Shıtaq

Shıtaq - bas kiyimlerge hám basqa da taǵınshaqlarǵa qollanılatuǵın gúmisten islengen mayda juqa bezewler. Shıtaqlar úsh múyeshli, tórt múyeshli, romb tárizli boladı. Silsineler - japıraqlı shıtaqlar dep te ataladı.

Sáwkele kiyip, gáwxardan shıtaq taǵınıp,

Qálempir, átir juparın shashıp ańqıǵan

(T.Jumamuratov).

Etimologiyası

Shıtaq sózi mayda bezewler sıńǵırlap shıtır-shıtır ses shıǵarıp turatuǵın bolǵanı ushın shıtaq dep atalǵan bolıwı múmkin. Sonǵı dáwirde Orta Aziya Rossiya qol astına ótkennen keyin kóplegen rus tilindegi sózler kirip keldi. Olar ishinde taǵınshaq buyımına baylanıslı orden ataması da bar. Ordenlerdi xalqımız óziniń jalpaq tilinde shıtaqlar dep atay basladı. Mısalı: Petro-Aleksandrovskke shaqırılǵan bolıs jipek bawlı qandaydur temir shıtaqqa iye boldı. Kókiregine taǵılǵan shıtaqları da kóp edi. Qulımbettiń shapan ishinen kiygen jenʼi kelte mawıtı beshpentinin kókirek tusına ordendi taǵıp, qolın qıskanda shıtaklar sıńǵırlap ketti (K. Kárimov «Aǵabiy»).

Derek

Seytnazarova.I, Zairova.Q, "Qaraqalpaq tilindegi tagʼınshaq atamalari" kitabi, "Qaraqalpaqstan" baspasi. 2020, 14-bet.