Said Ahmad

Said Ahmad
Tuwılǵan sánesi	10-iyun 1920(1920-06-10)
Qaytıs bolǵan sánesi	5-dekabr 2007(2007-12-05) (87 jasta)
Dóretiwshilik túri	proza

Said Ahmad (haqıyqıy atı Saidahmad Husanxojaev; 1920-jıl 10-iyun, Tashkent, ÓzSSR — 2007-jıl 5-dekabr) — belgili ózbek jazıwshısı.

Ómiri

1920-jıldıń 10-iyunında Tashkent qalasınıń Samarqand dárwaza máhállesinde tuwılǵan. Onıń balalıǵı Elbek, Aybek, Ǵafur Ǵulam sıyaqlı jazıwshılar dógereginde ótti. Tábiyatınan qızıǵıwshań, tınım tappaytuǵın Said Ahmad ádebiyatqa kirip kelgenge shekem júdá kóp tarawlarda ózin sınap kórdi: agitplakatlar jazdı, artist bolıwǵa urınıp kórdi, doktorlıq mektebinde oqıdı, qurılıs texnikumında oqıdı, súwretlew mektebine qatnastı, ataqlı fotograf Pensonǵa shákirt boldı, gazetalarǵa xabarlar jazdı. Ol Nizamiy atındaǵı pedinstitutta bir múddet oqıǵannan keyin, 1941-jılı «Mushtum» jurnalında isledi. 1942-1943-jılları respublika radiosında, 1943-1947-jılları «Qızıl Ózbekstan» gazetasında, 1948-1950-jılları «Shıǵıs juldızı» (Sharq yulduzi) jurnalında miynet etti. 50-jıllardıń basında milletshi sıpatında bir neshe jıl qamalıp ta shıqtı. Milliy ǵárezsizlik jolındaǵı xızmetleri ushın Said Ahmad 1999-jılı Ózbekstan Qaharmanı ataǵına miyasar bolǵan. Jazıwshı «Ózbekstan xalıq jazıwshısı» ataǵına, mámleketlik sıylıqqa iye bolǵan «Ullı xızmetleri ushın», «Doslıq» ordenleri menen sıylıqlanǵan.

Shıǵarmaları

Said Ahmad gúrriń jazıwshı sıpatında tanılǵan. Onıń «Shól búrkiti», «Lashın», «Bostan», «Toy basshısı», «Jım-jıtlıq», «Tırnalar», «Ayqırıq», «Alla», «Muhabbattıń tuwılıwı», «Qarakóz Májnún» sıyaqlı onlaǵan gúrrińlerinde sadıqlıq, mehir, adamgershilik, isenim sıyaqlı ruwxıy qádiriyatlar tásirsheń sáwlelendirilgen. Jazıwshı gúrrińlerinde insan ruwxıylıǵınıń kórinislerin kórsetiwge úlken itibar bergeni ushın da jazǵanları zawıq penen oqıladı hám ol prozanıń shayırı esaplanadı. Jazıwshı satiralıq gúrrińler dóretiw boyınsha Qahhar dástúrlerin dawam ettirgen dóretiwshi bolıp tabıladı. Onıń «Sobiq," «Qaplan», «Órik domla», «Meniń dostım Babbaev», «Muzey», «Qasqır awı», «Xandon pista» sıyaqlı kóplegen satiralarında insan tábiyatındaǵı kemshilikler kórkemlik jaqtan talqılanadı. Said Ahmad satiralıq sóz jılwaların náziklik penen sezedi hám onnan sheber paydalanadı. Onıń awıl temasındaǵı «Qádirdan dalalar» (1949), «Húkim» (1958) povestleri, shiyelesken insan táǵdirleri sheberlik penen sáwlelengen «Qırıq bes kún», «Hijran kúnleri» (1964), «Ufq bosaǵasında» (1969) romanlarınan ibarat «Ufq» trilogiyası, insan táǵdiri turǵınlıq dáwiriniń sumlıqları fonında súwretlengen «Jım-jıtlıq» (1988) romanı, balalar ómiri sáwlelengen «Sherzad hám Gúlshad» (1945), dúnyanıń hámme múyeshine jayılǵan «Kelinler qozǵalańı» (1976), jalǵız ǵarrınıń ruwxıy azapları sáwlelengen «Kúyew» (1986) sıyaqlı saxnalıq shıǵarmaları jazıwshınıń úlken dóretiwshilik sheberliginen derek beredi.

Ólimi

Said Ahmad 2007-jıldıń 5-dekabr sánesinde 87 jasında qaytıs boldı.

Ádebiyatlar

• Normatov U., Said Ahmad [Ádebiy portret], T., 1971;
• Ǵafurov I., Prozanıń shayırı, T., 1984.
• Mirvaliev S. Ózbek jazıwshıları. -T.: «Jazıwshı», 2000.
• Karimov N. hám basqalar XX ásir ózbek ádebiyatı tariyxı.-T.: «Oqıtıwshı», 1999.
• Q.Yuldashev hám basqalar Ádebiyat (6-klass). -T.: «Oqıtıwshı», 2000.
• Ufq, T., 1976; Saylanba [3 tomlı], 1982;
• Saylandı shıǵarmalar [3 tomlı], T., 2000;
• Qarakóz májnún, T., 2001;
• Kirpikte qalǵan tań, T., 2003.