Súykimli agressiya
Súykimli agressiya, sonday-aq oynaqı agressiya yamasa djigil dep te ataladı,[1] bul hesh qanday zıyan keltirgisi kelmey, súykimli dep qabıl etiletuǵın nárselerdi qısıwǵa yamasa tislewge degen umtılıs. Bul dimorflı kórinistiń keń tarqalǵan túri, onda adam unamlı hám unamsız kórinislerdi bir waqıtta retsiz túrde basınan keshiredi. Súykimli agressiyanı basınan keshirip atırǵan adamlar súykimli náresteni, haywandı yamasa zattı qısıw, shımshıw yamasa tislew qálewi menen jaqların yamasa mushların qısıwı múmkin[2]. Ereseklerdiń shama menen yarımı súykimli agressiyanı basınan keshiretuǵının xabarlaydı.
Terminologiya
Sociallıq psixolog Oriana Aragon hám kásiplesleri 2015-jılı járiyalanǵan izertlew maqalasında súykimli agressiya qubılısın anıqladı. Olar sonday-aq bul tájiriybelerge «oynaqı agressiya» degen alternativ termindi qollandı, onı bılay anıqladı:
Oynaqı agressiya — bul náresteler menen óz-ara tásir etkende adamlar geyde kórsetetuǵın kórinislerge qatnas jasaydı. Geyde biz baxıtlı bolsaq ta, baxıtlıdan góre ashıwlıraq kórinip, bir nárselerdi aytamız. Mısalı, ayırım adamlar tislerin qayraydı, qolların qısadı, betlerdi shımshıydı yamasa «Men seni jep qoyaman!» sıyaqlı sózlerdi aytadı. Oyın agressiyasınıń hárbir múmkin minez-qulqı haqqında soraw beriw qıyın bolar edi, sonlıqtan biz ulıwma usınday nárseler tuwralı soraymız - olardı oyın agressiyaları dep ataymız.
Basqa tillerde
Súykimli agressiya túsinigi kóp tillerde hár túrli terminler menen sáwlelendiriledi.
Tagalog tilindegi gigil sózi súykimli bir nársege baylanıslı quwanıshtıń ústem sezimin, sonday-aq onı qısıw qálewin táriyipleydi[3]. Indoneziya tilindegi gemas sózi súykimli bir nárseni buwıw qálewi sezimin táriyipleydi[4]. Gigil hám gemas sózleriniń bir nársege qattı ashıwlanıw hám ashıwdı bildiriwdiń alternativ mánileri bar.
Malay tilindegi geram sózi de kóp mánili, onıń mánileri súykimli bir nársege súyispenshilik-jekkóriw ashıwın bildiriw, onı súyispenshilik penen qısıw qálewin payda etiw hám qanaatlanbaw sezimin de táriyiplew menen baylanıslı[5].
Tay tilindegi man khiaao dizbegi adam, kóbinese adamlar yamasa haywanlarǵa baylanıslı, olar «sonday súykimli» bolǵanı ushın olardı «jep qoyǵısı keledi» degendi ańlatadı. Man feyili tikkeley «lázzetleniw» dep awdarıladı, al khiaao «azıw tis» yamasa «iyt tisi» dep awdarıladı[6].
Chamorro tilinde «ma'goddai» termini bar. Bul birewdiń jaǵımlı tolıq kelbetine tańlanǵanda payda bolatuǵın kúshli sezimlerdi, adamdı shımshıw, qısıw yamasa tunshıqtırıp súyiwge talpınısın payda etetuǵındı táriyipleydi[7].
Derekler
- ↑ Ng. «Gigil, alamak among new words in Oxford English Dictionary» (en-gb). BBC News (27-mart 2025-jıl). Qaraldı: 27-mart 2025-jıl.
- ↑ «Cute aggression: why you might want to squash every adorable thing you see» (en). UNSW Sites. Qaraldı: 15-aprel 2024-jıl.
- ↑ «An untranslatable word for pure joy». www.bbc.com (21-iyul 2017-jıl). Qaraldı: 15-aprel 2024-jıl.
- ↑ «What is the English word for Indonesian word "gemas"?» (en). English Language Learners Stack Exchange. Qaraldı: 15-aprel 2024-jıl.
- ↑ «What does "geram" mean?» (en). Glarity. Qaraldı: 15-aprel 2024-jıl.
- ↑ «thai-language.com - มันเขี้ยว». www.thai-language.com. Qaraldı: 15-aprel 2024-jıl.
- ↑ «Ma'goddai: Strong Urge - Guampedia» (en-US). www.guampedia.com (28-noyabr 2009-jıl). Qaraldı: 15-aprel 2024-jıl.