San-Xose (galeon)
«San-Xose» (ispansha San José, Áwliye Iosif) — Ispaniya flotınıń 60 toplı galeoni. 1696-jılı suwǵa túsirilgen[1] hám 1708-jılı Kartaxena (Jańa Granada) boyındaǵı sawashta bortında altın hám gúmis júgi menen batıp ketken.
Tariyxı
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Ispaniya miyrasxorlıǵı urısı dáwirinde general Xose Fernandes Santilian basshılıǵındaǵı «San-Xose» «Altın flotiliya» quramına kirgen. 1708-jılı 8-iyunde flotiliya Baru atawı janında inglis eskadrası menen soqlıǵıstı. Bir yarım saat dawamında kemeler arasında 60 metr aralıqta sawash bolıp, onnan soń «San-Xose» kemesinde tryumlarda saqlanıp atırǵan porox jarılıwı júz berdi. Ekipajdıń 600 aǵzası hám jolawshılarınan tek ǵana 11 adam qutqarılǵan. Galleonnıń barlıq júgi — altın hám gúmis teńgeler, zumradlar túbine shógip ketken.
Qaldıqlardı izlew hám tabıw
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Házirge shekem okean túbinde jatırǵan «San-Xose» kemesindegi ǵáziynelerdiń bahası, Kolumbiya prezidenti Xuan Manuel Santostıń sózlerine bola, shama menen 1 mlrd AQSh dollarına bahalanbaqta[2]. Bul keme apatshılıqqa ushıraǵan waqıtta 11 millionǵa shekem Ispaniya altın dublonların alıp júrgen bolıwı múmkin, sonday-aq, sawashtan tabıslı shıqqan «San-Xoakin» kemesi de sonday bolıwı múmkin, degen boljawǵa tiykarlanǵan. «San-Xose» «Batıp ketken kemelerdiń Muqaddes Graalı» dep ataladı, ol pútkil dúnyadaǵı ǵáziyne izlewshiler ushın eń árman etilgen maqset.
Sea Search Armada investorlar toparı kemeni Kolumbiya jaǵalawlarında tapqanın málim etti, biraq Kolumbiya húkimeti onıń kórsetilgen koordinatalarda ekenligin tekseriwge uqıpsız edı. Ǵáziynege bolǵan huqıq boyınsha kelispewshilik 2007-jıl iyul ayında Kolumbiya Joqarǵı sudı Kolumbiya aymaǵında tabılǵan hár qanday ǵáziyne izlewshi hám mámleket húkimeti arasında bólistiriliwi kerek degen juwmaqqa kelgeninde sheshildi. Basqa izertlewshiler kemeni basqa orınlardan tapqanlıǵın atap ótti. 2011-jılı Amerika sudı galeondı Kolumbiya shtatınıń múlki dep tán aldı[3].
2015-jıl 4-dekabrde Kolumbiya prezidenti Xuan Manuel Santos «San-Xose» Kolumbiya Milliy teńiz kúshleri tárepinen tabılǵanın ayttı[3][4][5][6]..
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ Santiago Gómez Cañas. «El Galeón San José y la batalla de Barú» (es). Todo a babor. 2015-jıl 8-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2025-jıl 24-iyun.
- ↑ «Spain says it has rights to Colombian treasure ship» (en). BBC News (2015-jıl 8-dekabr). 2015-jıl 10-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2015-jıl 9-dekabr.
- 1 2 Reuters. «Spanish galleon with rumoured £1bn treasure hoard found, says Colombia's president» (en). The Guardian (2015-jıl 5-dekabr). 2017-jıl 9-sentyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2017-jıl 30-sentyabr.
- ↑ «San Jose galleon shipwreck with £1 billion treasure found off Colombia, says President Juan Manuel Gran noticia: ¡Encontramos el Galeon San José! Mañana daré los detalles en rueda de prensa desde Cartagena. Santos» (es). The Independent. 2015-jıl 6-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2015-jıl 5-dekabr.
- ↑ «Colombia treasure-laden San Jose galleon 'is found'» (en). BBC News (2015-jıl 5-dekabr). 2015-jıl 5-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2015-jıl 5-dekabr.
- ↑ Lin Jenkins. «Spanish galleon may contain biggest treasure haul ever found on seabed» (en). The Guardian (2015-jıl 6-dekabr). 22-oktyabr 2017-jıl sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2025-jıl 24-iyun.