglisshe: «Mektepten qashqan bala») degen jazıw menen járiyalaǵan[2]. Atamanıń basqa boljanǵan kelip shıǵıwı - Rabona ispan tilindegi quyrıq mánisin bildiretuǵın rabo sózinen kelip shıqqan, hám bul háreket sıyırdıń quyrıǵın ayaqları arasınan yamasa átirapınan bılǵawına uqsaydı. Braziliyada, bul háreket jáne de chaleira (sháynek) yamasa letra (hárip) dep te ataladı[3].
Birinshi lentaǵa jazılǵan rabonanı braziliyalı futbolshı Pele 1957-jılı San-Paulu shtatı chempionatında orınlaǵan. Djovanni «Koko» Rokkotelli 1970-jıllarda rabonanı Italiyada ataqlı etkeni ushın moyınlanadı; sol waqıtta, bul háreket ápiwayı túrde «ayqastırılǵan soqqı» (kesip tebiw) (italyansha incrociata) dep atalǵan.
Joqarıda aytılǵan oyınshılardan tısqarı, rabonanıń jaqsı belgili wákilleriniń ayırım mısalları, jarıslarda bul sheberlikti tabıslı orınlaǵan hám onı matchlar dawamında jiyi qollanatuǵını menen belgili bolǵan oyınshılar: Fernando Redondo, Alan Boll, Diego Maradona, Romario, Roberto Badjo, Krishtianu Ronaldu, Pablo Aymar, Raul Ximenes, Klaudio Borgi, Matias Fernandes, Matias Urbano, Mario Jardel, David Vilya, Ariel Ortega, Robino, Alberto Akvilani, Eden Azar, Djo Koul, Ronaldino, Anxel Di Mariya, Rivaldo, Nil Taunli-Uilyams, Rikardu Kuarejma, Erik Lamela, Djanfranko Dzola, Roberto Karlos, Metyu Kovalchik,[4][5][6][7][8] Neymar,[9] Luis Suares,[10] Djey-Djey Okocha.[11] Pol Gaskoyn kórsetpe matchta bul texnikanı qollanıp penaltiden gol urǵanı menen belgili[12].
Jarıs matchında bul sheberlikti tabıslı qollanǵan basqa oyınshılar: Xavi Simons (Rumıniya - Niderlandı 0-3), Amr Elsoliya, Andres Vaskes, Djalminya, Faxad Al-Enezi, Tomas Myuller, Manolis Skufalis, Leo Lima, Markos Roxo,[13] Erik Lamela (bir márte River Pleyt jaslar komandasında, bir márte 2014-jılı,[14][15] hám bir márte 2021-jılı[16][17]), Marselo Karruska, Djordan Xenderson,[18] Dimitri Payet,[19] Karlos Bakka,[20] Fabricio Mikkoli,[21] Mario Balotelli,[22] Djonatan Kalleri,[23] Diego Perotti,[24] Mikael Lustig,[25] Eran Zaxavi,[26] Robert Levandovskiy,[27] hám Djeyden Filodjin,[28] hám basqalar; Lids Yunaytedtiń Djonni Djaylsi de 1972-jılı 7-0 esabı menen jeńiske erisken matchta Sautgemptonǵa qarsı topqa iyelik etiwdiń belgili izbe-izliginde bunı orınlaǵan[29].
Basqa sport túrleri hám qollanılıwı
Amerika futbolı
- Amerika futbolında rabonanıń birinshi belgili qollanılıwı burınǵı futbolshı bolǵan Dallas Cowboys pleyskikeri Toni Frich tárepinen bolǵan. Ol bunı 1972-jılǵı NFC Divizion pley-offınıń tórtinshi shereginiń aqırında onsayd soqqısı waqtında qollanǵan, bul San Francisco 49ers qa qarsı tariyxıy 30-28 esabı menen utılıp atırǵan jaǵdaydan jeńiske erisiwge úles qosqan[30].
- Pleyskiker Kris Bosuell 2013-jıldıń 21-sentyabrinde University of Houston ǵa qarsı jeńilgen matchta Rice University ushın rabona onsayd soqqısın tabıslı orınlaǵan. Bosuell bul tryukti Braziliyada futbol oynap ósken ákesinen úyrengen[31]. 2016-jıldıń 6-noyabrinde Pittsburgh Steelers ushın oynap atırıp, Bosuell Baltimore Ravens qa qarsı onsayd soqqısın orınlaw ushın rabonanı qollanǵan, biraq top qorǵawshılar tárepinen qaytarıp alınǵan.
- 2015-jılǵı Alamo Bowl da, Kansas State University pleyskikeri Metyu Makkreyn rabona soqqısın tabıslı orınlaǵan, biraq top olardıń qarsılasları UCLA Bruins tárepinen qaytarıp alınǵan[32].
- 2022-jıldıń 30-oktyabrinde, New York Jets panteri/soqqı qánigesi Breyden Mann New England Patriots qa qarsı 22-17 esabı menen jeńilgen matchta rabona onsayd soqqısın sátsiz orınlawǵa háreket etken.
Derekler
- ↑ "20 Football Tricks and the Players Who Invented Them". Bleacher Report. 24 November 2013. https://bleacherreport.com/articles/1856678-20-football-tricks-and-the-players-who-invented-them.
- ↑ «Enraptured by 'rabonas'». FIFA.com (2014-jıl 24-oktyabr). 2015-jıl 11-avgust sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2016-jıl 9-aprel.
- ↑ Sebastiano Vernazza. «Cocò Roccotelli, il mago della rabona» (it). La Gazzetta dello Sport (2007-jıl 2-fevral). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ Jacob Steinberg. «The Joy of Six: rabonas». The Guardian (2014-jıl 10-oktyabr). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ Richard Innes. «The 6 greatest rabonas ever seen». The Mirror (2014-jıl 24-oktyabr). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ «The 'rabonas' from the greats that stunned the world». AS.com (2014-jıl 18-dekabr). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ «Gol di rabona: così Lamela prenota il premio Puskas 2015» (it). Sky.it (2014-jıl 24-oktyabr). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ John Wragg. «Non-league Rabona king Sean Geddes says wonder strike's brought him internet fame». The Express (2014-jıl 5-dekabr). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ Roger Gonzalez. «LOOK: Barcelona's Neymar shows off his crazy skills with fancy rabona pass». cbssports.com (2016-jıl 8-may). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ «Premier League, crollo Liverpool ad Anfield: vince il Wba» (it). Sky.it (2013-jıl 11-fevral). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ Jon Townsend. «Jay-Jay Okocha: so good they named him twice». TheseFootballTimes (2016-jıl 12-dekabr). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ «Gazza’s Rabona Penalty».
- ↑ "Mirá la rabona de Rojo". Olé.com. (tilinde ispansha)
- ↑ «Six Years Ago Today, Erik Lamela Shocked World Football with Ridiculous 20-Yard Rabona» (2022-jıl 21-aprel).
- ↑ «Erik Lamela rabona: Was this the greatest goal ever scored?» (2014-jıl 23-oktyabr).
- ↑ "'It had me off my feet for five minutes!' - Watch Lamela's incredible 'rabona' goal". https://www.bbc.com/sport/av/football/56397013.
- ↑ «Erik Lamela rabona goal: Watch Tottenham winger pull off magic against Arsenal in North London derby» (2021-jıl 14-mart).
- ↑ «Jordan Henderson produces sublime rabona assist during Liverpool's first pre-season game» (en). metro.co.uk (2015-jıl 14-iyul). Qaraldı: 2015-jıl 14-iyul.
- ↑ Rory O'Callaghan. «West Ham's Dimitri Payet defends rabona against Watford». Sky Sports (2016-jıl 14-sentyabr). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ Peter Gilbert. «Carlos Bacca scores rabona goal for AC Milan v Carpi in Coppa Italia». Sky Sports (2016-jıl 14-yanvar). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ Emiliano Pozzoni. «Palermo, cinquina da Uefa Miccoli spegne il Cagliari» (it). La Gazzetta dello Sport (2009-jıl 3-may). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ "VIDEO: Mario Balotelli just did THIS for AC Milan - Liverpool fans react". http://www.givemesport.com/638560-mario-balotelli-produces-superb-rabona-pass-against-genoa.
- ↑ Callum Davis. «Diego Maradona left stunned after Jonathan Calleri scores exceptional rabona chip». The Telegraph (2015-jıl 19-iyul). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ «Diego Perotti scores with Rabona for Roma». World Soccer (2016-jıl 25-noyabr). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ Caitlin Murray. «This Celtic passing sequence (with a rabona and backheel flick!) will make you swoon». FoxSports.com (2017-jıl 5-fevral). Qaraldı: 2017-jıl 18-iyun.
- ↑ «Watch: Zahavi's rabona goal seals dramatic win». BBC (2019-jıl 14-sentyabr). Qaraldı: 2019-jıl 15-sentyabr.
- ↑ «CLASSY Robert Lewandowski pulls off outrageous RABONA assist as Bayern Munich smash Schalke 8-0 on first day of new Bundesliga season». talksport.com (2020-jıl 18-sentyabr).
- ↑ Vurley. «Hull City star given credit for 'goal of the century' as EFL overturn decision» (en-gb). talkSPORT (2024-jıl 13-fevral). Qaraldı: 2024-jıl 18-fevral.
- ↑ Neil Jones. «Was Liverpool's 51-pass move against Bournemouth the best team goal ever scored?». Daily Mirror (2014-jıl 18-dekabr). Qaraldı: 2016-jıl 22-dekabr.
- ↑ «The Tuscaloosa News - Búsqueda en el Archivo de Google Noticias».
- ↑ «mlssoccer.com». 2015-jıl 30-sentyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2013-jıl 3-oktyabr.
- ↑ Sherman. «Kansas State tries rabona onside kick at Alamo Bowl» (2015-jıl 3-yanvar).