Sóz belgisi
| Sóz belgisiniń mısalları |
|---|
| APPLE |
| COCA-COLA |
| DISNEY |
| FEDEX |
| IBM |
| IPHONE |
| MICROSOFT |
| KITKAT |
| ESPN |
| AMAZON |
| PEPSI |
| NIKE |
| LOUIS VUITTON |
| SONY |
| NINTENDO |
| Eskertiw: Sawda belgisi retinde dizimge alınǵan sóz belgileri ádette registrge sezimtal emes hám sawda belgisin dizimge alıwshılar tárepinen bas háripler menen dizimge alınadı[1]. |
Sóz belgisi yamasa sóz markası — bul ónim, xızmet, kompaniya, shólkem yamasa mekeme atınıń tek tekstten ibarat anıqlaması bolıp, ol identifikaciya hám brendlew maqsetlerinde qollanıladı. Sóz belgisi anıq sóz (mısalı, Apple), sóz sıyaqlı oqılatuǵın oylap tabılǵan termin (mısalı, iPhone) yamasa abbreviatura, inicializm yamasa hárip qatarları (mısalı, IBM) bolıwı múmkin. Ayırım yurisdikciyalarda sóz belgisi sawda belgisi retinde dizimge alınǵan bolıwı múmkin, bul oǵan nızamlı ayırmashılıq beredi hám qálegen kórkem kórinisti qosımsha qorǵaw múmkinshiligin beredi.
Logotipler menen salıstırıw
Kompaniyalar
Sóz belgileri hám logotipler — brend belgileriniń eń kóp tarqalǵan eki túri.
Sóz belgisi logotip (sonıń menen birge hárip belgisi yamasa hárip belgili logotip dep te ataladı) — bul basqa grafikalıq ózgesheliklersiz, tek ǵana belgili bir stilde, mısalı shrift yamasa reńde ornatılǵan tekstten ibarat bolǵan logotip túri, sóz belgisi túri emes. Mısalı, Sony logotibi tek ǵana bas háripler menen jazılǵan attan ibarat bolıp, belgili bir shriftte ornatılǵan. Ayırım jaǵdaylarda, mısalı, Disney logotibinde, arnawlı yamasa menshikli shrift qollanıladı.
Qalalar
Sóz belgileri brendler hám kompaniyalar ushın qollanılǵanına uqsas, qalalar ushın identifikator retinde nátiyjeli isley aladı. Qala atınıń unikal tipografiyalıq kórinisi onıń sáykesligin ornatıwǵa hám jámiyetlik maqtanıshın qáliplestiriwge járdem bere aladı. Bunday sóz belgileri qalanıń xarakterin, mádeniyatın hám tariyxın sáwlelendire aladı, bul onı turǵınlar hám keliwshiler ushın kóbirek ataqlı etedi. Olar belgilerde, reklama materiallarında yamasa jámiyetlik orınlarda sıyaqlı hár túrli kontekstlerde paydalanılıwı múmkin, bul bir pútin qala sáykesligin jaratıwǵa úles qosadı. Ulıwma alǵanda, qalalar ushın sóz belgileri arnawlı bir kún tártibin ashıqtan-ashıq járiyalamay, kórinisliligin arttırıwdıń hám orın sezimin jaratıwdıń ápiwayı usılın usınadı[2].
Mámleketler
Mámleketler sonıń menen bir qatarda ózleriniń milliy brending strategiyalarınıń áhmiyetli komponenti retinde sóz belgilerin de qollanadı. Mámleket atınıń bul tekstke tiykarlanǵan kórinisleri belgili bir qabıl etiwlerdi oyatıw hám global saxnada bir pútin milliy sáykeslikti úgit-ńásiyatlaw ushın jaratıladı.
Mısalı, mámleketler ózlerin ayırıp kórsetiw hám innovaciya, mádeniy baylıq yamasa turaqlılıq sıyaqlı qásiyetlerdi jetkiziw ushın turizm kampaniyalarında, rásmiy húkimetlik kommunikaciyalarda yamasa xalıqaralıq sawda baslamalarında ózgeshe bir sóz belgisin qollana aladı.
Mámlekettiń sóz belgisin dizaynlaw – sonıń ishinde onıń shriftin qayta islew, hárip aralıǵı hám reńler palitrası – maqsetli auditoriyalarǵa sáykes keliw hám millettiń strategiyalıq maqsetlerine sáykes keliw ushın itibarlı túrde qaraladı.
Bul sóz belgileri rásmiy túrde dizimge alınǵan hám – korporativ sawda belgileri sıyaqlı – ruqsatsız paydalanıwdıń aldın alıw hám milliy brendtiń pútinligin saqlaw ushın qorǵalǵan bolıwı múmkin[3][4].
Sawda belgisin dizimge alıw
Kóplegen yurisdikciyalarda, mısalı Amerika Qurama Shtatları hám Evropa Awqamı sıyaqlı,[5] sáykes keletuǵın sóz belgisi sawda belgisi retinde dizimge alınǵan bolıwı múmkin, bul onı qorǵalǵan intellektual múlkke aylandıradı.
Atlar hám logotiplerden ayırmashılıǵı, sawda belgisi retinde dizimge alınǵan sóz belgileri ádette registrge sezimtal emes[6] hám Amerika Qurama Shtatları Patent hám Sawda Belgisi Mekemesi sıyaqlı sawda belgisin dizimge alıwshılar tárepinen bas háripler menen dizimge alınadı, hátte eger olar iyesi tárepinen bárqulla belgili bir usılda jaylastırılsa da; bul sawda belgisi iyesine sóz belgisi qalay kórsetiliwine qaramastan huqıqlar beredi.
Amerika Qurama Shtatlarında, «sóz belgisi» nızamlı termini tek tekstke qatnaslı, hesh qanday grafikalıq kóriniske emes.
Avtorlıq huqıq
Kópshilik jaǵdaylarda, sóz belgileri avtorlıq huqıqı menen qorǵalmaydı, sebebi olar dóretiwshiliktiń shegarasına jetpeydi[7].
Derekler
- ↑ Standard Character Set - United States Patent and Trademark Office
- ↑ Kladou, Stella; Kavaratzis, Mihalis; Rigopoulou, Irini; Salonika, Eleftheria (2017). "The role of brand elements in destination branding". Journal of Destination Marketing & Management 6 (4): 426–435. doi:10.1016/j.jdmm.2016.06.011.
- ↑ «Is it possible to register country names as trademarks?». World Trademark Review (12-dekabr 2022-jıl).
- ↑ «Protection of Official Nam» (12-iyul 2016-jıl).
- ↑ «Trade mark definition». Office for Harmonization in the Internal Market. 29-mart 2015-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 10-mart 2015-jıl.
- ↑ «Are trademarks case-sensitive for the word marks?». TramaTM. Qaraldı: 30-iyun 2025-jıl.
- ↑ Wolfe. «The originality requirement in copyright law». Five Minute Law (12-aprel 2021-jıl).