Kontentke ótiw

Stanley Kubrick

Wikipedia — erkin enciklopediya
Stanley Kubrick
Tuwılǵan sánesi1928-jıl 26-iyul
Tuwılǵan jeriNew York qalası, AQSH
Qaytıs bolǵan sánesi1999-jıl 7-mart
Qaytıs bolǵan jeriChildwickbury, Hertfordshire, Angliya
Kásibi
  • Film direktor
  • prodyuser
  • jazıwshı
  • fotograf
Ómirlik joldas(lar)ı
Perzentleri2, Vivian
Qol úlgisi

Stanley Kubrick (1928-jıl 26-iyul – 1999-jıl 7-mart) — Amerikalı kinorejissyor hám fotograf. Jańa Gollivud dáwiriniń kórnekli adamı Kubrick eń ullı hám abıraylı kinodóretiwshilerden biri sıpatında tán alınadı. Onıń filmleri bir qatar janrlardı qamtıp alǵan hám detallarǵa itibarı, innovaciyalıq kinematografiyası, keń kólemli dekorativ dizaynı hám qarańǵı yumorı menen tanılǵan.

Kubrick Nyu-York qalasında tuwılıp, 1940-jıllardıń aqırı hám 1950-jıllardıń basında Look jurnalında súwretshi bolıp islegen. Ol 1956-jılı óziniń dáslepki iri Gollivud filmin "The Killing" dep atalıwshı filmdi súwretke alǵan. Bunnan keyin onıń Kirk Duglas penen eki birge islesken jumısı boldı: urısqa qarsı "Paths of Glory" (1957) filmi hám "Spartacus" (1960) táriyxıy eposı. 1961-jılı Kubrik Angliyaǵa kelip ornalasadı. 1978-jılı ómirlik joldası Christiane menen birge Childwickbury manorında óz úyin jarattı hám bul jer onıń jumıs ornına aylanadı. Ol óziniń spektakllerin jazıw, izertlew, redaktorlaw hám basqarıwdı oraylastıradı. Bul oǵan óz filmlerin derlik tolıq kórkemlik qadaǵalawǵa alıw imkaniyatın berip, onda iri Gollivud studiyalarınıń finanslıq qollap-quwatlawı siyrek ushırasatuǵın abzallıq boldı. Onıń Angliyadaǵı dáslepki islep shıǵarıwları Peter Sellers penen eki film: "Lolita" komediya-draması (1962) hám "Doktor Strenjlov" (Dr. Strangelove) suwıq urıs satirası (1964) boldı.

Óziniń film islep shıǵarıwınıń kópshilik táreplerin tikkeley qadaǵalawdı óz qolına alǵan perfekcionist Kubrick jazıw, montajlaw, reńlerdi klassifikaciyalaw, reklama hám kórgizbe boyınsha sheberlikti qáliplestiredi. Ol óziniń filmlerin izertlewde hám saxnalastırıwdaǵı mashaqatlı itibarı menen belgili bolǵan. Sonday-aq, tez-tez bir túrdegi kórinisti bir neshe onlaǵan ret súwretke alıwdı sorap, kóbinese aktyorlardı albıratıp, renjitetuǵın edi. Kuricktiń kóplegen filmleri jańa kinematografiya tiykarın jaratıp, házirgi waqıtta áhmiyetli orınlar esaplanadı. Onıń 2001-jıl: "A Space Odyssey" (1968) ilimiy-fantastikalıq epopeyasındaǵı ilimiy realizm hám innovaciyalıq arnawlı effektler kino táriyxında birinshisi boldı; film onıń jalǵız Akademiyalıq sıylıǵına (eń jaqsı vizual effektler ushın) ie boldı hám islengen eń ullı filmlerden biri bolıp esaplanadı.

Kubricktiń kóplegen filmleri tartıslı bolıwına qaramastan, dáslep shıǵarılıwı menen hár qıylı bahalarǵa iye boldı. Ásirese, "A Clockwork orange" (1971) filmi dıqqat-itibarǵa layıq bolǵan. Baspasózdegi jaǵdaydan keyin, Ullı Britaniyada shıǵarılıwın toqtatqan bolsa da, olardıń kópshiligi Akademiya, Altın Globus yamasa BAFTA sıylıqlarına usınıs etilgen hám sın kózqarastan qayta bahalanǵan. "The Shining" (1980) qorqınıshlı filmi menen Vetnam urısı haqqındaǵı "Full Metal Jacket" (1987) filmi ushın áhmiyetli bolǵan stabillestirilgen hám suyıqlıqtı baqlaw ushın Steadicam texnologiyasınan paydalanǵan birinshi rejissyorlardan biri boldı. Ol óziniń shańaraǵı hám aqırǵı "eyes Wide Shut" (1999) filminiń juldızları ushın kórgizbe ótkergennen bir neshe kún ótkennen soń, 70 jasında qaytıs boldı.

Black-and-white headshot of a young man with a short clean-cut hairstyle wearing a suit jacket and tie
Kubricktiń úlken mektep jasındaǵı portreti, 16 jas, ~ 1944-1945-jıllar.

Stanley Kubrick 1928-jılı 26-iyulde Nyu-York qalasınıń Manhetten rayonındaǵı Lying-In emlewxanasında tuwılǵan[1]. Ol Jack yamasa Jacques atı menen tanılǵan Jacob Leonard Kubrick hám onıń Gert atı menen tanılǵan hayalı Sadie Gertrude Kubricktiń eki perzentiniń birinshisi bolǵan. Onıń qarındası Barbara 1934-jılı tuwılǵan[2]. Onıń ata-anası evreylik saltanat penen turmıs qurǵan[3], biraq Kubrick diniy tárbiyalanbaǵan. Ákesi gomeopatiyalıq shıpaker bolıp, Batıs Bronks standartları boyınsha shańaraq ádewir bay edi.

Qarındası tuwılǵannan keyin kóp uzamay Kubrick Bronkstaǵı 3-sanlı mámleket mektebinde oqıy basladı hám 1938-jıldıń iyun ayında 90-sanlı mámleket mektebine kóshedi. Onıń IQ kórsetkishi ortasha kórsetkishten joqarı bolǵan, biraq qatnasıwı tómen edi. Ol jaslıǵınan ádebiyatqa qızıǵıwshılıq kórsetip, grek, rim ápsanaları hám tuwısqan Grimmlerdiń erteklerin oqıwdı basladı. Kubrick 12 jasında ákesi Jack oǵan shaxmat oynawdı úyretti. Keyin ala Amerika Qurama Shtatları shaxmat federaciyasınıń aǵzası bolıp, shaxmat oǵan "sabır-taqat hám tártipti" rawajlandırıwǵa járdem bergenin túsindirdi[4]. Kubrick 13 jasqa tolǵanda ákesi oǵan Graflex kamerasın satıp alıp beredi, bul onıń still-fotografiyaǵa qızıǵıwshılıǵın qáliplestiredi. Ol óziniń fotografiyaǵa bolǵan qızıǵıwshılıǵı menen ortaqlasqan Marvin Traub ismli qońsısı menen dos boladı. Traub óziniń qarańǵı bólmesine iye edi, ol hám jas Kubrick kóp waqıtların fotosúwretlerdi úyreniw hám ximiyalıq zatlardı tamasha etiw menen ótkeretuǵın bolǵan. Ekewi súwretke túsiriw ushın qızıqlı temalar izlep kóshelerdi aralap, jergilikli kinoteatrlarda waqıt ótkeredi. Frilancer fotograf Weegee (Artur Fellig) Kubricktiń fotograf sıpatında rawajlanıwına úlken tásir kórsetken. Keyinirek Kubrick Felligti doktor Strangelove (1964) ushın arnawlı súwretler fotografı sıpatında jumısqa aladı. [1] Kubrik jas óspirimlik dáwirinde djazǵa da qızıqqan hám qısqa waqıtta barabanshı sıpatında karyerasın basıp kórgen. [1]

1941-jıldan 1945-jılǵa shekem William Howard Taft orta mektebinde oqıǵan[5]. Mekteptiń fotografiya klubına qosılıp, olardıń jurnalında mektep waqıyaların súwretke aladı. Ol ortasha oqıwshı edi. Kishipeyil hám tartınshaq Kubrick filmler kóriw ushın kóbinese mektepti taslap ketetuǵın bolǵan. 1945-jılı mektepti pitkeredi, biraq onıń tómen bahaları Ekinshi jer júzilik urıstan qaytqan áskerlerden kolledjge kiriw talabı menen birgelikte joqarı bilim alıwǵa bolǵan hár qanday úmitti joq etedi. Keyinirek Kubrick, mektepler kritikalıq pikirlew hám oqıwshılardıń qızıǵıwshılıǵın kúsheytiwde nátiyjesiz, dep tastıyıqlaydı. Ákesi balasınıń Stanley uqıplı dep bilgen hám mekteptegi jetiskenliklerge erise almaǵanınan qapa boladı. Sonday-aq, Jack Stanleydi úyindegi shańaraq kitapxanasınan oqıwǵa shaqıradı, al Stanleyge fotosúwretke túsiwdi qatań qızıǵıwshılıq sıpatında alıp barıwǵa ruxsat beredi.

Fotograflıqtaǵı karyerası

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
Kubricktiń Londondaǵı Sadler's Wells teatrındaǵı fotoapparat penen portreti, 1949-jıl.

Kubrick orta mektepte oqıp júrgeninde mekteptiń rásmiy fotografı etip saylanǵan. 1940-jıllardıń ortalarında kolledjlerdegi kúndizgi sessiya sabaqlarına kire almaǵanlıǵı sebepli qısqa waqıtqa Nyu-York qalalıq kolledjindegi keshki sabaqlarǵa qatnasqan. Aqır-aqıbetinde, 1945-jıldıń 26-iyuninde basıp shıǵarılǵan Look jurnalına fotoseriyasın sattı[6]. Kubrick óz dáramatın Vashington Square Park hám Manhetten shaxmat klublarında "sherekler ushın" shaxmat oynap arttıradı.

1946-jılı Look kompaniyasında fotografiya shákirti, keyin ala tolıq stavkadaǵı fotograf boladı. Kubrick tez arada fotosúwretlerde waqıya aytıwı menen belgili boladı. 1948-jılı Portugaliyaǵa sayaxat shıǵarmasın hújjetlestiriw ushın jiberilip, sol jıldıń aqırında Florida shtatınıń Sarasota qalasındaǵı Ringling Bros. hám Barnum & Bailey cirkin basıp shıǵaradı.

Kubrick tárepinen Look jurnalı ushın alınǵan Chikago kóshesi kórinisiniń súwreti, 1949-jıl, Mámleket/Kól stanciyasınan

Boks ıqlasbenti bolǵan Kubrick jurnal ushın boks bellesiwlerin súwretke ala baslaydı. Onıń eń dáslepki "Prizefighter" filmi 1949-jıl 18-yanvarda basıp shıǵarılıp, boks bellesiwi hám oǵan shekem bolǵan waqıyalardı súwretke alǵan. Onda amerikalı ortasha salmaqtaǵı Walter Cartier qatnasqan. 1949-jıl 2-aprelde "Chicago-City of Extremes" fotoocherkin "Look" jurnalında basıp shıǵarıp, onda súwretler menen atmosfera jaratıw boyınsha óziniń dáslepki talantın kórsetken. Kubrickke kóplegen jaz sazendelerin súwretke túsiriw tapsırılǵan.

Kubrick 1948-jılı 28-mayda óziniń orta mekteptegi súyiklisi Toba Metzge úylenedi. Olar Grinvich awılınıń arqasındaǵı Batıs 16-kóshe, 36-jayda jasaytuǵın bolǵan. Ol francuz rejissyori Max Ophülstıń filmleri Kubricktiń vizual usılına tásir kórsetip, rejissyor Elia Qazannan ilhamlanǵan. Óziniń aktyorları menen "káramat kórsetiw" qábileti menen sol waqıtta Amerikanıń "eń jaqsı rejissyori" dep atalǵan. Dosları Kubricktiń kino kórsetiw ónerine berilip ketkenin seze basladı - bir dostı David Vaughan Kubrick kinoteatrda film tınısh bolǵanda onı sın kózqarastan kórip shıǵatuģının hám adamlar sóylese baslaǵanda óz qaǵazın oqıwģa qaytıwın baqlaǵan. Ol, ásirese, Sergey Eyzenshteyn hám Look jurnalınıń fotografiyalıq texnikalıq direktorı Artur Rotshteynnen ilhamlanǵan.

Kinodaǵı karyerası

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Kubrick kinoǵa bolǵan muhabbatın mekteptegi dostı Aleksandr Singer menen bólisti. "The March of Time" kinoxronikalıq film islep shıǵarıw kompaniyasınıń ofislerinde islegen Singer arqalı Kubrick durıs qısqa metrajlı film islep shıǵarıw 40 000 dollar turıwı múmkinligin bilip aladı. Ol Singerdiń xoshameti menen bir neshe qısqa hújjetli filmler islep shıqqan.

Kubrick bir jıl aldın Look jurnalına súwretke túsirgen hám jazǵan boksshı Walter Cartier haqqında qısqa metrajlı hújjetli film islep shıǵıwǵa qarar etedi. Ol ijaraǵa fotoapparat alıp, 16 minutlıq "Day of the Fight" atlı aq-qara hújjetli filmdi islep shıqqan. Kubrick onı qarjılandırıw ushın pullardı óz betinshe tabadı. Montgomery Cliftten aytıp beriwin sorawdı oylap kórgen, biraq CBS jańalıqlarınıń veteranı Duglas Edvardsqa toqtaydı. Pol Dunkannıń sózlerine qaraǵanda, film "birinshi film ushın ájayıp islengen" Cartier hám onıń aǵası kameraǵa qaray júrip atırǵan saxnanı súwretke alıw ushın artqa qaray izlew kórinisinen paydalanǵan. Keyin Kubricktiń xarakterli kamera háreketlerinen birine aylanǵan qurılma bolǵan[7]. Walterdiń inisi hám basqarıwshısı Vincent Cartier keyinirek bılay dep oylagan: "Stanley júdá shıdamlı, sezimsiz, biraq kúshli, qıyalıy pikirlerge iye fantaziyalı tiptegi adam bolǵan. Ol áste-aqırın, tartınshaqlıq penen húrmetke erisedi. Neni qálese, sen sonı orınladıń, ol seni ózine qaratıp aldı. Stanley menen islegen hár qanday adam Stanley qálegen nárseni isleydi" Singerdiń dostı Jerald Frid tárepinen partitura qosılǵannan soń, Kubrick onı islep shıǵıw ushın 3900 dollar jumsadı hám RKO-Pathege 4000 dollarǵa sattı, bul kompaniya sol waqıtta qısqa metrajlı film ushın tólegen eń kóp muǵdar bolǵan. Kubrick kino dóretiwshiligindegi birinshi háreketin qımbatlı dep ataydı, keyin ala "kinodaǵı eń jaqsı bilim — onı islep shıǵıw" dep járiyalaydı.Bul dáslepki tabıstan ruwxlanıp, Kubrick Look kompaniyasındaǵı jumısın bosap, Nyu-York qalasındaǵı professional kinorejissyorlardıń aldına barıp, kino dóretiwshiliginiń texnikalıq táreplerin úyrenedi. Usı dáwirde ózi kórgen jaman filmler sanı sebepli kinorejissyor bolıwǵa isenim berilgenin aytıp, "Men filmler haqqında jaman nárseni bilmeymen, biraq men bunnan da jaqsı film isley alatuǵınımdı bilemen" dep atap ótedi. Ol óziniń 11 shirkewin zıyarat etiw ushın jılına 12 000 milge jaqın sayaxat etetuǵın húrmetli Fred Shtadtmyuller haqqında "Flying Padre" (1951) filmin isley baslaydı[8]. Filmdegi asxana saxnası ushın Kubrick teńizshiler jámáátiniń turmısın ornatıw ushın dolli súwretin tańlaydı; bunday súwret keyin ala imza texnikasına aylanadı[9]. "Day of the Fight", "Flying Padre" hám "The Seafarers constitute" Kubriktiń saqlanıp qalǵan birden-bir hújjetli shıǵarmaların quraydı, ayırım tariyxshılar onıń basqa shıǵarmaların jaratqan dep esaplaydı[10][11].

Fear and Desire (1953)
Kubrick 1957-jılı "Dańq jolları" filmin súwretke alıw waqtında
Kubrick hám Tony Curtis 1960-jılı "Spartak"tıń qurılıs maydanında.

 

Kubrick 1963-jılı doktor Strangelovetıń islep shıǵarılıwı waqtında
"A Clockwork Orange" (1971) filmindegi erotika[a m'sal.
William Hogarth's The Country Dance (c. 1745) Kubrick Barry Lyndon menen uqsatıwǵa urınǵan ishki saxna túrin súwretleydi.
"Ahwahnee" miymanxanasınıń birneshe intererinen "Overlook" miymanxanası toplamları ushın úlgi sipatında paydalanılǵan.
Steven Spielberg (1994-jılda súwretke túsirilgen), Kubrick oǵan 1995-jılda 2001-jıldaǵı "A.I. Artificial Intelligence" filmine rejissyorlıq etiw ushın múrájáát etken.
A script in a binder. It contains dialog between Napoleon and Joseph.
Kubricktiń ámelge asırılmay qalǵan "Napoleon" proekti scenariyi.

Karyeradaǵı tásirler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
A woman with broken glasses and blood running down her face.
Kubrick jaslıǵında Sergei Eisensteinniń filmlerine qızıqqan hám "Battleship Potemkin" (1925) (súwret) sıyaqlı filmlerdi kóp kóretuģın bolǵan.

Film súwretke alıw baxtına miyasar bolǵan hár bir adam sonı biledi, biraq bul "War and Peace" atamasın oyın-zawıq parkindegi bamper mashinada jazıp atırǵanǵa uqsas bolıwı múmkin, aqırında durıs jazǵan waqıtta turmısta bul sezimge teń keletuǵın quwanıshlar kóp emes.

Stanley Kubrick, D. W. Griffith Award[12]

Kubrick jas waqtında Sergei Eisenstein hám Vsevolod Pudovkin sıyaqlı sovet kinematografshılarınıń filmlerine qızıqqan. Kubrick Pudovkinniń "Film Technique" atlı tiykarǵı teoriyalıq shıǵarmasın oqıp, onda montajlaw filmdi ózine tán kórkem óner túrine aylandıradı. Sonday-aq, onı ortalıqtı maksimal dárejede manipulyaciyalaw ushın qollanıw kerek bolǵan. Kubrick bul shıǵarmanı kóp jıllar dawamında basqalarǵa usınıs etedi. Thomas Nelson bul kitaptı "Kubricktiń jeke estetikasınıń rawajlanıwına jazılǵan hár qanday bir shıǵarmanıń eń úlken tásiri" dep sıpatlaydı. Kubrick, sonday-aq, Konstantin Stanislavskiydiń ideyaların rejissyorlıq tiykarların túsiniw ushın zárúr dep tapqan.

Kubricktiń shańaraǵı hám kóplegen sınshılar onıń dúnyaǵa kózqarası, filmleriniń ózgesheliklerine onıń evreylerden bolıwına úles qosqan bolıwı múmkin dep esaplaydı. Ol qaytıs bolǵannan keyin, onıń qızı hám hayalı onıń dinge isenbeytuǵının, biraq "yahudiyligin hesh qanday biykarlamaǵanın" aytqan. Onıń qızı Holocaust, Aryan hújjetleri haqqında film islep shıqpaqshı ekenligin, jıllar dawamında bul baǵdarda izertlewler alıp barǵanlıǵın aytıp ótken. Kubricktiń kópshilik dosları hám dáslepki fotografiya hám kino birge islesiwshileri evreyler bolıp, onıń dáslepki eki nekesi Evropadan jaqında kelgen evrey immigrantlarınıń qızlarına tiyisli edi. Kubricktiń sońǵı jıllarında onıń menen tıǵız islesken britaniyalı kinodramaturg Frederic Raphael "Stenli Kubrickti onıń mentalitetiniń tiykarǵı tárepi sıpatında evreylik penen esaplaspay túsiniwge háreket etiw absurd" ekenligin bildiredi[13]. Walkerdiń atap ótiwinshe, Kubrick rejissyor Max Ophülstıń baqlaw hám "suyıq kamera" usıllarınan tásirlengen. Olardıń kóplegen filmlerinde, sonıń ishinde, "Paths of Glory" hám "2001: A Space Odyssey" filmlerinde paydalanǵan. Ol bir waqıtları Ophüls' Le Plaisir (1952) súyikli filmi sıpatında atap ótken. Geoffrey Cocks Kubrickke Ophüls'tıń isten shıqqan muhabbat hám jırtqısh erkekler menen bántligi haqqındaǵı waqıyaları da tásir etken dep esaplaydı, Herr bolsa Kubrick G.W.Pabsttan tereń ilhamlanǵanın atap ótedi. LoBruttonıń atap ótiwinshe, Kubrick Welles penen ózin birlestirgen hám bul "Kóp kózqaraslar, ekstremal kózqaraslar hám tereń dıqqat-itibar" menen "The Killing" shıǵarmasınıń jaratılıwına tásir etken[14][15].

Kubrick Ingmar Bergmannıń dóretiwshiligine húrmet penen qaradı hám onı óziniń jeke xatında bayan etti:

Siziń turmıs haqqındaǵı kóz-qaraslarıńız meni tereń tásirlendirdi, hesh bir film meni bunnan bılay da tereń tásirlendirmegen edi. Men oylayman, siz búgingi kúndegi eń ullı kinorejissyorsız [...], keypiyat hám ortalıqtı jaratıwda, atqarıwdıń názikliginde, anıq nárselerden qashıwda, xarakterlewdiń haqıyqatlıǵı hám tolıqlıǵında hesh kimnen teń kele almaysız. Buǵan filmdi tayarlawǵa ketetuǵın barlıq basqa nárselerdi de qosıw kerek; (...) hám men siziń hár bir filmińizdi asıǵıslıq penen kútip qalaman[16].

Amerika jurnalı "Cinema" 1963-jılı Kubrickten óziniń súyikli filmlerin atawdı soraǵanında, óziniń "Top-10" diziminde birinshi bolıp Federiko Fellini "I Vitelloni" filmin kórsetken edi.

Rejissyorlıq usıllar

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
HAL 9000, 2001-jıldaǵı kompyuter: Kosmoslıq Odisseya.

Kubricktiń filmleri, ádette, hár qıylı kóz-qaraslardan úyrenilgen ishki gúrestiń kórinislerin óz ishine aladı[17]. Ol óz filmleriniń mazmunı haqqında óziniń kózqarasların usınıs etpewge hám olardı talqılaw ushın ashıq qaldırmawǵa júdá abaylı bolǵan. 1960-jılı Robert Emmett Ginnaga bergen intervyusinde túsindirgen:

Bir súwret tamamlanǵannan keyin, jazıwshı yamasa kinotanıwshınıń: "Sol súwrette ne aytpaqshı bolǵansız?" - degen sorawı maǵan oǵada qıyın boladı. Usı analogiyanı paydalanǵanım ushın men ózimdi artıqmash kórsetpesten, T. S. Eliottıń ózinen "Qoyımsha jer" degen qosıq penen neni názerde tutqanın soraǵan adamǵa ne degenin eske alıwdı jaqsı kóremen. Ol: "Aytqanımdı aytpaqshı edim," - dedi. Eger basqasha aytıwım múmkin bolǵanda aytatuǵın edim.

Kubriktiń "The Killing" filmindegi postanovkası.

Saxna kórinislerdi jazıw hám saxnalastırıw

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
A Clockwork Orange (Wandsworth Bridge Roundabout, London) jer astı jolı.

Film avtorı Patrik Webster Kubricktiń saxnalardı rawajlandırıw usılların rejissuranıń klassikalıq avtorlıq teoriyasına sáykes keledi, súwretke alıw waqtında aktyorlar menen birge islesiw hám improvizaciya imkaniyatın beredi, dep esaplaydı. Malcolm McDowell Kubricktiń birge islesiwge itibarın hám onıń McDowellge saxnanı improvizaciyalawǵa ruxsat beriwge tayar ekenligin eske aldı. "Scenariy bar edi hám biz onı baqladıq, biraq ol islemegen waqıtta bunı biletuǵın edi hám biz onıń menen zerikkenimizge shekem sheksiz repeticiya islewimiz kerek edi" dedi. Walkerdiń pikirinshe, Kubrick "óziniń jaqtılandırıwshı fotograflarına ózi qálegen dál effektte kórsetiwge uqıplı bolǵan az sanlı kinorejissyorlardıń biri bolǵan".

Kinematografiya

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Kubrick kórinislerdi qolaylı túrde súwretke alıwdı óziniń fotosúwretkeri sıpatındaǵı dáslepki jılları menen baylanıstıradı. Ol scenariyge kameralı kórsetpelerdi kemnen-kem kirgizip, kórinis jaratılǵannan keyin usını islewdi maqul kóredi. Sebebi, film súwretke alıwdıń vizuallıq bólegi oǵan eń ańsat túrde túsetuǵın edi. Hátte, qaysı rekvizit hám orınlardan paydalanıw kerekligin sheshiwde de Kubrick detallarǵa ayrıqsha itibar berdi hám múmkinshiligi bolǵanınsha kóbirek fon materialın jıynawǵa háreket etip, rejissyor bul jumıslardı "detektiv"ke uqsatadı[18]. Kubrick penen onıń tórt filminde jaqınnan islesken kinematograf John Alcott, Kubrick "hámme nársege soraw beredi," dep atap ótip, film islep shıǵarıwdıń texnikalıq táreplerine, sonıń ishinde, kameranıń jaylasıwı, saxna quramı, linzanı tańlaw hám hátte ádette kinematografqa qaldırılatuǵın kameradan paydalanıw menen shuǵıllanǵan. Alcott Kubrickti "menin basımnan ótkergen geniallikke eń jaqın adam, onıń barlıq mashqalaları menen isleskenmen" dep esaplaydı.

Kubriktiń kamerası, bálkim, Barry Lyndonda paydalanılǵan.
György Ligeti, muzikasınan Kubrick 2001-jılı paydalanǵan: A Space Odyssey, The Shining hám Eyes Wide Shut

Kubrick 1948-jılı 29-mayda 19 jasında óziniń orta mekteptegi súyiklisi, karikatura ustası Toba Metzge úylenedi. Erli-zayıplılar Grinvich awılında birge jasap, 1951-jılı ajırasqan. Ol ekinshi hayalı, avstriyalı ayaq oyınshı hám teatr dizayneri Ruth Sobotka menen 1952-jılı tanısqan. Olar 1952-jıldan baslap Nyu-York qalasınıń Shıǵıs awılında birge jasap, 1955-jıl yanvarda turmıs quradı. 1955-jıl iyulde Gollivudqa kóship kelip, ol jerde Kubricktiń "Killers kiss" (1955) filminde balerina sıpatında qısqasha rol oynaydı. Kelesi jılı "The Killing" (1956) filminiń kórkemlik rejissyorı boladı. Olar 1957-jılı ajırasıp ketedi.

1957-jıldıń basında Myunhende "Paths of Glory" filmin islep shıǵarıw waqtında Kubrick germaniyalı aktrisa Christiane Xarlan menen ushırastı hám onıń menen romans qıldı. Kubrick 1958-jılı Harlanǵa úylenip, erli-zayıplılar 1999-jılı ólgenge shekem birge boladı. Onıń ógey qızınan basqa olar birgelikte eki qızlı boldı: Anya Renata hám Vivian Vanessa. 1959-jılı olar Harlannıń altı jasar qızı Katerina menen Beverli-Xillzdegi 316 South Camden Drive jaylasqan úyge ornalastı. Sonday-aq, olar Nyu-York qalasında jasap, bul waqıtta Kristiane Nyu-York kórkem-óner studentleri ligasında kórkem ónerdi úyrenedi. Erli-zayıplılar 1961-jılı Lolita súwretin súwretke alıw ushın Ullı Britaniyaǵa kóship kelip, Kubrick óziniń gezektegi "Doktor Strenjlov" filminde súwretke alıw ushın Piter Sellersti jallaydı. Satıwshılar Ullı Britaniyanı taslap kete almadı, sonıń ushın Kubrick Britaniyanı óziniń turaqlı úyine aylandırdı. Bul kóshiw Kubrick ushın qolaylı boldı, sebebi Gollivud sisteması hám onıń reklama mashinasınan qashtı. Ol Christiane menen Nyu-York qalasında zorlıq-zombılıqtıń kúsheyiwinen qáweterge túsedi[19].

Stanley Kubrictıń Borehamvudtaǵı Abbots Mead miyman úyi, ol jerde óziniń eń áhmiyetli filmlerin montajlaǵan.
Kubrick's Childwickbury Manor, Hertfordshire, Angliya

1999-jıldıń 7-mart kúni, "Eyes Wide Shut" filminiń aqırǵı kórinisin óziniń shańaraǵı hám film juldızları ushın kórsetkennen altı kún ótkennen soń, Kubrick 70 jasında uyqısında, Hertfordshire shtatınıń Childwickbury qalasındaǵı úyinde júrek xurujınan qaytıs boladı[1]. Onıń jerleniwi sol jerde bes kúnnen keyin, tek ǵana jaqın dosları hám shańaraǵı, jámi 100 ge shamalas adam qatnasıwında ótkeriledi. Ǵalaba xabar quralları kiriw dárwazasınıń sırtında bir milya qashıqlıqta saqlanadı. Ol óziniń súyikli aǵashınıń qasına jerlengen[20].

 

  1. «The Secret Jewish History of Stanley Kubrick». Forward. 2020-jıl 27-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2017-jıl 27-may.
  2. Duncan 2003, s. 15.
  3. LoBrutto 1999, s. 6.
  4. Bernstein, Jeremy, How about a little game? Iyun 21, 2017[Sáne tuwrı kelmeydi], sánesinde Wayback Machine saytında arxivlendi., New Yorker, November 12, 1966, republished on June 18, 2017, among a selection of stories from The New Yorker's archive
  5. Gates, Anita (August 12, 2013). "Eydie Gorme, Voice of Sophisticated Pop, Dies at 84". The New York Times. Archived from the original on August 12, 2013. https://web.archive.org/web/20130812131304/http://www.nytimes.com/2013/08/12/arts/music/eydie-gorme-blame-it-on-the-bossa-nova-singer-dies-at-84.html. Retrieved August 12, 2013.
  6. «2: Dollar Exchange Rate from 1940». Miketodd.net. 2015-jıl 13-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2015-jıl 24-avgust.
  7. Duncan 2003, s. 25.
  8. «Unmade Stanley Kubrick: Aryan Papers». Empire. 2013-jıl 13-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2014-jıl 11-avgust.
  9. Duncan 2003, s. 28.
  10. Thuss 2002, s. 110.
  11. Curtis, Quentin. «An enigma wrapped in a mystery wrapped in an anorak». The Daily Telegraph (1996). 2011-jıl 28-iyun sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2011-jıl 21-yanvar.
  12. Duncan 2003, s. 9.
  13. Raphael 1999, ss. 107–108.
  14. Curtis, Quentin. «An enigma wrapped in a mystery wrapped in an anorak». The Daily Telegraph (1996). 2011-jıl 28-iyun sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2011-jıl 21-yanvar.
  15. «Kubrick letter» (sv). www.ingmarbergman.se. 2020-jıl 27-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2018-jıl 20-avgust.
  16. «Kubrick letter» (sv). www.ingmarbergman.se. 2020-jıl 27-dekabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2018-jıl 20-avgust.
  17. «An hour about the life and work of filmmaker Stanley Kubrick». Video interview with Charlie Rose, Christiane Kubrick, Martin Scorsese and Jan Harlan (2001-jıl 15-iyun). 2015-jıl 20-fevral sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2014-jıl 11-avgust.
  18. Sampson, Mike. «Must Watch: Kubrick and the Art of the One-Point Perspective». Screen Crush (2012-jıl 30-avgust). 2015-jıl 1-yanvar sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2014-jıl 30-dekabr.
  19. Labrecque, Jeff «'Full Metal Jacket' at 25: Matthew Modine tries to answer, 'What was Stanley like?'». Entertainment Weekly (2012-jıl 7-avgust). 2012-jıl 8-sentyabr sánesinde túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 2014-jıl 11-avgust.
  20. Kubrick 2002, s. 73.