Shámshet Xojaniyazov

Shámshet Xojaniyazov
Шәмшет Хожаниязов
Tuwılǵan sánesi	1918-jılı(1918)
Tuwılǵan jeri	Taxtakópir rayonı
Qaytıs bolǵan sánesi	1942-jılı(1942)
Puqaralıǵı	SSRA
Milleti	qaraqalpaq
Dóretiwshilik túri	shayır, folklortanıwshı
Dóretiwshilik jılları	1935–1942
Janrı	poeziya, dástan, poema
Shıǵarmalarınıń tili	qaraqalpaqsha

Shámshet Xojaniyazov (Шәмшет Хожаниязов; 1918—1942) — qaraqalpaq folklorı hám klassikalıq ádebiyatı úlgilerin jıynawshı hám shayır. Ol qaraqalpaq xalıq awızeki dóretiwshiligin jazba túrde saqlap qalıwǵa úlken úles qosqan tulǵalardan biri.

Ómiri

Shámshet Xojaniyazov 1918-jılı Taxtakópir rayonında tuwıldı. Baslawısh mektepti tamamlaǵannan keyin awılda jumıs isledi. Keyinirek «Qızıl Qaraqalpaqstan» (házirgi Erkin Qaraqalpaqstan) gazetasında hám Jazıwshılar awqamında miynet etti.

1939-jılı áskeriy xızmetke shaqırılıp, Ekinshi jer júzilik urısqa qatnastı. 1942-jılı maydanlarda qaharmanlarsha qaza taptı.

Iskerligi

Sh. Xojaniyazov qaraqalpaq awızeki ádebiyatı menen jazba poeziya úlgilerin jıynawda ayrıqsha belsendilik kórsetken. Ol qaraqalpaq ádebiyatı klassikleriniń dóretpelerin xalıq awzınan jazıp alıp, olardıń basılıp shıǵıwına imkaniyat jaratıp berdi. Atap aytqanda, ol Jiyen jıraw, Kúnxoja, Ótesh, Ájiniyaz, Berdaq, Omar shayır, Gúlmurat sıyaqlı shayırlardıń shıǵarmaların jıynadı.

Sonday-aq, «Máspatsha», «Dáwletiyarbek», «Ashıq Nájep», «Qurbanbek», «Shiyrin-Sheker» dástanların xalıq awzınan jazıp alǵan.

Dóretiwshiligi

Sh. Xojaniyazov qosıqlar hám poemalar jazǵan talantlı shayır bolǵan. Onıń kóp ǵana qosıqları hám «Azatlıq erleri» dep atalǵan poeması sol dáwirdegi gazeta-jurnallarda turaqlı járiyalanıp turdı.

1939-jıldan baslap Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamınıń aǵzası boldı.

Derekler

• Қарақалпақстан Республикасы жазыўшылары (библиографиялык мағлыўмат) / нашрга тайёрловчи 3. Бекбергенова -T .: Extremum press , 2011. 240 бет. ISBN 978-9943-356-45-0