Shiva

Shiva — Hinduiy dininde Mexriban, Múriwbetli quday, sonıńday-aq apatshılıq perishtesi.

Shiva sanskrit tilinde शिव, śiva – qaraqalpaq tilinde mexriban, múriwbetli Braxma hám Vishnu menen birge ilahiy úshlik, yaǵnıy trimurtidi quraytuǵın Quday sıpatlarınan biri. Eki túrli bolmısqa iye: bir tárepten, tazalawshı wayranshılıq, ekinshi tárepten, urıs qáwenderi. Bir kúni ol 10 000 danıshpan-rishidiń qasına barsa, olar oǵan qarsı jolbarıstı jiberedi, Shiva onı jeńip, terisinen jamılıp aladı. Rishiler jılandı jibergende, onnan moynına marjan qılıp taǵıp aladı. Rishiler pákene adamdı jiberse, onıń ústine minip ayaq-oyınǵa túsedi hám sonnan keyin rishiler oǵan iyman keltiredi. Quday hám perishteler amrita tayarlaw ushın Vasuki(Shesha) jılanınan paydalanıp atırǵanda, sharshaǵan jılan dúnyanı joq qılıp jiberiwi múmkin bolǵan záhar shıǵarıp jiberedi. Dúnyanı saqlap qalıw ushın Shiva záhardi jutadı hám denesi kók túsge enedi.

Shivanıń vahanası(minip júretuǵın jániwarı) – Nandin atlı buǵa, qorshawı – pramatxa (hayal dáw)lar. Atları: Blotanatx – ápiwayılar qáwenderi. Maxeshvara – jaratıwshı. Nataradja – ayaq oyın qáwenderi. Nilagriva – eń ko`k. Maxadeva – ullı táńri. Shiva dúnya qarama-qarsılıqların sáwlelendiriwshi táńri bolıp, soǵan muwapıq eki qıyapaǵa iye: Shiva Rudra – mehriban, jaqsı qıyapa hám Shiva Bxayrava – jawınger, jawız qıyapa.