Kontentke ótiw

Ramuz-shax dástanı

Wikipedia — erkin enciklopediya

«Ramuz-shax» dástanıqaraqalpaq xalqı arasında qıssaxanlıq jolı menen atqarılıp kelgen epikalıq dóretpelerdiń biri. Bul dástan atqarıwshılar repertuarında «Ramuz patsha», «Ziynep-Altıngúl» atamaları menen de belgili. Dástannıń usı basılımǵa jiberilip atırǵan, ÓzR IA QB fundamentallıq kitapxanasınıń qoljazbalar fondında saqlanıwshı arab imlasındaǵı nusqası (P_238,N7882) qara hám qızıl reńli sıyalar menen kóshirilgen, qarasóz hám qosıq qatarları aralas. Qoljazbanıń sońǵı betlerindegi maǵlıwmatlarǵa qaraǵanda, bul qıssanı qońıratlı, balǵalı ruwınan damla Yunis degen damulla Amaniyazdıń ótinishi menen Abdulla shayx qoljazbasınan kóshirip bergen. Abdulla shayx Xákim ata mujáwirlerinen bolgan Sholpan ata áwladlarınan ekenligi aytıladı. Qoljazbanıń sońǵı betlerinde bir neshe jerde shayx Zahir degen adamnıń atı eske alınadı. Ol usı povesttıń avtorı bolǵan bolıwı múmkin. Bul variant aldın járiyalanbaǵan. Qoljazbanı arab jazıwınan krill jazıwına bóliminiń Tariyx, arxeologiya hám etnografiya institutınıń ilimiy xizmetkeri A.R.Idrisov kóshirip, baspaǵa tayarladı. Qoljazbalar fondında bul nusqadan basqa Narbay baqsı Qoshekenovtan Q.Ermanov jazıp alǵan «Ziynep-Altıngúl», Jaqsılıq jırawdan Q.Jumajanov jazıp alǵan «Ramuz patsha», Mádireyim Erjanovtan Q.Ernazarov qazıp alǵan «Ziynep-Altıngúl» variantları saqlanbaqta. Dástannıń dáslepki atqarıwlarında qıssaxanlar bolǵanlıqtan, onda kitabiy tildiń tásiri bayqaladı.Dástannıń syujeti ǵaybana ashıqlıq máselesine qurılǵan[1].

  1. «Qaraqalpaq folklorı» 43-56-tomları