Kontentke ótiw

Richard Wagner

Wikipedia — erkin enciklopediya
Richard Wagner
Tuwılǵan sánesi22-may 1813(1813-05-22)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20]
Tuwılǵan jeriLeypsig
Qaytıs bolǵan sánesi13-fevral 1883(1883-02-13)[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][21][11][12][13][14][15][16][22][17][19][20] (69 jasta)
Qaytıs bolǵan jeriVeneciya
QostarıMinna Planer (1836–1866)
Cosima Wagner (1870–1883)
Qol úlgisi

Wilhelm Richard Wagner (Vilgelm Rixard Vagner, 1813-jıl 22-may, Leypsig1883-jıl 13-fevral, Veneciya) — nemec opera kompozitorı, dirijyor, dramaturg (óz operaları librettolarınıń avtorı), filosof, revoluciyashı. Vyursburgde xormeyster (1833), Magdeburg, Kenigsberg, Riga, Drezden teatrlarınıń muzika basshısı (1834-49).

1849-jılǵı Drezden qozǵalańına qatnasqanı ushın 13 jılǵa súrgin etilgen. Keyin Shvecariya hám Bavariya (Myunxen, Bayreyt) da jasap, dóretiwshilik penen shuǵıllanǵan, dirijyor sıpatında kópǵana Evropa mámleketlerinde gastrolde bolǵan. Bayreyt opera teatrın shólkemlestirgen (1876). Dáslepki shıǵarmalarında («Periyler», 1834; «Gollandiyalıq ushıwshı», 1841; «Tangeyzer», 1845) nemec romantikalıq opera (K.M. Veber) dástúrlerin dawam ettirgen. «Loengrin» operasında (1848) jańa usılǵa burılıw sáwlelengen. Keyingi shıǵarmalarında («Tristan hám Izolda», 1859; «Nibelung júzigi» tetralogiyası, 1856-74; «Parsifal», 1882) tamamlanǵan ariya, ansambl, xor hám balet saxnalarınan waz keship, olardıń ornına erkin formadaǵı muzıkalıq monolog hám dialoglardı kirgizgen. Sonıńday-aq orkestrdiń muzıkalıq kórsetiliwine ayrıqsha áhmiyet berilgen, onıń kórkem wazıypaları sheńberi keńeytirilip, operadaǵı muzikalıq dramalıq keskinlikti kúsheytirgen. Wagnerdiń opera reforması kompozitorlarınıń dóretiwshiligine tásir etken.

  1. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118594117 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
  2. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF authorities (fr.): ashıq maǵlıwmatlar platforması. 2011.
  3. 1 2 Richard Wagner // SNAC (ing.). 2010.
  4. 1 2 Richard Wagner // Internet Broadway Database (ing.). 2000.
  5. 1 2 Itaú Cultural Richard Wagner // Enciclopédia Itaú Cultural (порт.). São Paulo: Itaú Cultural, 2001. ISBN 978-85-7979-060-7
  6. 1 2 Richard Wagner // Find a Grave (ing.). 1996.
  7. 1 2 Richard Wagner // International Music Score Library Project. 2006.
  8. 1 2 Richard Wagner // Babelio (fr.). 2007.
  9. 1 2 Richard Wagner (composer) // ISFDB (ing.). 1995.
  10. 1 2 Richard Wagner // filmportal.de. 2005.
  11. 1 2 Richard Wagner // Theaterlexikon der Schweiz (alm.). / Hrsg.: A. Kotte
  12. 1 2 Richard Wagner // Brockhaus Enzyklopädie (alm.). F.A. Brockhaus, 1796.
  13. 1 2 Richard Wagner // Brockhaus Enzyklopädie (alm.). F.A. Brockhaus, 1796.
  14. 1 2 Banks S. (Wilhelm) Richard Wagner // Wagner, (Wilhelm) Richard (ing.). // Grove Art Online / J. Turner [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T090359
  15. 1 2 Richard Wagner // GeneaStar.
  16. 1 2 Richard Wagner // Roglo. 1997.
  17. 1 2 Richard Wagner // AlKindi.
  18. Brozović D., Ladan T. Richard Wagner // Hrvatska enciklopedija (xorv.). LZMK, 1999. 9272 b.
  19. 1 2 Archivio Storico Ricordi. 1808.
  20. 1 2 abART.
  21. Wilhelm Richard known as Richard Wagner // Benezit Dictionary of Artists (ing.). OUP, 2006. ISBN 978-0-19-977378-7
  22. Richard Wagner // Berliner Akademie der Künste. 1993.

Sırtqı siltemeler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]