Súnnet
| Kategoriya maqalalardıń bir bólegi |
| Islam |
|---|
Súnnet — Islam payǵambarı Muxammedke baylanıslı ráwiyatlar hám ámeller toplamı bolıp, musılmanlar ushın úlgi tutaǵın ámel esaplanadı. Musılmanlar názerinde, súnnet — Muhammed zamanındaǵı musılmanlar kórgen, ámel qılǵan hám keyingi áwladlarǵa jetkergen nárseler bolıp tabıladı[1][2]. Biraq, súnnet ne nárseden ibarat ekeni hám onıń talqılanıwı belgili bir islamiy mazhab hám fiqh mektebine qarap sezilerli dárejede parıq qıladı. Sunniyler súnnetti hújjetlestiriwde Kutub al-Sittah atı menen belgili bólgan altı tiykarǵı kanonik hádis toplamına súyenedi. Shialar ushın súnnet, ádette, Kutub al-'Arba'ada (Tórt kitap) jámlengen bolıp, onda Payǵambar shańaraǵına (Ahl al-Bayt) hám On eki imamǵa tiyisli hádislerge ústinlik beriledi. Ibadiylerde bolsa, súnnet Jami Sahih hám Tartib al-Musnad atlı ikki hádisler toplamında hújjetlestilgen[3][4]. Sufiyler Muhammed óz súnnetin, atap aytqanda, onıń ruwxıy qádiriyatların, «sufiy ustazlar dinastiyası arqalı» jetkergen, dep esaplaydı[5].
Mánisi hám qollanılıwı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Súnnet (سنة [ˈsunna]; kóplik f.: سنن sunan [ˈsunan]) - arabsha sóz bolıp, tómendegi mánilerdi ańlatadı:
- «ádet» yamasa «ádettegi ámeliyat» (USC sózligi)[6];
- «turaqlı orınlanatuǵın ámel, dástúrge aylanǵan tártip yamasa háreket, dástúr tárepinen tastıyqlanǵan norma hám qollanba» (Wehr sózligi)[7];
- «dástúrdi qurawshı qáliplesken úrp-ádetler hám isenimler jámlenbesi» (Oxford Islamic Studies Online)[5];
- «turmıs tárizi, jolı, usılı» (M. A. Qazıy)[1];
- «úlgi» yamasa «ómir jolı» (islamǵa shekemgi anıqlama; Joseph Schacht hám Ignác Goldziher)[8].
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- 1 2 Qazi, M. A.; El-Dabbas, Mohammed Saʿid. A Concise Dictionary of Islamic Terms. Lahore, Pakistan: Kazi Publications, 1979 — 65 bet.
- ↑ Brown, Rethinking Tradition in Modern Islamic Thought, 1996: p.1
- ↑ Duderija, Adis. The Sunna and its Status in Islamic Law: The Search for a Sound Hadith (en). Springer, 14 October 2015 — 109 bet. ISBN 978-1-137-36992-5.
- ↑ Philip Sandgrove, "From Wadi Mizab to Unguja." Taken from The Transmission of Learning in Islamic Africa, pg. 192. Volume 2 of Islam in Africa. Leiden: Brill Publishers, 2004. ISBN 9789004137790
- 1 2 «Sunnah». Oxford Islamic Studies Online. 2013-jıl 16-iyun sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2020-jıl 15-iyun.
- ↑ Sunnah 5 Dekabr 2010[Sáne tuwrı kelmeydi] sánesinde Wayback Machine saytında arxivlendi.
- ↑ Wehr, Hans «A Dictionary of Modern Written Arabic». Hans Wehr Searchable PDF. Qaraldı: 2020-jıl 15-iyun.
- ↑ Schacht, Joseph. The Origins of Muhammadan Jurisprudence. Oxford University Press, 1959 — 58 bet.