Styuartlar
| Styuartlar | |
|---|---|
| Styuartlar dinastiyasınan bolgan aqırǵi monarx, Ullı Britaniya xanzadası Anna gerbı, 1707-1714-jillar. | |
| negizgi atı | inglisshe Steward, Stewart |
| mámleketler | |
| tiykar salınǵan jılı | 1371-jıl |
| házirgi basshısı | násil toqtaǵan Anna (Ullı Britaniya xanzadası) (Ullı Britaniya xanzadası sıpatında), Genrix Benedikt Styuart (násilnıń sońǵı aǵzası sıpatında) |
| násildıń toqtawı | 1807-jıl |
| ataqlar | Shotlandiya patshası Angliya patshası Irlandiya patshası Ullı Britaniya patshası Franciya patshası Shotlandiya lord-styuartı Obinya gercogı Byut markizı Lennoks grafı Morey grafı |
Styuartlar (dáslep keltshe Stiùbhairt, inglisshe Steward, Stewart, XVI ásirden baslap francuz jazıwı ornatıldı fr. Stuart) — Shotlandiya (1371-1651, 1660-1707-jılları), Angliya (1603-1649, 1660-1694, 1702-1707-jılları), Irlandiya (1603-1649, 1660-1694, 1702-1714-jılları) hám Ullı Britaniya (1707-1714-jılları) patshaları dinastiyası[1]. Styuartlardıń uranı «Mártlik jarada bekkemlenedi» edi (latınsha Virescit vulnere virtus, inglisshe Courage grows strong at a wound).
Shotlandiyada
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]
Styuartlar áwladınıń birinshi belgili wákili Dol iyeligınıń sarayındaǵı seneshal Alan Fic-Flaad edi. Ol XI ásirdegi Normandlar basqınshılıǵınan keyin tez arada Britaniyaǵa kelgen. Sol sebepli onıń kelip shıǵıwı haqqındaǵı izertlewshilerdıń pikirlerı hár qıylı - ol bretonlı da, normandlı da bolıwı múmkin. Alan inglis patshası Genrix I nıń tárepdarı bolip, ol ózine Shropshirdegı jerlerdı inám etken. Onıń ullarınan biri Uolter Fic-Alan (1177-jılı qaytıs bolǵan) Angliyada feodallıq anarxiya dáwirinde xanzada Matildanı qollap-quwatlaǵan hám Shotlandiya patshası David I menen jaqınlasqan. 1136-jılı Uolter Shotlandiyaǵa kóship ótip, Renfrushirde úlken jer iyeligı, ómirlik perlik hám Shotlandiya patsha sarayınıń joqarı styuardı (basqarıwshısı) lawazımın iyeleydi. Lawazım atınan Styuartlar familiyası kelip shıqqan.
Altınshi lord-styuart Uolter Styuart (1293-1326) patsha Robert I Bryustıń qızı Majoriǵa úylengen. Olardıń balası Robert II perzentsiz tuwısqan dayısı, Bryuslar dinastiyasınan bolǵan David II qaytıs bolǵannan keyin Shotlandiya tájın iyeledı. Onıń miyrasxorları Robert III, Yakov I, Yakov II, Yakov III, Yakov IV hám Yakov V bolǵan.










