Ramiz Mehdiev

Ramiz Mehdiev
Ramiz Mehdiev
ázerbayjansha: Ramiz Ənvər oğlu Mehdiyev
	Akademik Ramiz Mehdiev
Ázerbayjan Respublikası Prezidenti administraciyasınıń baslıǵı
	Wákillik dáwiri; 1995-jıl 7-fevral — 2019-jıl 23-oktyabr
Prezident	Haydar Aliev, Ilham Aliyev
Ázerbayjan Milliy Ilimler akademiyasınıń prezidenti
	Wákillik dáwiri; 2019-jıl 23-oktyabr — 2022-jıl 14-fevral
Jeke maǵlıwmatları
Tuwılǵan sáne	17-aprel 1938 (88 jasta)
Tuwılǵan jeri	Baku, Ázerbayjan SSR, SSSR
Puqaralıǵı	Ázerbayjan
Siyasiy partiyası	Jańa Ázerbayjan partiyası
Tálim ornı	Ázerbayjan mámleketlik universiteti, Lomonosov atındaǵı Moskva mámleketlik universiteti
Kásibi	mámleketlik isker, filosof, alım
Ilimiy dárejesi	akademikFilosofiya ilimleriniń doktorı
Sıylıqları	«Haydar Aliev» ordeni, «Istiqlal» ordeni, «Sharaf» ordeni

Ramiz Anvar ulı Mehdiev (ázerbayjan: Ramiz Ənvər oğlu Mehdiyev; rus: Рамиз Энвер оглы Meхтиев; 1938-jıl 17-aprel, Baku, Ázerbayjan SSR, SSSR) — ázerbayjanlı siyasatshı hám akademik. Ol 1994-jıldan 2019-jılǵa shekem Ázerbayjan Prezidenti Administraciyasınıń baslıǵı, 2019-jıldan 2022-jılǵa shekem Ázerbayjan Milliy Ilimler Akademiyasınıń prezidenti lawazımlarında islegen^[1]^[2]^[3].

2025-jıl oktyabr ayında Ázerbayjandaǵı húkimetshil xabar derekleri Mehdievtiń «aqsha jew», Watanǵa opasızlıq hám mámleketlik awdarıspaǵına urınıs boyınsha ayıplanıp atırǵanın xabarladı. Sud onı 20 jılǵa shekem azatlıqtan ayrılıw jazası qáwipi astında tórt aylıq úy qamaǵına alıw tuwralı qarar shıǵardı^[4]^[5].

Jaslıq jılları

Mehdiev Baku qalasında tuwılǵan. Onıń ákesi Naxchevan Avtonomiyalı Respublikasınıń Sharur rayonında tuwılǵan. Ol jaslıǵında Baku teńizshilik mektebinde^{[lower-alpha 1]} (házirgi Ázerbayjan mámleketlik teńiz akademiyası) oqıp, onı 1957-jılı tamamlaǵan.

Sovet Awqamındaǵı iskerligi

1957-jılı ol mámleketlik «Úlgi:Ill» («Kaspiy teńiz neft flotı») kompaniyasına teńizshilik injeneri bolıp jumısqa kirdi hám sol waqıtta jergilikli Komsomol bóliminde júdá belsendi boldı. 1961-jılı Bakudaǵı Ázerbayjan mámleketlik universitetiniń (házirgi Baku mámleketlik universiteti) tariyx fakultetine (ol waqıtta S.M. Kirov atındaǵı fakultet dep atalǵan) oqıwǵa kirdi. Onıń Baku Komsomol bólimindegi belsendiligi Ázerbayjan Kommunistlik partiyası rásmiyleriniń dıqqatın tarttı hám ol 1965-jılı Vladimir Lenin atındaǵı pútkilawqamlıq pioner shólkeminiń Ázerbayjan bóliminde studentler boyınsha máslahátshi lawazımına kóterildi^[1]^[6].

Keyingi iskerligi

1988-jılı Ázerbayjan Milliy Ilimler Akademiyasınıń Siyasiy izertlewler institutına bólim direktorı etip tayınlandı. 1980-jıllar hám 1990-jılları ol Ázerbayjan SSR Joqarı Sovetine eki ret deputat bolıp saylandı. 1993-jılı Haydar Aliev (endi ǵárezsiz mámleket bolǵan) Ázerbayjan Prezidenti etip saylandı hám Mehdiev keyinirek Ázerbayjan Milliy Májilisine deputat etip saylandı. 1995-jıl 7-fevralda Aliev Mehdievti Ázerbayjan Prezidenti Administraciyasınıń baslıǵı etip tayınladı. Bul qádem azıraq bolsa da Alievtiń aymaqtaǵı hákimiyattı bekkemlew ushın ózine jaqın bolǵan Naxchevan Avtonomiyalı Respublikasınan shıqqan máslahátshiler menen islesiw qálewi menen túsindirildi^[7].

2007-jılı Mehdiev Ázerbayjan Milliy Ilimler Akademiyasınıń (ÁMIA) tolıq aǵzası etip saylandı^[2]. Sonıń menen birge, ol Ázerbayjan Filosofiya hám sociallıq-siyasiy ilimler awqamı (AFSEA) tárepinen basıp shıǵarılatuǵın «Filosofiya hám sociallıq-siyasiy ilimler» jurnalınıń redakciyalıq basqarmasınıń baslıǵı bolıp tabıladı^[8]^[9].

Ilimiy jumısları hám shıǵarmaları

Mehdiev sociallıq waqıyalar, ekonomikalıq rawajlanıw, filosofiya hám dialektika boyınsha 250 den aslam ilimiy maqalanıń avtorı bolıp, tiykarınan, Ázerbayjannıń postsovetlik rawajlanıwına dıqqat qaratadı. Ol, sonday-aq, 20 dan aslam kitap basıp shıǵarǵan bolıp, olardıń jetewi túrli tillerge awdarmalanǵan. Bularǵa tómendegiler kiredi: «XX ásir aqırındaǵı milletleraralıq qatnasıqlar» (onıń ekinshi doktorlıq dissertaciyası), «Ázerbayjan genocidiniń haqıyqatları», «Ázerbayjan rawajlanıwınıń dialektikası», «Ázerbayjan: tariyxıy miyras hám ǵárezsizlik filosofiyası», «Filosofiya» sabaqlıǵı, «Ázerbayjan: globallasıw shaqırıqları», «2005-jılǵı parlament saylawları: dáslepki analiz», «Puqaralıq jámiyetine jol ashıwshı ideyalar», eki tomlıq «Milliy ideologiya, mámleketshilik hám ǵárezsizlik jolında», «Demokratiya jolında» hám «Rawajlanıw strategiyasın belgilew: modernizaciyalaw kursı».

Mehdiev eki ret Miynet Qızıl Bayraq ordeni hám «Húrmet» ordeni (Shohrat ordeni) menen sıylıqlanǵan, sonday-aq, 2001-jılı Nyu-York Ilimler Akademiyasınıń aǵzası etip saylanǵan^[2]^[10]^[11].

Qosımsha qarań

Ázerbayjan Ministrler Kabineti

Eskertiwler

↑ ázerbayjan: Bakı Dənizçilik Məktəbini

Derekler

1 2 «Official web-site of President of Azerbaijan Republic - ADMINISTRATION » Head of Administration Head of Administration». en.president.az. Qaraldı: 2018-jıl 19-aprel.
1 2 3 «WWW.SCIENCE.GOV.AZ» (en). www.science.gov.az. Qaraldı: 2018-jıl 20-aprel.
↑ «Ramiz Mehdiyev AMEA Prezidenti postundan istefa verib - VİDEO - VƏNİLƏNİB» (az). apa.az. Azeri Press Agency (2021-jıl 14-fevral). Qaraldı: 2022-jıl 14-fevral.
↑ «Ramiz Mehdiyev brought to criminal responsibility» (en). Trend.Az (2025-jıl 14-oktyabr). Qaraldı: 2025-jıl 15-oktyabr.
↑ "Azerbaijan's Former Presidential Chief of Staff Placed Under House Arrest". OCCRP. 2025. https://www.occrp.org/en/news/azerbaijans-former-presidential-chief-of-staff-placed-under-house-arrest.
↑ Mehdiyev, Ramiz. Milli məfkurə, dövlətçilik, müstəqillik yolu ilə (Azerbaijani). Baku, Azerbaijan: XXI-Yeni Nəşrlər Evi, 2007 — 3 bet. ISBN 978-9952-419-06-1.
↑ Cornell, Svante E.. Azerbaijan Since Independence. New York: M.E. Sharpe, 2011 — 169 bet. ISBN 978-0-7656-3002-5.
↑ «Fəlsəfə və sosial-siyasi elmlər - jurnalı beynəlxalq status almışdır» (az). www.anl.az. Qaraldı: 2018-jıl 20-aprel.
↑ «Fəlsəfə dünyası» (az). felsefedunyasi.org. Qaraldı: 2018-jıl 20-aprel.
↑ "Сегодня исполняется 70 лет главе администрации президента Рамизу Мехтиеву". Novosti Azerbaijana. 2008-04-14. http://www.newsazerbaijan.ru/politic/20080417/42250946.html. Retrieved 2010-11-30.
↑ «President Aliyev awards Ramiz Mehdiyev with Order of Glory (PHOTO)» (en-EN). Trend.Az (2018-jıl 16-aprel). Qaraldı: 2018-jıl 20-aprel.

Sırtqı siltemeler

Wikiqoymadaǵı Ramiz Mehdiyev temasına tiyisli fayllar

[6] ázerbayjan: Bakı Dənizçilik Məktəbini

[president.az-1] 1 2 «Official web-site of President of Azerbaijan Republic - ADMINISTRATION » Head of Administration Head of Administration». en.president.az. Qaraldı: 2018-jıl 19-aprel.

[ANAS-2] 1 2 3 «WWW.SCIENCE.GOV.AZ» (en). www.science.gov.az. Qaraldı: 2018-jıl 20-aprel.

[3] «Ramiz Mehdiyev AMEA Prezidenti postundan istefa verib - VİDEO - VƏNİLƏNİB» (az). apa.az. Azeri Press Agency (2021-jıl 14-fevral). Qaraldı: 2022-jıl 14-fevral.

[4] «Ramiz Mehdiyev brought to criminal responsibility» (en). Trend.Az (2025-jıl 14-oktyabr). Qaraldı: 2025-jıl 15-oktyabr.

[5] "Azerbaijan's Former Presidential Chief of Staff Placed Under House Arrest". OCCRP. 2025. https://www.occrp.org/en/news/azerbaijans-former-presidential-chief-of-staff-placed-under-house-arrest.

[milli-7] Mehdiyev, Ramiz. Milli məfkurə, dövlətçilik, müstəqillik yolu ilə (Azerbaijani). Baku, Azerbaijan: XXI-Yeni Nəşrlər Evi, 2007 — 3 bet. ISBN 978-9952-419-06-1.

[8] Cornell, Svante E.. Azerbaijan Since Independence. New York: M.E. Sharpe, 2011 — 169 bet. ISBN 978-0-7656-3002-5.

[9] «Fəlsəfə və sosial-siyasi elmlər - jurnalı beynəlxalq status almışdır» (az). www.anl.az. Qaraldı: 2018-jıl 20-aprel.

[10] «Fəlsəfə dünyası» (az). felsefedunyasi.org. Qaraldı: 2018-jıl 20-aprel.

[sput-11] "Сегодня исполняется 70 лет главе администрации президента Рамизу Мехтиеву". Novosti Azerbaijana. 2008-04-14. http://www.newsazerbaijan.ru/politic/20080417/42250946.html. Retrieved 2010-11-30.

[12] «President Aliyev awards Ramiz Mehdiyev with Order of Glory (PHOTO)» (en-EN). Trend.Az (2018-jıl 16-aprel). Qaraldı: 2018-jıl 20-aprel.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[lower-alpha 1]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]