Telman Xojaev
| Telman Xojaev | |
|---|---|
| Tuwılǵan sánesi | 8-mart 1938-jılı |
| Tuwılǵan jeri | Shoraxan awılı, Tórtkúl rayonı, Qaraqalpaqstan ASSR, Ózbekstan SSR, SSRA |
| Qaytıs bolǵan sánesi | 18-yanvar 2022-jılı (83 jasta) |
| Qaytıs bolǵan jeri | Moskva, Rossiya |
| Puqaralıǵı |  SSRA → Ózbekstan → Rossiya |
| Ilimiy tarawı | arxeologiya, antropologiya, tariyx |
| Jumıs orınları | Rossiya Ilimler akademiyası |
| Bilim alǵan jeri | Ózbekstan Milliy universiteti |
| Ilimiy dárejesi | tariyx ilimleriniń kandidatı |
| Ilimiy ataǵı | professor |
| Sıylıqları | Ábu Rayxan Beruniy atındaǵı Ózbekstan SSR mámleketlik sıylıǵı |
Telman Qasımovich Xojaev (Тельман Хожаев; 1938-jıl 8-mart, Shoraxan awılı, Tórtkúl rayonı, Qaraqalpaqstan ASSR, Ózbekstan SSR — 2022-jıl 18-yanvar, Moskva) — sovet hám rossiyalı arxeolog hám antropolog; tariyx ilimleriniń doktorı (1982), professor; Rossiya ilimler akademiyası N. N. Mikluxo-Maklay atındaǵı Etnologiya hám antropologiya institutınıń Fizikalıq antropologiya bóliminiń bas ilimiy xızmetkeri[1].
Biografiyası
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Telman Xojaev Qaraqalpaqstan ASSR Tórtkúl rayonınıń Shoraxan awılında tuwılǵan[2].
1957-jılı Tashkent mámleketlik universitetiniń biologiya-topıraqtanıw fakultetine, antropologiya kafedrasına oqıwǵa kirdi. 1963-jılı oqıwdı tamamlaǵannan soń, Ózbekstan Ilimler akademiyası Qaraqalpaqstan filialınıń (Nókis qalası) Tariyx, til hám ádebiyat institutı Arxeologiya hám etnografiya bóliminde laborant bolıp isledi.
1964-1966-jılları — SSSR Ilimler akademiyası Etnografiya institutınıń Leningrad bóliminiń Antropologiya bóliminde aspirant boldı. 1967-jıldan 1971-jılǵa shekem Ózbekstan Ilimler akademiyası Qaraqalpaqstan filialınıń Tariyx, til hám ádebiyat institutı Arxeologiya hám etnografiya bóliminde isledi.
1972-jıldan 1988-jılǵa shekem Ózbekstan SSR Ilimler akademiyasınıń Arxeologiya institutında (Samarqand qalası) úlken ilimiy xızmetkerden Etnikalıq antropologiya bóliminiń baslıǵı lawazımına shekem isledi.
1988-jıldan 1996-jılǵa shekem Tashkent mámleketlik universiteti Tariyx fakultetiniń Etnografiya, áyyemgi dúnya tariyxı hám Orta ásirler tariyxı kafedrasınıń professorı, keyinirek kafedra baslıǵı boldı.
1998-jılı Rossiya Federaciyası puqaralıǵın qabıl etti[3].
1998—1999-jılları Rossiya IA Etnologiya hám antropologiya institutınıń Orta Aziya hám Qazaqstan bóliminiń jetekshi ilimiy xızmetkeri boldı. 2000-jıldan 2008-jılǵa shekem — jetekshi, al 2008-jıldan baslap qaytıs bolǵanına shekem Rossiya IA Etnologiya hám antropologiya institutınıń Fizikalıq antropologiya bóliminiń bas ilimiy xızmetkeri boldı[4].
2022-jıl 18-yanvarda dúnyadan ótti[5].
Ilimiy dárejeleri
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]1969-jıl 16-fevraldan — tariyx ilimleriniń kandidatı, SSSR IA Etnografiya institutında (Moskva qalası) «Qubla Aral boyı xalqınıń antropologiyalıq tipiniń qáliplesiwi (Mizdakxan)» teması boyınsha dissertaciyasın jaqladı.
1982-jıl 26-yanvardan — tariyx ilimleriniń doktorı, SSSR IA Etnografiya institutında (Moskva qalası) «Orta Aziya paleoantropologiyası hám etnogenetikalıq mashqalalar»[6] teması boyınsha doktorlıq dissertaciyasın jaqladı.
Ilimiy xızmeti
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Telman Xojaev 200 den artıq ilimiy miynetlerdiń avtorı, 100 den artıq ilimiy ekspediciyalarda qatnasqan, eki ilim kandidatın tayarlaǵan.
Izertlewleriniń tiykarǵı baǵıtları
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]Fizikalıq antropologiya; Oraylıq Aziya xalıqlarınıń tariyxı hám etnografiyası; kraniologiya, etnogenez hám etnikalıq tariyx, osteologiya, Orta Aziya xalıqlarınıń paleodemografiyası[7].
Saylanǵan miynetleri
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- Ходжайов Т.К., Ягодин В.Н. Некрополь древнего Миздахкана. — Ташкент, 1970. — 246 с.
- Ходжайов Т.К. К палеоантропологии древнего Узбекистана. — Ташкент, 1980. — 167 с.
- Ходжайов Т.К., Джуракулов М.Дж. Антропология Средней Азии. — Самарканд, 1984. — 96 с.
- Алексеев В.П., Аскаров А.А., Ходжайов Т.К. Историческая антропология Средней Азии (палеолит — эпоха античности). — Ташкент, 1990. — 277 с.
- Ходжайов Т.К., Ходжайова Г.К. Антропология и этническая история узбекского народа. — Ташкент, 1995. — 111 с.
- Ходжайов Т.К. Население Согда по данным краниологии. — Расы и народы. Выпуск 30. — Москва, 2004. — С. 189—215.
- Внешний облик древних людей Узбекистана: (Скульптура и пластич. реконструкция) / Т. Ходжайов, К. Абдуллаев. - Ташкент: Фан, 1990. - 51,[1] с.: ил.; 20 см. - (История. Науч.-попул. брошюры).
- Антропологический состав населения эпохи бронзы Сапаллитепа [Текст] / Т.К. Ходжайов; АН УзССР, Ин-т археологии. - Ташкент: Фан, 1977. - 111 с., 21 л. ил.; 21 см.
- Палеоантропология юга Средней Азии эпохи энеолита и бронзы [Текст] / Т. К. Ходжайов, С. И. Мустафакулов, Г. К. Ходжайова; Российская акад. наук, Ин-т этнологии и антропологии им. Н. Н. Миклухо-Маклая. - Москва: Институт этнологии и антропологии РАН, 2011. - 201 с.: ил., табл.; 21 см.; ISBN 5-98115-173-0
Sıylıqları
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- Ábu Rayxan Beruniy atındaǵı Ózbekstan SSR Mámleketlik sıylıǵı laureatı (1985-jıl)[8];
- «Miynettegi ayırıwshılıǵı ushın» (За трудовое отличие) medalı (1986-jıl 20-avgust);
- «Miynet veteranı» (Ветеран труда) medalı (1985-jıl 26-aprel).
Derekler
[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]- ↑ «ИНСТИТУТ ЭТНОЛОГИИ И АНТРОПОЛОГИИ РАН | Сотрудники | Ходжайов Тальман Касимович». iea-ras.ru. 19-may 2017-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 4-mart 2018-jıl.
- ↑ "Ходжайов Тельман Касимович" (in ru). ЭЛЕКТРОННАЯ БИБЛИОТЕКА «НАУЧНОЕ НАСЛЕДИЕ РОССИИ». 2015-03-16. http://library.ruslan.cc/authors/%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%B2-%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%BA%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87/.
- ↑ "Указ Президента Российской Федерации о приеме в гражданство Российской Федерации" (in ru). № 1441 от 01.12.1998 г.. http://kremlin.ru/acts/bank/13204/page/1.
- ↑ "Центр физической антропологии Института этнологии и антропологии РАН" (in ru). Содружество физических антропологов России.. http://www.rusanthropology.ru/index.php/spravochnik/uchrezhdeniya/396-tsentr-fizicheskoj-antropologii-instituta-etnologii-i-antropologii-ran.
- ↑ Ушел из жизни Т.К. Ходжайов Arxiv nusqa от 19 yanvardıń 2022 на Wayback Machine // ИЭА РАН. 2022. 18 января.
- ↑ Ходжайов, Тельман Касимович. «Палеоантропология Средней Азии и этногенетические проблемы: диссертация доктора исторических наук» (ru). Российская государственная библиотека. 3-iyul 2018-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 4-mart 2018-jıl.
- ↑ «Ходжайов Тельман Касимович — Отечественные этнографы и антропологи. XX век» (ru). ethnographica.kunstkamera.ru. 5-aprel 2018-jılda túp nusqadan arxivlendi. Qaraldı: 4-mart 2018-jıl.
- ↑ Центр физической антропологии ИЭА РАН. Сотрудники. Ходжайов Тельман Касимович Arxiv nusqa от 5 iyuldıń 2018 на Wayback Machine.